ტერმინი „მექანიკოსის გირავნობა“ (Mechanics Lien) საერთაშორისო პრაქტიკაში აღნიშნავს მშენებლობაში დასაქმებული მუშების, მომწოდებლებისა და კონტრაქტორების უფლებას, მოითხოვონ უზრუნველყოფა იმ უძრავ ქონებაზე, რომლის გაუმჯობესებაზეც მათ იზრუნეს, თუკი შრომის ანაზღაურება არ მიუღიათ. საქართველოში ამის პირდაპირი ანალოგი არ არსებობს (ავტომატური რეგისტრაციის სახით), მაგრამ კანონმდებლობა ითვალისწინებს მსგავს დამცავ მექანიზმებს. კერძოდ, პირს, რომელმაც შეასრულა სამუშაო ან მიაწოდა მასალა, უფლება აქვს სასამართლოს გზით მოითხოვოს ქონების დაყადაღება (უზრუნველყოფის ღონისძიება) და შემდგომში მისი რეალიზაცია დავალიანების დასაფარად. ეს არის კრიტიკული ინსტრუმენტი მშენებლებისთვის, რათა მათი შრომა არ დარჩეს აუნაზღაურებელი.
ამ ტიპის დავებში დრო გადამწყვეტია. თუ ქონება გასხვისდა კეთილსინდისიერ მყიდველზე, დავალიანების ამოღება ურთულდება. ამიტომ, მშენებლებსა და მომწოდებლებს სჭირდებათ მყისიერი იურიდიული რეაგირება — სარჩელის მომზადება და ყადაღის დადება მანამ, სანამ დეველოპერი ან მესაკუთრე აქტივებს გაყიდის. Legal.ge გთავაზობთ წვდომას ადვოკატებთან, რომლებიც დაგეხმარებიან თქვენი შრომის შედეგზე მოთხოვნის უფლების უზრუნველყოფაში.
რას მოიცავს მექანიკოსის გირავნობის (უფლებების დაცვის) მომსახურება?
ეს სერვისი განკუთვნილია მშენებლებისთვის, მუშებისა და მასალების მომწოდებლებისთვის:
- უფლების უზრუნველყოფა (ყადაღა): სასამართლოს გზით მშენებარე ან აშენებულ ობიექტზე ყადაღის დადება, რათა მესაკუთრემ ვერ შეძლოს მისი გაყიდვა ვალის გადახდამდე.
- სარჩელის აღძვრა: დავალიანების ამოღების მოთხოვნით სარჩელის მომზადება კონტრაქტორის ან მესაკუთრის წინააღმდეგ.
- შეკავების უფლება: იურიდიული კონსულტაცია, თუ როგორ კანონიერად შეაჩეროთ სამუშაოები ან დააკავოთ ობიექტი/ტექნიკა ანაზღაურების მიღებამდე.
- მოლაპარაკება: დავის მოგვარება სასამართლოს გარეშე, გადახდის გრაფიკის ან ქონების ნაწილის (მაგ. ბინის) გადმოცემის გზით ვალის სანაცვლოდ.
- დოკუმენტაციის მოწესრიგება: ხელშეკრულებებისა და მიღება-ჩაბარების აქტების ანალიზი, რათა სასამართლოში პოზიცია იყოს მყარი.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
მშენებლობაში დასაქმებულები ხშირად აწყდებიან შემდეგ სირთულეებს:
პირველი სცენარია „მასალების მომწოდებელი“. კომპანიამ მიაწოდა ბეტონი ან არმატურა მშენებლობას, მაგრამ თანხა არ ჩაირიცხა. სამშენებლო კომპანია თავს არიდებს გადახდას. მომწოდებელმა უნდა დააყადაღოს სამშენებლო კომპანიის ანგარიშები ან ქონება.
მეორე შემთხვევაა „ხელფასის გადაუხდელობა“. მუშათა ბრიგადამ შეასრულა სარემონტო სამუშაოები, მაგრამ დამკვეთი არ უხდის. თუ ხელშეკრულება არ არის, საჭიროა მოწმეების და ფაქტობრივი გარემოებების გამოყენება.
მესამე სცენარია „ბარტერი“. დეველოპერი პირდებოდა, რომ ფულის ნაცვლად ბინას მისცემდა კონტრაქტორს, მაგრამ ბინა სხვას მიჰყიდა. ეს არის თაღლითობის ნიშნების შემცველი დავა, რომელიც მოითხოვს სისხლის სამართლის ან სამოქალაქო წესით დავას.
მეოთხე სიტუაციაა „ობიექტის გაყიდვა“. მესაკუთრე ყიდის შენობას, სადაც რემონტი გაკეთდა, მაგრამ რემონტის ფულს არ იხდის. ყადაღა აუცილებელია გაყიდვის შესაჩერებლად.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
მშენებელთა უფლებები დაცულია:
- სამოქალაქო კოდექსი: ნარდობის ხელშეკრულების ნორმები და კრედიტორის უფლებები.
- სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი: უზრუნველყოფის ღონისძიებების გამოყენების წესები.
- კანონი სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ: გადაწყვეტილების იძულებითი აღსრულება.
პროცესის მიმდინარეობა და ეტაპები
იურისტი აგროვებს მტკიცებულებებს (კონტრაქტები, ინვოისები, ზედნადებები). სასწრაფოდ შედის განცხადება სასამართლოში ქონების ან ანგარიშების დაყადაღების მოთხოვნით. ყადაღის შემდეგ, მხარეები ხშირად იწყებენ მოლაპარაკებას, რადგან გაყინული ანგარიშები ან დაყადაღებული ქონება ბიზნესს აფერხებს. თუ შეთანხმება არ შედგა, საქმე გრძელდება არსებითი განხილვით და სრულდება იძულებითი აღსრულებით.
რატომ Legal.ge?
თუ თქვენ ხართ მშენებელი ან მომწოდებელი და არ გიხდიან, ლოდინი რისკია. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებიც სწრაფად იმოქმედებენ თქვენი ფინანსური ინტერესების დასაცავად და გამოიყენებენ ყველა კანონიერ ბერკეტს ვალის ამოსაღებად.
განახლდა: ...