ტოქსიკური ზიანის სარჩელი (Toxic Tort) ეხება ისეთ სამართლებრივ დავებს, სადაც პირი ან პირთა ჯგუფი ითხოვს კომპენსაციას საშიში ქიმიური ნივთიერებების, ტოქსიკური ნარჩენების ან სხვა მავნე აგენტების ზემოქმედებით გამოწვეული ჯანმრთელობისა და ქონებრივი ზიანისთვის. საქართველოში, სადაც საბჭოთა ინდუსტრიული მემკვიდრეობა და თანამედროვე სამრეწველო ობიექტები ხშირად ქმნიან ეკოლოგიურ საფრთხეებს, ეს საკითხი განსაკუთრებით აქტუალურია. ტოქსიკური ზემოქმედება შეიძლება იყოს მყისიერი (მაგ. ქიმიური ავარია) ან ფარული და ხანგრძლივი (მაგ. ნიადაგის ან წყლის დაბინძურება წლების განმავლობაში). ასეთი საქმეების სირთულე მდგომარეობს მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის დადგენაში: რთულია იმის დამტკიცება, რომ კონკრეტული დაავადება სწორედ კონკრეტული ქარხნის გამონაბოლქვმა გამოიწვია. ეს მოითხოვს არა მხოლოდ ძლიერ იურიდიულ არგუმენტაციას, არამედ სამედიცინო და ეკოლოგიურ ექსპერტიზას.
რას მოიცავს ტოქსიკური ზიანის სარჩელის მომსახურება?
ჩვენი მომსახურება ფოკუსირებულია ეკოლოგიური სამართლიანობის აღდგენაზე და მოიცავს:
- სიტუაციური ანალიზი: პოტენციური დაბინძურების წყაროს იდენტიფიცირება და მისი კავშირის დადგენა კლიენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან.
- ექსპერტიზა: ტოქსიკოლოგიური, ეკოლოგიური და სამედიცინო ექსპერტიზის ორგანიზება, რათა მეცნიერულად დადასტურდეს ზიანი.
- სარჩელის მომზადება: სამოქალაქო სარჩელის შეტანა ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით, რომელიც ეფუძნება "მომეტებული საფრთხის წყაროს" მფლობელის პასუხისმგებლობას.
- მოლაპარაკებები: კომპანიებთან ან სადაზღვევოებთან მოლაპარაკება სასამართლოს გარეშე კომპენსაციაზე.
- ადმინისტრაციული დავა: გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის ჩართვა და საწარმოსთვის სანქციების დაკისრების მოთხოვნა.
ხშირი სცენარები და საჭიროებები
ტოქსიკური ზიანის დავები ხშირად უკავშირდება: სამრეწველო დაბინძურებას: ქარხნებიდან მავნე აირების გაფრქვევა ან მდინარეში ქიმიკატების ჩაღვრა, რაც აზიანებს მოსახლეობას. პესტიციდებს: სოფლის მეურნეობაში აკრძალული ან ვადაგასული შხამქიმიკატების გამოყენება, რამაც გამოიწვია მეზობელი ნაკვეთების ან ადამიანების მოწამვლა. სამშენებლო მასალებს: აზბესტის ან ტყვიის შემცველი მასალების გამოყენება მშენებლობაში, რაც საფრთხეს უქმნის მცხოვრებლებს. ნარჩენების მართვას: ნაგავსაყრელების არასწორი ექსპლუატაცია, რაც იწვევს გრუნტის წყლების დაბინძურებას.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
სფეროს არეგულირებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი (მუხლი 999), რომელიც აწესებს მკაცრ პასუხისმგებლობას მომეტებული საფრთხის წყაროს (მაგ. ქიმიური ქარხანა) მფლობელისთვის. ეს ნიშნავს, რომ მფლობელი პასუხს აგებს ზიანზე ბრალის მიუხედავად, თუ ვერ დაამტკიცებს ფორს-მაჟორს. ასევე მნიშვნელოვანია კანონი "გარემოს დაცვის შესახებ" და "გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ", რომლებიც განსაზღვრავენ "დამბინძურებელი იხდის" პრინციპს. შრომითი ურთიერთობების დროს ტოქსიკური ზემოქმედება რეგულირდება შრომის კოდექსით და "შრომის უსაფრთხოების შესახებ" კანონით.
პროცესის მიმდინარეობა ეტაპობრივად
პროცესი იწყება მტკიცებულებების შეგროვებით: ჰაერის/წყლის სინჯები, სამედიცინო დიაგნოზები. იურისტი ადგენს, ვინ არის პასუხისმგებელი პირი (ქარხნის მფლობელი, სახელმწიფო თუ კონტრაქტორი). შემდეგ ეტაპზე იგზავნება პრეტენზია. თუ პასუხისმგებელი პირი არ იხდის კომპენსაციას, იწყება სასამართლო დავა. სასამართლოში მთავარი ბრძოლა მიდის ექსპერტთა დასკვნებს შორის. გამარჯვების შემთხვევაში, მოსარჩელე იღებს კომპენსაციას მკურნალობისთვის, მორალური ზიანისთვის და ქონების ღირებულების კლებისთვის.
რატომ Legal.ge?
ტოქსიკური დავები ტექნიკურად რთულია და მოითხოვს სპეციალიზებულ ცოდნას. Legal.ge გაკავშირებთ იურისტებთან, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება გარემოსდაცვით და დელიქტურ სამართალში. ჩვენ დაგეხმარებით დაამტკიცოთ კავშირი დაბინძურებასა და თქვენს დაზიანებას შორის და მოითხოვოთ სამართლიანი ანაზღაურება. ნუ დატოვებთ ჯანმრთელობის ზიანს უპასუხოდ — იბრძოლეთ Legal.ge-სთან ერთად.
განახლდა: ...