გადახდის გარანტია (Payment Bond/Guarantee) არის ფინანსური ინსტრუმენტი, რომელიც უზრუნველყოფს, რომ ქვეკონტრაქტორები, მუშები და მასალების მომწოდებლები მიიღებენ ანაზღაურებას შესრულებული სამუშაოსთვის, მაშინაც კი, თუ მთავარი კონტრაქტორი გადახდისუუნარო გახდება. საქართველოში ეს მექანიზმი ხშირად გამოიყენება მსხვილ და საერთაშორისო სამშენებლო პროექტებში. გადახდის გარანტიის სარჩელი დგება მაშინ, როდესაც მთავარი კონტრაქტორი არ იხდის ფულს, ხოლო გარანტორი (ბანკი) უარს ამბობს გარანტიის განაღდებაზე. ეს არის კრიტიკული დაცვა მიწოდების ჯაჭვის (Supply Chain) მონაწილეებისთვის, რათა მათმა შრომამ და მასალებმა არ ჩაიაროს უშედეგოდ.
გადახდის გარანტიაზე დავა მოითხოვს მკაცრ ფორმალურ სიზუსტეს. ბენეფიციარმა (მაგ. ქვეკონტრაქტორმა) უნდა დაამტკიცოს, რომ სამუშაო შესრულდა, გადახდის ვადა დადგა და მთავარმა კონტრაქტორმა არ გადაიხადა. ხშირად, გარანტიები შეიცავს მკაცრ ვადებს მოთხოვნის წარდგენისთვის. Legal.ge გაძლევთ წვდომას ადვოკატებთან, რომლებიც დაგეხმარებიან მოთხოვნის სწორად მომზადებაში, ბანკთან კომუნიკაციაში და, საჭიროების შემთხვევაში, სასამართლო გზით გარანტიის თანხის მიღებაში.
რას მოიცავს გადახდის გარანტიის სარჩელის მომსახურება?
ეს სერვისი იცავს ქვეკონტრაქტორებსა და მომწოდებლებს ფინანსური ზარალისგან:
- გარანტიის იდენტიფიკაცია: იმის დადგენა, არსებობს თუ არა პროექტზე გადახდის გარანტია და ვრცელდება თუ არა ის თქვენს კომპანიაზე.
- მოთხოვნის მომზადება: ბანკის ან სადაზღვევო კომპანიისთვის დასაბუთებული მოთხოვნის წარდგენა დავალიანების დამადასტურებელი დოკუმენტებით (ინვოისები, აქტები).
- დავის წარმოება გარანტორთან: თუ გარანტორი უარს ამბობს გადახდაზე, სარჩელის მომზადება და სასამართლოში ინტერესების დაცვა.
- მთავარი კონტრაქტორის გაკოტრება: მოთხოვნის წარდგენა გაკოტრების პროცესის პარალელურად, გარანტიის გამოყენებით.
- სამმხრივი მოლაპარაკება: მოლაპარაკება დამკვეთთან, კონტრაქტორთან და ბანკთან თანხის გამოთავისუფლებაზე.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
გადახდის გარანტიაზე დავა ხშირად გვხვდება შემდეგ შემთხვევებში:
პირველი სცენარია „გადაუხდელი ქვეკონტრაქტორი“. მთავარმა კონტრაქტორმა ვერ მიიღო ფული დამკვეთისგან და უთხრა ქვეკონტრაქტორს, რომ ვერ გადაუხდის. თუ არსებობს გადახდის გარანტია, ქვეკონტრაქტორს შეუძლია პირდაპირ ბანკს მოსთხოვოს თანხა, მიუხედავად იმისა, მიიღო თუ არა მთავარმა კონტრაქტორმა ფული.
მეორე შემთხვევაა „მასალების მომწოდებელი“. ბეტონის ქარხანამ მიაწოდა ბეტონი, მაგრამ მშენებელი კომპანია გაკოტრდა. ქარხანა იყენებს გადახდის გარანტიას ვალის დასაფარად.
მესამე სცენარია „ვადის გაშვება“. გარანტიაში ეწერა, რომ მოთხოვნა უნდა წარდგენილიყო 30 დღეში ვალის წარმოშობიდან. მომწოდებელმა დააგვიანა. იურისტი ეძებს გზებს ვადის აღსადგენად ან სხვა სამართლებრივი საფუძვლის მოსაძებნად.
მეოთხე სიტუაციაა „დოკუმენტაციის ხარვეზი“. ბანკი უარს ამბობს, რადგან მიღება-ჩაბარების აქტი არ არის ხელმოწერილი მთავარი კონტრაქტორის მიერ. იურისტი ამტკიცებს ფაქტობრივ შესრულებას სასამართლოში.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
გადახდის გარანტიის საკითხები რეგულირდება:
- სამოქალაქო კოდექსი: გარანტიისა და თავდებობის ნორმები.
- სახელმწიფო შესყიდვების კანონმდებლობა: სახელმწიფო ტენდერებში ხშირად სავალდებულოა გარანტიების წარდგენა.
- URDG 758: საბანკო გარანტიების საერთაშორისო წესები.
პროცესის მიმდინარეობა და ეტაპები
პროცესი იწყება დავალიანების დადასტურებით. იურისტი აგროვებს ყველა ინვოისს და აქტს. შემდეგ იწერება მოთხოვნა გარანტორზე (ბანკზე). თუ გარანტია უპირობოა, გადახდა სწრაფად ხდება. თუ პირობითია, საჭიროა მტკიცებულებების წარდგენა. უარის შემთხვევაში, სარჩელი შედის სასამართლოში. მთავარი მიზანია გარანტიის თანხის მიღება მანამ, სანამ გარანტიის ვადა ამოიწურება.
რატომ Legal.ge?
თუ თქვენ ხართ ქვეკონტრაქტორი და გინდათ გარანტირებული ანაზღაურება, გადახდის გარანტია თქვენი მთავარი იმედია. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებიც დაგეხმარებიან ამ რთული ფინანსური ინსტრუმენტის სწორად გამოყენებაში.
განახლდა: ...