საერთაშორისო ეკონომიკურ სანქციებთან დაკავშირებული შესაბამისობა საქართველოში ცალკე სამართლებრივი ჩარჩოთი არის განსაზღვრული: საქართველოს მონაწილეობა ერთი ან მეტი ქვეყნის წინააღმდეგ მიმართულ საერთაშორისო ეკონომიკურ სანქციებში განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით ან ეფუძნება გაეროს ან სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციის გადაწყვეტილებას. ეს ნიშნავს, რომ ექსპორტიორის, იმპორტიორის ან ტრანზიტის ოპერატორისთვის სანქციებთან შესაბამისობა არ არის მხოლოდ საერთაშორისო პოლიტიკის საკითხი — იგი ქართული კანონით დადგენილი ვალდებულებების სისტემაა, რომლის დარღვევაც ადმინისტრაციულ და სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას იწვევს. სანქციური რისკების გამოვლენა, ნებართვების სტატუსის შემოწმება და კონტროლის ორგანოებთან ურთიერთობა ამ ჩარჩოს ყოველდღიური პრაქტიკული ნაწილია.
სანქციების დაწესების წესი და აკრძალვები
კანონი მკაფიოდ განსაზღვრავს, რომ საქართველოს არ შეუძლია ცალმხრივად დააწესოს საერთაშორისო ეკონომიკური სანქციები — მათი დაწესების საფუძველი კანონმდებლობა ან საერთაშორისო ორგანიზაციის გადაწყვეტილებაა. საქართველოს მიერ სანქციების დაწესების შემთხვევაში ზიანის კომპენსირების პროცედურა განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციებთან შესაბამისობის საკითხებზე მომუშავე სამთავრობო კომისიის სამუშაო ჯგუფი უფლებამოსილია დააწესოს აკრძალვები, მათ შორის პროდუქციის ექსპორტზე, იმპორტზე და ტრანზიტზე. ასეთი აკრძალვების შესრულება სავალდებულოა იმ ადმინისტრაციული ორგანოებისთვის, რომლებიც შესაბამის დავალებას მიიღებენ. ბიზნესისთვის ეს იმას ნიშნავს, რომ კონკრეტული გარიგების დაგეგმვისას აუცილებელია შემოწმდეს, არ არის თუ არა მასზე გავრცელებული სამუშაო ჯგუფის მიერ დაწესებული აკრძალვა. აკრძალვის უგულებელყოფა გარიგებას ჯარიმიდან სისხლისსამართლებრივ დევნამდე ამრიგებს, ამიტომ შემოწმება გარიგებამდე უნდა ჩატარდეს და არა მის შემდეგ.
ნებართვებზე ზემოქმედება
სანქციებთან დაკავშირებული გარემოებები პირდაპირ ეხება ნებართვებს. ნებართვის გამცემს უფლება აქვს უარი თქვას ნებართვის გაცემაზე, შეაჩეროს გაცემული ნებართვა ან გააუქმოს იგი — ბათილად ან არარად ცნობს ან ძალადაკარგულად გამოაცხადებს — „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, კანონით გათვალისწინებული ნორმატიული აქტით დადგენილი საფუძვლით, აგრეთვე სახელმწიფო ინტერესებიდან გამომდინარე ან მაშინ, როდესაც კონკრეტული ქვეყნის მიმართ ემბარგო ან სახელმწიფო სანქცია დაწესდა. ცალკე უნდა აღინიშნოს შემოსავლების სამსახურის უფლებამოსილება: იგი შეუძლია შეაჩეროს პროდუქციის ექსპორტი, იმპორტი ან ტრანზიტი, თუ წარმოიქმნა ან აღმოჩნდა ახალი გარემოებები, რომლებიც კომპეტენტური ორგანოს მიერ შესწავლას საჭიროებს და რომლებიც ვერ იქნებოდა გათვალისწინებული ნებართვის გაცემისას. ასეთ შემთხვევაში საქმე კომპეტენტურ ორგანოს გადაეგზავნება ხელახალი განხილვისთვის. ექსპორტიორისა თუ იმპორტიორისთვის ეს ნიშნავს, რომ გაცემული ნებართვა ავტომატურად არ იძლევა ოპერაციის უსაფრთხოდ განხორციელების გარანტიას — ახალი გარემოებები ოპერაციას შეაჩერებს.