პროფესიული დაავადების სარჩელები ეხება დასაქმებულის უფლებას, მიიღოს კომპენსაცია იმ ჯანმრთელობის დაზიანებისთვის, რომელიც გამოწვეულია სამუშაო გარემოში არსებული მავნე ფაქტორების ხანგრძლივი ზემოქმედებით. განსხვავებით საწარმოო ტრავმისგან, რომელიც ერთჯერადი უბედური შემთხვევის შედეგია, პროფესიული დაავადება ვითარდება დროთა განმავლობაში. საქართველოში, სადაც მძიმე მრეწველობა, სამთო მოპოვება და ქიმიური წარმოება აქტიურ ფაზაშია, დასაქმებულები ხშირად დგანან ისეთი რისკების წინაშე, როგორიცაა ტოქსიკური ნივთიერებების ჩასუნთქვა, ვიბრაცია, რადიაცია ან ხმაური. სამწუხაროდ, დამსაქმებლები ხშირად უგულებელყოფენ უსაფრთხოების ნორმებს ან ცდილობენ დაავადება მიაწერონ დასაქმებულის ცხოვრების წესს (მაგ. მოწევას), რათა აირიდონ პასუხისმგებლობა. პროფესიული დაავადების აღიარება და კომპენსაციის მიღება რთული იურიდიული და სამედიცინო პროცესია, რომელიც მოითხოვს მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის დადგენას სამუშაო პირობებსა და დაავადებას შორის.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
პროფესიული დაავადების სარჩელების მართვა კომპლექსური სერვისია, რომელიც მოიცავს:
- სამედიცინო და შრომითი ისტორიის ანალიზი: იურისტები დეტალურად სწავლობენ დასაქმებულის სამუშაო სტაჟს, პოზიციას, სამუშაო გარემოს მახასიათებლებს და სამედიცინო დიაგნოზს, რათა დაუკავშირონ ისინი ერთმანეთს.
- სამედიცინო ექსპერტიზის დანიშვნა: სპეციალიზებული ექსპერტიზის ჩატარება იმის დასადასტურებლად, რომ დაავადება გამოწვეულია პროფესიული საქმიანობით (მაგ. ფილტვების დაავადება მტვრიან გარემოში მუშაობით).
- შრომის ინსპექციის ჩართვა: სახელმწიფო შრომის ინსპექციისთვის მიმართვა სამუშაო ადგილის შემოწმების მოთხოვნით, რათა დაფიქსირდეს უსაფრთხოების ნორმების დარღვევა.
- კომპენსაციის გათვლა: მკურნალობის ხარჯების, მიუღებელი შემოსავლის (შრომისუნარიანობის დაქვეითების გამო) და მორალური ზიანის ოდენობის განსაზღვრა.
- მოლაპარაკება და სასამართლო დავა: დამსაქმებელთან მორიგების მცდელობა და წარუმატებლობის შემთხვევაში, სარჩელის შეტანა სასამართლოში სრული კომპენსაციის მოთხოვნით.
ხშირი სიტუაციები (მაგალითები)
პროფესიული დაავადებები ხშირად ვლინდება შემდეგ სექტორებში:
- სამთო მრეწველობა: მეშახტეები და მაღაროელები, რომლებსაც უვითარდებათ ფილტვების ქრონიკული დაავადებები (პნევმოკონიოზი) მტვრის მუდმივი ჩასუნთქვის გამო.
- მშენებლობა და წარმოება: მუშები, რომლებიც მუშაობენ აზბესტთან, საღებავებთან ან ლაქებთან, ხშირად ავადდებიან კანის დაავადებებით ან ასთმით.
- ხმაურიანი გარემო: ქარხნებში ან აეროპორტებში დასაქმებული პირები, რომლებსაც უვითარდებათ სმენის დაქვეითება დამცავი აღჭურვილობის არარსებობის გამო.
- ოფისის თანამშრომლები: ხანგრძლივი მჯდომარე სამუშაო და ერგონომიული ნორმების დარღვევა იწვევს ხერხემლის დაავადებებსა და მხედველობის გაუარესებას.
საქართველოს კანონმდებლობა
პროფესიულ დაავადებებს არეგულირებს საქართველოს ორგანული კანონი „შრომის კოდექსი“ და „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ კანონი. უმნიშვნელოვანესია საქართველოს მთავრობის დადგენილება „პროფესიული დაავადებების ნუსხის დამტკიცების შესახებ“, რომელიც განსაზღვრავს, თუ რომელი დაავადებები ითვლება პროფესიულად. დამსაქმებელს ეკისრება ვალდებულება, უზრუნველყოს უსაფრთხო გარემო და დააზღვიოს დასაქმებულები. თუ დაავადება გამოწვეულია დამსაქმებლის ბრალით (უსაფრთხოების ნორმების დარღვევით), საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით, მას ეკისრება ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება, რაც შეიძლება მოიცავდეს ყოველთვიურ სარჩოს დაზარალებულისთვის.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი?
პროცესი იწყება მტკიცებულებების შეგროვებით. იურისტი გამოითხოვს სამედიცინო ისტორიას (ფორმა 100) და დამსაქმებლისგან ითხოვს სამუშაო პირობების შესახებ დოკუმენტაციას. გადამწყვეტია ექსპერტიზის დასკვნა, რომელიც დაადგენს კავშირს სამუშაოსა და დაავადებას შორის. იურისტი ადგენს სარჩელს, სადაც ითხოვს როგორც ერთჯერად კომპენსაციას, ისე პერიოდულ გადასახდელებს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო. სასამართლო პროცესზე ადვოკატი იცავს დასაქმებულის ინტერესებს დამსაქმებლის იურისტების წინააღმდეგ.
რატომ Legal.ge?
პროფესიული დაავადების დამტკიცება რთულია, რადგან სიმპტომები ხშირად წლების შემდეგ ვლინდება. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით შრომის სამართლისა და პერსონალური ზიანის ექსპერტებს, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება სამედიცინო დავებში. ისინი დაგეხმარებიან დაამტკიცოთ დამსაქმებლის პასუხისმგებლობა და მიიღოთ ის ფინანსური მხარდაჭერა, რომელიც გეკუთვნით თქვენი ჯანმრთელობის სანაცვლოდ. ნუ დატოვებთ თქვენს უფლებებს დაუცველად.
განახლდა: ...