სამშენებლო სექტორი საქართველოს ეკონომიკის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური, მაგრამ ამავდროულად, დავებით დატვირთული სფეროა. კონტრაქტორებთან დავა ხშირად წარმოიშობა დამკვეთსა (იქნება ეს კერძო პირი თუ დეველოპერი) და სამუშაოს შემსრულებელს (მშენებელ კომპანიას ან ინდივიდუალურ კონტრაქტორს) შორის შეუთანხმებლობის გამო. დავის საგანი შეიძლება იყოს მრავალგვარი: სამუშაოს შესრულების ვადების დარღვევა, უხარისხოდ შესრულებული სამუშაო, შეთანხმებული ბიუჯეტის გადაჭარბება ან ხელშეკრულების პირობების სხვაგვარი შეუსრულებლობა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი არეგულირებს ნარდობის ხელშეკრულებას, რომელიც არის სამშენებლო ურთიერთობების სამართლებრივი საფუძველი, თუმცა პრაქტიკაში ამ ნორმების გამოყენება და ინტერპრეტაცია ხშირად რთულდება სპეციფიკური ტექნიკური დეტალების გამო. დამკვეთისთვის კონტრაქტორთან დავა ნიშნავს შეჩერებულ პროექტს და ფინანსურ ზარალს, ხოლო კონტრაქტორისთვის — შეჩერებულ გადახდებსა და რეპუტაციულ რისკს.
ეფექტური სამართლებრივი დახმარება კონტრაქტორებთან დავის დროს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. ეს არ გულისხმობს მხოლოდ სასამართლოში სარჩელის შეტანას; ეს არის კომპლექსური პროცესი, რომელიც მოიცავს ტექნიკურ ექსპერტიზას, ხელშეკრულების დეტალურ ანალიზს და მოლაპარაკებების წარმოებას. ხშირად, სწორად წარმართული პრეტენზიების მენეჯმენტი საშუალებას იძლევა დავა გადაწყდეს სასამართლოს გარეშე, რაც ზოგავს დროსა და რესურსებს. Legal.ge გთავაზობთ წვდომას ადვოკატებთან, რომლებიც სპეციალიზდებიან სამშენებლო სამართალში და იციან, როგორ დაიცვან თქვენი ინტერესები როგორც დამკვეთის, ისე შემსრულებლის პოზიციიდან.
რას მოიცავს კონტრაქტორებთან დავის მომსახურება?
სერვისი ფარავს სამშენებლო დავის ყველა ეტაპს, დაწყებული პრევენციული ღონისძიებებიდან, დამთავრებული აღსრულებით:
- ხელშეკრულების ანალიზი და დარღვევების იდენტიფიკაცია: ნარდობის ხელშეკრულების პირობების შემოწმება და იმის დადგენა, თუ კონკრეტულად რომელი მუხლი დაარღვია კონტრაქტორმა (ვადები, ხარისხი, მასალები).
- სამშენებლო ექსპერტიზის ორგანიზება: დამოუკიდებელი ექსპერტების ჩართვა შესრულებული სამუშაოს ხარისხისა და მოცულობის შესაფასებლად, რაც აუცილებელია სასამართლოში მტკიცებულებად.
- ოფიციალური პრეტენზიის მომზადება: იურიდიულად გამართული მოთხოვნის (Pre-action letter) გაგზავნა კონტრაქტორთან, სადაც მოთხოვნილი იქნება ხარვეზის გამოსწორება ან ზიანის ანაზღაურება.
- მოლაპარაკება და მედიაცია: დავის ალტერნატიული გადაწყვეტის გზების ძიება, რათა პროექტი არ გაჩერდეს და მხარეები შეთანხმდნენ კომპრომისულ ვარიანტზე.
- ხელშეკრულების შეწყვეტა: კონტრაქტის ცალმხრივად ან ორმხრივად შეწყვეტის სამართლებრივი გაფორმება და საბოლოო ანგარიშსწორების ჩატარება.
- სასამართლო და საარბიტრაჟო დავა: ინტერესების დაცვა სასამართლოში ან არბიტრაჟში ზიანის, პირგასამტეხლოსა და მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების მოთხოვნით.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
კონტრაქტორებთან დავა ხშირად ვითარდება შემდეგი სცენარების მიხედვით:
პირველი სცენარია „მიტოვებული ობიექტი“. კონტრაქტორმა აიღო ავანსი, შეასრულა სამუშაოს მცირე ნაწილი და შემდეგ შეწყვიტა მუშაობა ან გაქრა. დამკვეთს სჭირდება ხელშეკრულების შეწყვეტა და ავანსის დაბრუნება, ასევე ახალი კონტრაქტორის შემოყვანა, რაც იურიდიულად სწორად უნდა გაფორმდეს.
მეორე შემთხვევაა „უხარისხო მასალები“. მშენებელმა გამოიყენა შეთანხმებულზე დაბალი ხარისხის მასალები (მაგ. იაფიანი ცემენტი ან არმატურა), რამაც გამოიწვია ბზარები ან კონსტრუქციული პრობლემები. დამკვეთი ითხოვს ხარვეზის გამოსწორებას საკუთარი ხარჯებით ან კომპენსაციას.
მესამე სცენარია „ფარული ხარჯები“. კონტრაქტორი ითხოვს თავდაპირველ ხარჯთაღრიცხვაზე მეტ თანხას, მოტივირებს რა ამას მასალების გაძვირებით ან გაუთვალისწინებელი სამუშაოებით. დამკვეთი უარს ამბობს გადახდაზე, რადგან ხელშეკრულება ფიქსირებულ ფასს ითვალისწინებდა.
მეოთხე სიტუაციაა „გადაუხდელობა“. კონტრაქტორმა შეასრულა სამუშაო ჯეროვნად, მაგრამ დამკვეთი უარს ამბობს მიღება-ჩაბარების აქტის ხელმოწერაზე და თანხის გადახდაზე, იმიზეზებს რა უმნიშვნელო ხარვეზებს გადახდის თავიდან არიდების მიზნით.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
ამ ტიპის დავები რეგულირდება სამოქალაქო კოდექსითა და სამშენებლო ნორმებით:
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი (ნარდობა): მუხლები 629-656 არეგულირებს ნარდობის ხელშეკრულებას, მწარმოებლის პასუხისმგებლობას ნაკლზე და შემკვეთის უფლებებს.
- სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი: განსაზღვრავს დავის განხილვის წესებს, მტკიცების ტვირთს და ექსპერტიზის დანიშვნის პროცედურებს.
- სამშენებლო კოდექსი: ადგენს ტექნიკურ რეგლამენტებსა და უსაფრთხოების ნორმებს, რომელთა დარღვევაც კონტრაქტორის პასუხისმგებლობის საფუძველია.
პროცესის მიმდინარეობა და ეტაპები
პროცესი იწყება სიტუაციის აუდიტით. იურისტი სწავლობს კონტრაქტს და ფაქტობრივ გარემოებებს. თუ სამუშაო უხარისხოა, ინიშნება ექსპერტიზა. შემდეგ იგზავნება ოფიციალური შეტყობინება ხარვეზის გამოსწორების მოთხოვნით და განისაზღვრება გონივრული ვადა (სამოქალაქო კოდექსის მოთხოვნა). თუ კონტრაქტორი არ რეაგირებს, მზადდება სარჩელი. სასამართლოში დავის დროს შესაძლოა მოთხოვნილი იქნას კონტრაქტორის ქონების დაყადაღება მოთხოვნის უზრუნველყოფის მიზნით. პროცესი სრულდება სასამართლო გადაწყვეტილებით ან მორიგებით.
რატომ Legal.ge?
სამშენებლო დავები გამოირჩევა ტექნიკური სირთულით და მოითხოვს სპეციფიკურ ცოდნას. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება როგორც მცირე რემონტების, ისე მსხვილი ინფრასტრუქტურული პროექტების დავებში. ჩვენ დაგეხმარებით, არ დაკარგოთ ფული უხარისხო მშენებლობის გამო და დაიცვათ თქვენი ინვესტიცია.
განახლდა: ...