სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების რუკა
მიკრო და მცირე ბიზნესის საგადასახადო რეჟიმები საგადასახადო კოდექსის სპეციალური დაბეგვრის თავშია განთავსებული: კანონი განსაზღვრავს, რომ სპეციალური რეჟიმები ვრცელდება მიკრო ბიზნესისა და მცირე ბიზნესის სტატუსებზე, და თითოეულ სტატუსს საკუთარი პირობები, განაკვეთი და ვალდებულებები აქვს. ამ გვერდზე განვმარტავთ მიკრო ბიზნესის რეჟიმს — სრულ გათავისუფლებამდე მიმავალ უმარტივეს კონტურს — და ცალკე აღვნიშნავთ მცირე ბიზნესის განაკვეთით დაბეგვრას, რომელიც ცალკე გვერდს ეთმობა. საზღვარიც აღვნიშნავთ: სტატუსების მინიჭების ადმინისტრაციული პროცედურა და აღრიცხვის დეტალები ფინანსთა მინისტრის აქტებით წყდება, ხოლო აკრძალული საქმიანობების ჩამონათვალი მთავრობის აქტით — განცხადების დაწყებამდე ეს ჩამონათვალები უნდა იყოს ნანახი.
მიკრო ბიზნესის პირობები და გათავისუფლება
მიკრო ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს ფიზიკურ პირს, რომელიც არ იყენებს დაქირავებულ პირთა შრომას და დამოუკიდებლად ეწევა ეკონომიკურ საქმიანობას, რომლიდანაც მის მიერ მისაღები ჯამური ერთობლივი შემოსავალი კალენდარული წლის განმავლობაში ოცდაათი ათას ლარს არ აღემატება. ორი ზღვარი აქ ცენტრალურია: დაქირავებული პირის გამოუყენებლობა და შემოსავლის ჭრილი. კანონი მთავრობას აძლევს უფლებას, განსაზღვროს საქმიანობის სახეები, რომლებზედაც ოცდაათი ათასის ზღვარი არ ვრცელდება, აკრძალოს ცალკეული საქმიანობა სტატუსისთვის და განსაზღვროს გამორიცხული შემოსავლის სახეები — ეს აქტები პრაქტიკულ რუკას ქმნის. სტატუსის მფლობელი ფიზიკური პირი საშემოსავლო გადასახადს არ იხდის — რეჟიმის ბირთვი სწორედ ეს სრული გათავისუფლებაა. სერთიფიკატი და სტატუსის მინიჭება-გაუქმება ფინანსთა მინისტრის დადგენილი წესით ხდება.
სტატუსის გაუქმების შემთხვევები
სტატუსი მიმდინარე საგადასახადო წლის განმავლობაშიც უქმდება, თუ: ფიზიკურმა პირმა თავად მიმართა საგადასახადო ორგანოს გაუქმების ან მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭების მოთხოვნით; ინვენტარიზაციით დადგინდა, რომ სასაქონლო-მატერიალური მარაგების ნაშთი ორმოცდახუთი ათას ლარს აღემატება; ან პირი დარეგისტრირდა დამატებული ღირებულების გადასახადის გადამხდელად. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ჭრილის დარღვევის შემდგომი წესი: თუ შემოსავლის ოდენობის შეზღუდვის დარღვევიდან თხუთმეტი დღის ვადაში პირი არ მიმართავს მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭების მიზნით, მას მიკრო სტატუსი გაუუქმდება და სპეციალური რეჟიმიდან გამოვა. გაუქმების შემთხვევაში ამ მომენტისთვის არსებული შემოსავალი ექვემდებარება დაბეგვრას: მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღებისას — მიკრო ბიზნესისთვის დადგენილი წესის შესაბამისად, სხვა შემთხვევაში — კანონით დადგენილი ზოგადი წესით. ეს გარდამავალი რეჟიმი ზუსტად ის წერტილია, სადაც დაგეგმვის შეცდომა ფულად გადაიხადება.