რას ნიშნავს მასობრივი დათხოვნის პროცედურის მართვა
მასობრივი დათხოვნის პროცედურის მართვა საქართველოს შრომის კოდექსის 49-ე მუხლის მკაფიო საზღვრებზე აგებული პროცესია. მასობრივ დათხოვნად მიიჩნევა დამსაქმებლის მიერ შრომითი ხელშეკრულებების 30 კალენდარული დღის განმავლობაში ისეთი საფუძვლით შეწყვეტა, რომელიც არ არის განპირობებული დასაქმებულის პიროვნებით ან ქცევით ან ხელშეკრულების ვადის გასვლით: არანაკლებ 10 დასაქმებულთან — ორგანიზაციაში, სადაც დასაქმებულთა რაოდენობა 20-ზე მეტია, მაგრამ 100-ზე ნაკლებია; ან დასაქმებულთა არანაკლებ 10 პროცენტთან — ორგანიზაციაში, სადაც დასაქმებულთა რაოდენობა 100-ზე მეტია.
ამ პროცედურის მართვა ნიშნავს ზღვრების, ვადებისა და დოკუმენტების სწორ განლაგებას: ერთი შეხედვით რიცხობრივი გადაწყვეტილება სამივე ფრონტზე — სამართლებრივ, ორგანიზაციულ და კომუნიკაციურ — ერთდროულად მოითხოვს ზუსტ მოქმედებას, რადგან კანონის მიერ დადგენილი ვადების დარღვევა თავად დათხოვნას დავის საგნად აქცევს.
45-დღიანი შეტყობინება და ძალაში შესვლის წესი
პროცედურის ცენტრალური ვადა წერილობითი შეტყობინებაა: დამსაქმებელი ვალდებულია მასობრივ დათხოვნამდე არანაკლებ 45 კალენდარული დღით ადრე წერილობითი შეტყობინება გაუგზავნოს მინისტრსა და იმ დასაქმებულებს, რომლებსაც შეუწყდებათ ხელშეკრულებები. მინისტრისთვის გაგზავნილი შეტყობინების ასლი გაერთიანებას ან, მისი არარსებობის შემთხვევაში, დასაქმებულთა წარმომადგენლებს ეგზავნება. მასობრივი დათხოვნა ძალაში შედის მინისტრისთვის შეტყობინების გაგზავნიდან 45 კალენდარული დღის შემდეგ — ეს ნიშნავს, რომ პროცესის გეგმა 45-დღიანი ბარიერით იწყება და მთავრდება.
კონსულტაციები და სავალდებულო ინფორმაცია
თუ დამსაქმებელი გეგმავს მასობრივ დათხოვნას, იგი ვალდებულია გონივრულ ვადაში დაიწყოს კონსულტაციები დასაქმებულთა გაერთიანებასთან შესაძლო შეთანხმების განზრახვით. კონსულტაციები, სულ მცირე, უნდა მოიცავდეს მასობრივი დათხოვნის თავიდან აცილების ან დასათხოვ პირთა რაოდენობის შემცირების გზებს და დათხოვილთა ხელახლა დასაქმების ან გადამზადების მხარდაჭერას. დასაქმებულებს უნდა მიეცეთ კონსტრუქციული წინადადებების წარდგენის შესაძლებლობა.
დოკუმენტური მხარეც ზუსტად არის განსაზღვრული: დამსაქმებელი ვალდებულია გაერთიანებას ან წარმომადგენლებს წერილობით შეატყობინოს დაგეგმილი დათხოვნის მიზეზები, დასათხოვ პირთა რაოდენობა და კატეგორია, ორგანიზაციაში დასაქმებულთა საერთო რაოდენობა და კატეგორიები, დათხოვნის დროის მონაკვეთი, შერჩევის კრიტერიუმები და კომპენსაციის გადახდა; ამ შეტყობინების ასლი მინისტრსაც გაეგზავნება. შერჩევის ეტაპზე გასათვალისწინებელია კანონის აკრძალვებიც: დაუშვებელია ხელშეკრულების შეწყვეტა დისკრიმინაციის საფუძვლით, დასაქმებული ქალის ორსულობის შესახებ შეტყობინების შემდგომ პერიოდში, სამხედრო ან ალტერნატიული შრომითი სამსახურის პერიოდში ან ნაფიც მსაჯულად ყოფნის დროს — გარდა კანონში პირდაპირ დასახელებული გამონაკლისი საფუძვლებისა.