საზღვაო სამართალი (Maritime Law) არის სამართლის ფუნდამენტური დარგი, რომელიც არეგულირებს ნაოსნობას, საზღვაო ვაჭრობას, გემების ექსპლუატაციასა და მასთან დაკავშირებულ კომერციულ ურთიერთობებს. საქართველო, შავი ზღვის სტრატეგიული მდებარეობით, წარმოადგენს მნიშვნელოვან საზღვაო და ლოგისტიკურ კვანძს. აქედან გამომდინარე, საზღვაო სამართლის მომსახურება მოიცავს საკითხების ფართო სპექტრს — დაწყებული გემების რეგისტრაციიდან და ფრახტიდან, დამთავრებული პორტების რეგულაციებითა და სააგენტო მომსახურებით. ეს სფერო ეხება გემთმფლობელებს, ჩარტერერებს, საზღვაო აგენტებს, ფორვარდერებსა და ინვესტორებს.
რას მოიცავს საზღვაო სამართლის ზოგადი მომსახურება?
ამ კატეგორიაში გაერთიანებულია საზღვაო ბიზნესის კორპორატიული და მარეგულირებელი მხარდაჭერა:
- გემების რეგისტრაცია: გემების რეგისტრაცია საქართველოს სახელმწიფო რეესტრში (დროშის მინიჭება), იპოთეკის რეგისტრაცია და დროშის შეცვლის პროცედურები.
- ფრახტი და გადაზიდვები: საზღვაო გადაზიდვის ხელშეკრულებების (Charterparties - Time, Voyage, Bareboat) მომზადება, ანალიზი და მოლაპარაკება. კონოსამენტის (Bill of Lading) პირობების სამართლებრივი შეფასება.
- გემების ყიდვა-გაყიდვა (S&P): გემების ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებების (მაგ. Norwegian Saleform) გაფორმება, Closing-ის პროცედურები და საკუთრების გადაცემა.
- სააგენტო და ექსპედირება: საზღვაო აგენტებისა და ექსპედიტორების ხელშეკრულებების მომზადება, მათი პასუხისმგებლობისა და უფლებების განსაზღვრა.
- პორტები და ტერმინალები: ნავსადგურებთან და ტერმინალებთან ურთიერთობა, საიჯარო ხელშეკრულებები და საოპერაციო რეგულაციებთან შესაბამისობა.
გავრცელებული სიტუაციები და საჭიროებები
საზღვაო სამართლის იურისტების დახმარება საჭიროა ყოველდღიურ ბიზნეს საქმიანობაში:
- დროშის არჩევა: გემთმფლობელს სურს დაარეგისტრიროს გემი საქართველოს დროშის ქვეშ და სჭირდება კონსულტაცია საგადასახადო შეღავათებსა და ტექნიკურ მოთხოვნებზე.
- ჩარტერის გაფორმება: ექსპორტიორს სურს დაიქირაოს გემი ტვირთის გადასაზიდად და სჭირდება "Voyage Charter"-ის პირობების შეთანხმება, რათა თავიდან აიცილოს მაღალი დემერიჯი (Demurrage).
- დავა აგენტთან: გემთმფლობელსა და პორტის აგენტს შორის წარმოიშვა დავა გაწეული მომსახურების ანგარიშსწორებასთან დაკავშირებით.
- გემის შეძენა: ინვესტორი ყიდულობს მეორად გემს და სჭირდება გარანტია, რომ გემი თავისუფალია ვალებისგან და იპოთეკისგან.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
დარგის მთავარი წყაროა საქართველოს საზღვაო კოდექსი, რომელიც არეგულირებს ნაოსნობის, ეკიპაჟის, რეგისტრაციის, ფრახტისა და საზღვაო პასუხისმგებლობის საკითხებს. ასევე მოქმედებს კანონი "საზღვაო სივრცის შესახებ" და "საზღვაო-სამაშველო სამსახურის შესახებ". გემების რეგისტრაციასა და სერტიფიცირებას ახორციელებს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო. კომერციულ ნაწილში ხშირად გამოიყენება საერთაშორისო სტანდარტული ფორმები (BIMCO, ASBA), რომელთა ადაპტირება ხდება ქართულ რეალობასთან ან გამოიყენება ინგლისური სამართალი მხარეთა შეთანხმებით.
მომსახურების პროცესი
იურიდიული მხარდაჭერა მოიცავს:
- სტრუქტურირება: გარიგების (მაგ. გემის ყიდვა ან დაფრახტვა) სამართლებრივი სტრუქტურის შემუშავება.
- Due Diligence: გემის უფლებრივი მდგომარეობის შემოწმება რეესტრებში.
- დრაფტინგი: სპეციფიკური საზღვაო ხელშეკრულებების შედგენა და მოლაპარაკება.
- რეგისტრაცია: დოკუმენტების წარდგენა საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოში და რეგისტრაციის მოწმობის მიღება.
რატომ Legal.ge?
საზღვაო ბიზნესი გლობალურია და შეცდომები ძვირადღირებულია. Legal.ge არის პლატფორმა, რომელიც აერთიანებს იურისტებს, რომლებსაც ესმით არა მხოლოდ კანონი, არამედ საზღვაო ინდუსტრიის კომერციული ენა. ჩვენი სპეციალისტები დაგეხმარებიან თქვენი საზღვაო ოპერაციების სამართლებრივ გამართვაში, რისკების მინიმუმამდე დაყვანასა და კომერციული მიზნების მიღწევაში.
განახლდა: ...
