აუქციონის ფორმით პრივატიზება — ზოგადი სურათი
სახელმწიფო ქონების განკარგვის ყველაზე გამჭვირვალე და კონკურენტული ფორმა აუქციონია. აუქციონის ფორმით სახელმწიფო ქონების განკარგვის ან სარგებლობის უფლებით გადაცემის მიზანია, საკუთრების, სარგებლობის ან მართვის უფლება მიანიჭოს აუქციონში მონაწილე იმ პირს, რომელიც ვაჭრობის პროცესში სახელმწიფო ქონების განმკარგავ სუბიექტს ყველაზე მაღალ საპრივატიზებო საფასურს ან სარგებლობაში გადაცემის საფასურს შესთავაზებს.
თუ აუქციონი გამოცხადებულია პირობებით, გამარჯვებულად ითვლება ის მონაწილე, რომელიც აიღებს ვალდებულებას, დააკმაყოფილოს გამოცხადებული პირობები და ვაჭრობის პროცესში ყველაზე მაღალ საფასურს შესთავაზებს. ასეთი მიდგომა აერთიანებს ფასის და შინაარსობრივი პირობების კონკურსს: სახელმწიფო ირჩევს არა მხოლოდ საუკეთესო ფინანსურ, არამედ ვალდებულებების სანდო შემსრულებელსაც.
აუქციონის ფორმით სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების პრივატიზებას ახორციელებს ქონების მმართველი — სამინისტრო, ქონების სააგენტო ან მათ მიერ დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში მოქმედი ორგანო, აგრეთვე სახელმწიფო ქონებით მოსარგებლე პირი გარკვეული გამონაკლისის გარდა. უძრავი ქონების პრივატიზების ფორმებს შორის კანონი განასხვავებს აუქციონს, პირდაპირ მიყიდვას, კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირ მიყიდვას და უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემას.
ძირითადი ტერმინები, რომლებიც აუქციონის მონაწილემ უნდა იცოდეს
კანონი დეტალურად განმარტავს იმ ტერმინებს, რომლებზედაც აუქციონის მთელი პროცედურაა აღწერილი. სახელმწიფო ქონება არის სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მოძრავი და უძრავი ნივთები და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე. სახელმწიფო ქონების განკარგვა მოიცავს მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში გადაცემას, პრივატიზებას, მართვის უფლებით გადაცემას, გაცვლას, ლიზინგის ფორმით გადაცემას, განაწილებასა და განადგურებას.
პრივატიზება სახელმწიფო ქონებაზე საკუთრების უფლების შეძენაა ფიზიკური და იურიდიული პირების ან მათი გაერთიანებების მიერ, კანონით დადგენილი წესით — ელექტრონული ან საჯარო აუქციონის, პირდაპირი მიყიდვის, კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი მიყიდვისა და უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის ფორმებით, მათ შორის მესამე პირის მეშვეობით, წილებისა და აქციების საჯარო ან კერძო შეთავაზებით, უცხო ქვეყნის აღიარებულ საფონდო ბირჟაზე ან საერთაშორისო კაპიტალის ბაზრებზე არსებული პრაქტიკის შესაბამისი ფორმით.
აუქციონის მონაწილისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ფასობრივი ტერმინები. საწყისი საპრივატიზებო თანხა არის გასაყიდი ქონების მინიმალური ღირებულება, რომელზეც ვაჭრობისას ფასის მატება ხდება. საპრივატიზებო საფასური შემძენის მიერ გადასახდელი თანხაა, რომელიც შედგება საპრივატიზებო თანხისაგან და, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, სხვა სუბიექტისათვის გადასახდელი თანხისაგან. საპრივატიზებო შემოსულობა კი ბიუჯეტში შემოსული თანხაა.
მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად კანონი განმარტავს ბეს — ვალდებულების შესრულების უზრუნველსაყოფად აუქციონის განმახორციელებელი სუბიექტის მიერ მითითებულ ანგარიშზე გადასახდელ თანხას. ბეს გადახდას უთანაბრდება მონაწილის საბანკო ანგარიშზე არსებული თანხის გაყინვა, რომელიც გადაერიცხება აუქციონის განმახორციელებელ სუბიექტს მონაწილის გამარჯვებისთანავე ან კანონით დადგენილი წესისა და პირობების დარღვევისას. დისპოზიციურ საკითხებში გამოიყენება უპირობო და გამოუხმობი საბანკო გარანტიის ინსტიტუტიც.
კანონი ასევე განმარტავს უძრავ ნივთს — სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებას, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწას, ტყესა და ტყის მიწას, დაცულ ლანდშაფტს და მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიას. უძრავი ქონების განმარტება მოიცავს არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს მასზე არსებული შენობა-ნაგებობით ან მის გარეშე, შენობა-ნაგებობის ერთეულს, ხაზობრივ ნაგებობას და მიწაზე არსებულ მრავალწლიან ნარგავებს.

