ავტომატიზებული გადაწყვეტილების მიღება (სამუშაო ადგილი) — ეს არის სერვისი, რომელიც ეხება ალგორითმების გამოყენებას ადამიანური რესურსების მართვაში, დაწყებული კადრების შერჩევიდან, დამთავრებული შეფასებითა და გათავისუფლებით. როდესაც AI სისტემა იღებს გადაწყვეტილებას ადამიანის არსებითი ჩარევის გარეშე (მაგ., ავტომატურად ბლოკავს რეზიუმეს ან აჯარიმებს კურიერს დაგვიანებისთვის), ეს იწვევს მნიშვნელოვან სამართლებრივ შედეგებს. საქართველოში მოქმედი ახალი "პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ" კანონი მკაცრად არეგულირებს მსგავს პროცესებს და ანიჭებს დასაქმებულს უფლებას, არ დაექვემდებაროს მხოლოდ ავტომატიზებული დამუშავების შედეგად მიღებულ გადაწყვეტილებას, თუ მას სამართლებრივი ან სხვა მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს.
მომსახურება მოიცავს კომპანიის HR პროცესების სრულ სამართლებრივ აუდიტს და ადაპტაციას. ჩვენი სპეციალისტები უზრუნველყოფენ:
- ალგორითმული გამჭვირვალობა: დასაქმებულთა ინფორმირება იმის შესახებ, რომ მათზე გადაწყვეტილებას იღებს პროგრამა (მაგ., ბონუსების დათვლა) და ამ გადაწყვეტილების ლოგიკის ახსნა.
- ადამიანური ჩარევის მექანიზმები: პროცედურების შემუშავება, სადაც დასაქმებულს შეუძლია გაასაჩივროს AI-ს გადაწყვეტილება და მოითხოვოს ადამიანის მიერ მისი გადახედვა.
- DPIA (ზეგავლენის შეფასება): მონაცემთა დაცვაზე ზეგავლენის შეფასების ჩატარება ავტომატიზებული სისტემების დანერგვამდე.
- დისკრიმინაციის პრევენცია: ალგორითმების შემოწმება ფარულ მიკერძოებაზე (მაგ., სქესის ან ასაკის ნიშნით), რაც აკრძალულია შრომის კოდექსით.
- თანხმობის ფორმები: კანონიერი საფუძვლების შექმნა მონაცემთა ავტომატიზებული დამუშავებისთვის.
განვიხილოთ რეალური სცენარები. სცენარი 1: ტაქსის კომპანია იყენებს აპლიკაციას, რომელიც ავტომატურად ბლოკავს მძღოლს, თუ მისი რეიტინგი 4.5-ზე დაბლა ჩამოვა. ეს არის "გათავისუფლება" ადამიანის ჩარევის გარეშე, რაც უკანონოა, თუ მძღოლს არ აქვს გასაჩივრების უფლება. სცენარი 2: საცალო ქსელი იყენებს AI-ს ცვლების დასაგეგმად. სისტემა მუდმივად აძლევს "ცუდ" ცვლებს ხანდაზმულ თანამშრომლებს. ეს არის არაპირდაპირი დისკრიმინაცია. სცენარი 3: რეკრუტინგისას AI აანალიზებს ვიდეო-ინტერვიუს და ემოციების მიხედვით წერს ქულას. ეს არის მაღალი რისკის დამუშავება, რომელიც მოითხოვს დასაბუთებულ აუცილებლობას და თანხმობას.
საქართველოში ამ სფეროს არეგულირებს კანონი პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ (მუხლი 24 — ავტომატიზებული გადაწყვეტილების მიღება) და საქართველოს ორგანული კანონი შრომის კოდექსი (დისკრიმინაციის აკრძალვა). პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონი პირდაპირ ამბობს, რომ მონაცემთა სუბიექტს (დასაქმებულს) აქვს უფლება, მოითხოვოს ადამიანური ჩართულობა, საკუთარი მოსაზრების გამოთქმა და გადაწყვეტილების გასაჩივრება. დამსაქმებელი ვალდებულია განუმარტოს მას გადაწყვეტილების მიღების ლოგიკა და მნიშვნელობა.
სპეციალისტები შეიმუშავებენ "ავტომატიზებული გადაწყვეტილების პოლიტიკას". დოკუმენტი დეტალურად აღწერს, სად და როგორ გამოიყენება AI, რა მონაცემებს ეყრდნობა და როგორ შეუძლია დასაქმებულს თავის დაცვა. ეს არა მხოლოდ იცავს კომპანიას ჯარიმებისგან (რომელიც შეიძლება იყოს ბრუნვის 1%-მდე), არამედ ზრდის ნდობას თანამშრომლებს შორის.
Legal.ge არის თქვენი პარტნიორი ციფრული ტრანსფორმაციის ეპოქაში. ჩვენი ექსპერტები დაგეხმარებიან, დანერგოთ ინოვაციური HR ტექნოლოგიები ისე, რომ არ დაარღვიოთ ადამიანის უფლებები და კანონი. იყავით ტექნოლოგიური, მაგრამ სამართლიანი.
განახლდა: ...