პარტნიორობის ხელშეკრულების მნიშვნელობა და სამართლებრივი ბუნება
პარტნიორობის ხელშეკრულება სამეწარმეო ურთიერთობის საფუძველია: სწორედ ამ დოკუმენტით ფიქსირდება პარტნიორთა შორის უფლებები, მოვალეობები, წილები და საზოგადოების მართვის წესი. მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის თანახმად, სამეწარმეო საზოგადოების დასაფუძნებლად აუცილებელია სადამფუძნებლო შეთანხმება, ხოლო ამავე კანონის მე-5 მუხლი დეტალურად განსაზღვრავს იმ მონაცემებს, რომლებიც ეს დოკუმენტი წესდებასთან ერთად უნდა შეიცავდეს. სადამფუძნებლო შეთანხმება და წესდება ერთად ქმნის საზოგადოების მოქმედების სამართლებრივ ჩარჩოს, ამიტომ ხელშეკრულების გაფორმებამდე ყოველი დეტალის გათვალისწინება მნიშვნელოვანია. პრაქტიკაში სწორად შედგენილი ხელშეკრულება მრავალ სამომავლო დავას თავიდანვე აცილებს, რადგან მან წინასწარ პასუხობს იმ კითხვას, ვინ, როდის და რა პირობებით მონაწილეობს საერთო საქმეში.
ხელშეკრულების ფორმა და ხელმოწერის დამოწმება
კანონი სადამფუძნებლო დოკუმენტის ფორმას მკაცრად არეგულირებს: შეთანხმება წერილობით ფორმდება და მას ხელს აწერს საზოგადოების ყველა დამფუძნებელი პარტნიორი. ხელმოწერა სანოტარო წესით მოწმდება, თუმცა სანოტარო დამოწმება სავალდებულო არ არის, თუ იგი დადგენილი წესით დამოწმებულია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ან მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ უფლებამოსილი სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს ან სხვა პირის მიერ, ან თუ ხელმოწერა შესრულებულია ელექტრონული დოკუმენტისა და ელექტრონული სანდო მომსახურების შესახებ საქართველოს კანონის შესაბამისად. წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება კი ყოველთვის სანოტარო წესით დამოწმებას ან აღნიშნული კანონის შესაბამისად ელექტრონულ შესრულებას მოითხოვს.
სადამფუძნებლო შეთანხმების აუცილებელი შემადგენლობა
ნებისმიერი სამართლებრივი ფორმის საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმება წესდებასთან ერთად უნდა შეიცავდეს საფირმო სახელწოდებას, საზოგადოების იურიდიულ მისამართს და ყოველი პარტნიორის საიდენტიფიკაციო მონაცემებს — ფიზიკური პირის შემთხვევაში სახელს, გვარს, საცხოვრებელი ადგილის მისამართს და პირად ნომერს, ხოლო იურიდიული პირის შემთხვევაში საფირმო სახელწოდებას, იურიდიულ მისამართს და საიდენტიფიკაციო ნომერს. გარდა ამისა, შეთანხმებაში აისახება ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირის მონაცემები, სამეთვალყურეო საბჭოს არსებობის შემთხვევაში — მისი წევრების საიდენტიფიკაციო მონაცემები და უფლებამოსილების ვადა, გენერალური სავაჭრო წარმომადგენლისა და პარტნიორის წილის მმართველის არსებობის შემთხვევაში — მათი შესაბამისი მონაცემები. თუ წარმომადგენლობის ფორმა განსხვავდება კანონით გათვალისწინებული ერთობლივი წარმომადგენლობისგან, ეს ფორმა შეთანხმებაში აღიწერება. თუ დამფუძნებლები წესდებას არ შეიმუშავებენ, სტანდარტული წესდება სადამფუძნებლო შეთანხმების ნაწილად მიიჩნევა. საქართველოს მოქალაქეობის არმქონე პირის შემთხვევაში დოკუმენტი უნდა შეიცავდეს სანოტარო მოქმედებებისას იდენტიფიკაციისთვის გამოყენებად ეკვივალენტურ მონაცემებს, ხოლო მეწარმის იურიდიული მისამართი მისი ფიზიკური მისამართია საქართველოს ტერიტორიაზე.
საზოგადოების ფორმიდან გამომდინარე დამატებითი მოთხოვნები
კომანდიტური საზოგადოების შეთანხმება დამატებით შეიცავს ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ რომელი პარტნიორია კომანდიტი და რა ოდენობისაა მისი შენატანი. შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების შეთანხმებაში უნდა მიეთითოს საზღაურის სანაცვლოდ გაცემული წილების ოდენობა და პარტნიორთა წილობრივი მონაწილეობა კაპიტალში პროცენტებად, რომლის ჯამი ას პროცენტს უნდა შეადგენდეს, ასევე ნებადართული კაპიტალის, გამოშვებული წილების ოდენობის, წილების ნომინალური ღირებულებისა და გასხვისების შემზღუდავი სპეციალური პირობის შესახებ. სააქციო საზოგადოების შემთხვევაში ემატება რეგისტრაციის მომენტისთვის განთავსებული კაპიტალისა და მისი განაღდებული ნაწილის ოდენობა, აქციების ნომინალური ღირებულება, არაფულადი შენატანის სანაცვლოდ გამოშვებული აქციების მონაცემები, დაფუძნებასა და ლიცენზიის ან ნებართვის მოპოვებასთან დაკავშირებული ხარჯები და დაინტერესებულ პირთა მიერ მიღებული ან მისაღები ეკონომიკური სარგებელი. კოოპერატივის შეთანხმება დამატებით შეიცავს პაის ნომინალური ღირებულების მონაცემს, ხოლო კანონით განსაზღვრული მონაცემების ცვლილება წესდების ცვლილებისთვის საჭირო უმრავლესობით მიიღება.
პასუხისმგებლობის მოდელები და პარტნიორთა შეთანხმება
ხელშეკრულების შედგენისას გადამწყვეტია საზოგადოების ფორმის შერჩევა, რადგან ამით განისაზღვრება პასუხისმგებლობის მოდელი. სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება ისეთი სამეწარმეო საზოგადოებაა, რომლის პარტნიორები ერთობლივად, ერთიანი საფირმო სახელწოდებით ახორციელებენ სამეწარმეო საქმიანობას და საზოგადოების ვალდებულებებისთვის კრედიტორების წინაშე პასუხს აგებენ უშუალოდ და შეუზღუდავად, როგორც სოლიდარული მოვალეები; ასეთ საზოგადოებას სულ მცირე ორი პარტნიორი უნდა ჰყავდეს. შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებაში კი კაპიტალი წილებად არის დაყოფილი, პარტნიორების პასუხისმგებლობა შეზღუდულია, საზოგადოება კრედიტორის წინაშე მთელი თავისი ქონებით პასუხს აგებს, მაგრამ პარტნიორთა ვალდებულებებზე პასუხს არ აგებს. საზოგადოების არსებობის განმავლობაში პარტნიორები შეიძლება დადონ ცალკე პარტნიორთა შეთანხმებასაც: შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორთა შეთანხმებაზე აქციონერთა შეთანხმების შესახებ დადგენილი წესები ვრცელდება, ხოლო სააქციო საზოგადოება თავად უფლებამოსილია მონაწილეობა მიიღოს აქციონერთა შეთანხმებაში, თუ ეს საქართველოს კანონმდებლობას ან წესდებას არ ეწინააღმდეგება.
ხშირად დასმული კითხვები
აუცილებელია თუ არა ყოველთვის სანოტარო დამოწმება?
არა. ხელმოწერის სანოტარო წესით დამოწმება სავალდებულო არ არის, თუ იგი დამოწმებულია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ან უფლებამოსილი სხვა ორგანოს ან პირის მიერ, ან თუ ხელმოწერა ელექტრონული დოკუმენტისა და ელექტრონული სანდო მომსახურების შესახებ კანონის შესაბამისად არის შესრულებული. წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების შემთხვევაში კი სანოტარო ან ელექტრონული ფორმა მოთხოვნილია უპირობოდ.
რა ხდება, თუ დამფუძნებლები წესდებას არ შეიმუშავებენ?
თუ დამფუძნებლების მიერ შემუშავებული წესდება არ არსებობს, სტანდარტული წესდება მიიჩნევა სადამფუძნებლო შეთანხმების ნაწილად. შესაბამისად, საზოგადოება მაინც დაფუძნდება, თუმცა მეწარმეთა შესახებ კანონის მე-5 მუხლით გათვალისწინებული მონაცემები შეთანხმებაში მაინც უნდა აისახოს.
შეიძლება თუ არა წილებზე გასხვისების შეზღუდვა?
დიახ. შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებისა და სააქციო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმება შეიძლება შეიცავდეს სპეციალურ პირობას, რომელიც ზღუდავს წილების ან აქციების გასხვისებას. ასეთი შეზღუდვის არსებობისას მისი აღწერა სადამფუძნებლო დოკუმენტში უნდა მოხდეს.
რამდენი პარტნიორი სჭირდება სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას?
სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას სულ მცირე ორი პარტნიორი უნდა ჰყავდეს. ამ ფორმის არჩევისას განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ პარტნიორები საზოგადოების ვალდებულებებისთვის კრედიტორების წინაშე პირადი ქონებითაც პასუხს აგებენ.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი პარტნიორობის ხელშეკრულებების შედგენასა და გადამოწმებაში დაგეხმარებით: გავანალიზებთ თქვენს საქმიანო საჭიროებებს, შევარჩევთ საზოგადოების შესაბამის სამართლებრივ ფორმას, მოვამზადებთ სადამფუძნებლო შეთანხმებისა და წესდების პროექტებს კანონის მოთხოვნების სრული დაცვით და მოგაწვდით ხელშეკრულების გაფორმების საკითხებში საჭირო კონსულტაციას. დაგვიკავშირდით, რომ თქვენი საერთო საქმე საწყისი ეტაპიდანვე სანდო სამართლებრივ საფუძველზე აღმოჩნდეს.