იძულებითი გადადგომის გასაჩივრება საქართველოში იმ შემთხვევებს ეხება, როცა დასაქმებული ხელს აწერს საკუთარი ნებით წასვლის განცხადებას, მაგრამ ეს განცხადება დამსაქმებლის ზეწოლის, შევიწროების ან პირობების გაუარესების შედეგია. ამგვარ დავაში საკანონმდებლო ჩარჩო შრომის კანონის 47-ე, 48-ე, 62-ე და 74-ე მუხლებია: პირველი განსაზღვრავს, რომ საკუთარი ნებით წასვლა მხოლოდ დასაქმებულის წერილობითი განცხადების საფუძველზეა დასაშვები, მეორე — გასაჩივრების ვადებსა და ბათილად ცნობის შედეგებს, მესამე — შემათანხმებელ პროცედურას, მეოთხე — თანხმლები მოთხოვნების ხანდაზმულობას. უცხო სამართალში არსებული ანალოგიური დოქტრინა საქართველოში პირდაპირ არ მოქმედებს — დავას მთლიანად ქართული შრომის კანონი აწესრიგებს.
წერილობითი განცხადების ნებაყოფლობითობა
შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლები შრომის კანონის 47-ე მუხლის პირველი პუნქტით გამოყენებულ ჩამონათვალს შემოფარგლავს, და დასაქმებულის საკუთარი ნებით წასვლა ამ ჩამონათვალში მხოლოდ ერთი ფორმით არსებობს: თანამდებობის ან სამუშაოს დატოვება დასაქმებულის მიერ საკუთარი ნებით, წერილობითი განცხადების საფუძველზე. ზეწოლით ამოღებული ხელმოწერა ამ ნორმის აზრით ვერ ჩაითვლევა ნებაყოფლობით: თუ განცხადება დაწერილია იმის გამო, რომ დასაქმებელი ამცირებდა, ემუქრებოდა გათავისუფლებით ან ართმევდა სამუშაოს, დავის ესახება სწორედ ნების გამოვლენის ნამდვილობაა. ამავე მუხლით დაუშვებელია ხელშეკრულების შეწყვეტა დისკრიმინაციის საფუძვლით — ამიტომ ზეწოლის ფაქტებთან ერთად ყოველთვის შემოწმდება, არ ჰქონდა თუ არა მოპყრობას დისკრიმინაციული მოტივი.
გასაჩივრების ტრაექტორია და ვადები
თავად საკუთარი ნებით წასვლის შემთხვევაში დასაქმებული ვალდებულია დამსაქმებელი არანაკლებ 30 კალენდარული დღით ადრე გააფრთხილოს წერილობითი შეტყობინების გაგზავნით. თუმცა იძულებითი გადადგომის დავაში გადამწყვეტი სხვა მექანიზმია: შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის შეტყობინების მიღებიდან 30 კალენდარული დღის ვადაში დასაქმებულს უფლება აქვს, მოითხოვოს შეწყვეტის საფუძვლის წერილობითი დასაბუთება, და დამსაქმებელი ვალდებულია მოთხოვნის წარდგენიდან 7 კალენდარული დღის ვადაში წერილობით დაასაბუთოს იგი. თუ დამსაქმებელი ამ ვადაში ვერ დაასაბუთებს საფუძველს, დასაქმებულს უფლება აქვს, 30 კალენდარული დღის ვადაში გაასაჩივროს გადაწყვეტილება სასამართლოში — და ამ შემთხვევაში დავის ფაქტობრივი გარემოებების მტკიცების ტვირთი დამსაქმებელს ეკისრება. დასაბუთების მიღებიდანაც სასამართლოში მიმართვის ვადა 30 კალენდარული დღეა. ვადების ქრონოლოგიური ზუსტი აღდგენა დავის გამართვის საფუძველია.