დეცენტრალიზებული ორგანიზაციის სამართლებრივი ფორმის საკითხი
დეცენტრალიზებული ავტონომიური ორგანიზაცია საქართველოს კანონმდებლობაში ცალკე სამართლებრივ ფორმად არ არის გამოყოფილი — მისი არსებობა სამართლისთვის მაშინ იწყება, როდესაც იგი არსებულ ფორმათაგან ერთ-ერთში ფორმდება. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მუხლის 2 განსაზღვრავს, რომ მეწარმედ მიიჩნევა ფიზიკური პირი ან იურიდიული პირი, რომელსაც აქვს საწარმო, ხოლო საწარმო არის სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ორგანიზებული სისტემა: სამეწარმეო საქმიანობა კი მოგების მიღების მიზნით განხორციელებული მართლზომიერი, არაერთჯერადი, დამოუკიდებელი და ორგანიზებული საქმიანობაა. თუ ჯგუფური პროექტი ამ ნიშნებს აკმაყოფილებს, მას სამართლებრივი ფორმა სჭირდება.
კანონი სამეწარმეო საქმიანობისთვის ფორმების ჩამონათვალს ადგენს: ინდივიდუალური მეწარმელი ან სამეწარმეო საზოგადოება. სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, კომანდიტური საზოგადოება, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, სააქციო საზოგადოება და კოოპერატივი სამეწარმეო საზოგადოებაა, და სამეწარმეო საზოგადოება იურიდიული პირია — ინდივიდუალური მეწარმე კი არა. დეცენტრალიზებული სტრუქტურის ამსახველი პროექტებისთვის ეს ნიშნავს: მეტყველება „ორგანიზაციაზე“ სამართლებრივ დონეზე მხოლოდ მაშინ არის სრულფასოვანი, როცა იურიდიული პირის სტატუსი შესაბამისი ფორმითაა მიღებული.
ფორმის შერჩევის თავისუფლება და წესდების როლი
მუხლი 1 ადგენს სამართლებრივი მოწყობის საზღვრებს: „მეწარმეთა შესახებ“ კანონი აწესრიგებს მეწარმის სამართლებრივ ფორმებს და მათ დაფუძნება-რეგისტრაციას; თუ იგივე საკითხი სხვა საკანონმდებლო აქტით ან ეროვნული ბანკის აქტით წესრიგდება, მოქმედებს ის. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დისპოზიციურობის პრინციპი: სოლიდარული პასუხისმგებლობის, კომანდიტური, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებისა და კოოპერატივის წესდებით ან პარტნიორთა შეთანხმებით შეიძლება განისაზღვროს კანონით დადგენილისგან განსხვავებული წესები — გარდა იმ ნორმებისა, რომლებიც შინაარსითა და მიზნით იმპერატიულია. წესდებით აგრეთვე შეიძლება მოწესრიგდეს ის საკითხები, რომლებიც კანონს არ აქვს ამომწურავად დარეგულირებული.
დეცენტრალიზებული პროექტისთვის ეს იმას ნიშნავს, რომ შიდა მართვის დიდი ნაწილი — ხმის მიცემის წესი, წილების განაწილება, წევრობის შეწყვეტა, საშუალებების განკარგვა — წესდებაში თავისუფლად ჩამოიწერება და სწორედ ეს დოკუმენტი ხდება ის ადგილი, სადაც ორგანიზაციის ტექნოლოგიური ლოგიკა სამართლებრივ ენაზე ითარგმნება.

