ცილისწამება სამოქალაქო დავაში — სახელმძღვანელო
ცილისწამების სამოქალაქო საქმე ოთხ ელემენტზე აგებს, და თითოეული მათგანი სამოქალაქო კოდექსის ცალკეულ ნორმაშია ჩაწერილი. პირველი — პირადი არაქონებრივი უფლებების ბირთვი: მუხლი 18 ადგენს, რომ პირს უფლება აქვს სასამართლოს მეშვეობით დაიცვას საკუთარი პატივი, ღირსება, პირადი ცხოვრების საიდუმლოება, პირადი ხელშეუხებლობა ან საქმიანი რეპუტაცია შელახვისგან. მეორე — ცილისწამების დელიქტი: მუხლი 993 — პირი, რომელიც განზრახ ან გაუფრთხილებლად ავრცელებს ან ახმაურებს სხვა პირისთვის ქონებრივი ზიანის მომტან ფაქტებს, ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, თუ ფაქტები აშკარად არასწორია. მესამე — ზოგადი ბრალი: მუხლი 992. მეოთხე — შედეგები: მორალური ზიანი და ხანდაზმულობა — მუხლები 413 და 1008.
ცილისწამების დელიქტის ელემენტები — მუხლი 993
მუხლი 993 ზუსტად განსაზღვრავს, რას ანაზღაურებს კანონი: პირი, რომელიც განზრახ ან გაუფრთხილებლად ავრცელებს ან ახმაურებს სხვა პირისთვის ქონებრივი ზიანის მომტან ფაქტებს, ვალდებულია აანაზღაუროს აქედან წარმოშობილი ზიანი, თუ ეს ფაქტები აშკარად არასწორია. ორი ელემენტი აქ გადამწყვეტია: გავრცელება ან ახმაურება — ინფორმაცია მესამე პირამდე უნდა მივიდეს; და აშკარა უსამართლობა — არა უბრალო უსიმართლობა, არამედ ცხადად მცდარი ფაქტი. გამონაკლისიც ამ მუხლშივეა: ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება არ წარმოიშობა ისეთი გამონათქვამებისას, რომლებიც ემსახურება კანონიერი საზოგადოებრივი ინტერესების დაცვას — ეს არის ის ბალანსი, რომელიც სიტყვის თავისუფლებას რეპუტაციის დაცვასთან აკავშირებს.
პატივის, ღირსებისა და რეპუტაციის დაცვა — მუხლი 18
მუხლი 18 სასამართლო გზით დაცვას აწესრიგებს და სამ კონკრეტულ ინსტრუმენტს იძლევა: მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებით გავრცელებული შემლახველი ცნობების უარყოფა იმავე საშუალებებით ხდება; ორგანიზაციის საბუთში არსებული მცდარი მონაცემები საბუთის შეცვლით და დაინტერესებულ პირებთან შეტყობინებით სწორდება; და დაზარალებულს საპასუხო ცნობების გამოქვეყნების უფლება აქვს. ამავე მუხლის მეექვსე ნაწილი ანაზღაურებას აწესრიგებს: ბრალეული ხელყოფისას პირს შეუძლია მოითხოვოს არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურებაც, და მორალური ზიანის ანაზღაურება შეიძლება ქონებრივისგან დამოუკიდებლად.
მორალური ზიანი — მუხლი 413
მუხლი 413 მორალური ზიანის მოთხოვნის ზოგად ჩარჩოს აძლევს: არაქონებრივი ზიანისთვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევებში, გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების სახით. ცილისწამების შემთხვევაში ეს კარიბჭე მუხლის 18-ის მეექვსე ნაწილით იხსნება: რეპუტაციის ბრალეული ხელყოფა მორალური ზიანის ანაზღაურების საფუძველია. ოდენობის დასაბუთება კი პრაქტიკული ხელოვნებაა: სასამართლო გავრცელების ფარგლეს, შინაარსს და შედეგებს აფასებს, და მასალის სისრულე განსაზღვრავს შედეგს.