დასაქმებულთა პერსონალური მონაცემების დაცვა (Employee Data Privacy) არის შრომითი ურთიერთობების ერთ-ერთი ყველაზე სენსიტიური ასპექტი. კომპანიები ხშირად ფიქრობენ, რომ სამუშაო დროსა და სივრცეში თანამშრომელს არ აქვს პრივატულობის მოლოდინი, რაც მცდარი შეხედულებაა. საქართველოს კანონმდებლობა და პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის პრაქტიკა მკაფიოდ მიუთითებს, რომ დამსაქმებლის მიერ კონტროლის განხორციელება (მონიტორინგი) უნდა იყოს მკაცრად დაბალანსებული თანამშრომლის უფლებებთან. ნებისმიერი სახის თვალთვალი — იქნება ეს ვიდეოკამერები, აუდიოჩაწერა, კომპიუტერული აქტივობის ლოგირება თუ GPS ტრეკინგი — საჭიროებს ლეგიტიმურ მიზანს და თანამშრომლის წინასწარ ინფორმირებას.
განსაკუთრებით რთული საკითხია ბიომეტრიული მონაცემების (თითის ანაბეჭდი, სახის ამომცნობი სისტემა) გამოყენება სამუშაო დროის აღრიცხვისთვის. ხშირ შემთხვევაში, ეს პრაქტიკა კანონდარღვევად ითვლება, რადგან არსებობს ნაკლებად მტკივნეული ალტერნატივები (მაგ. ბარათები). Legal.ge გთავაზობთ წვდომას ექსპერტებზე, რომლებიც დაგეხმარებიან დააბალანსოთ კომპანიის უსაფრთხოების ინტერესები და თანამშრომელთა კონფიდენციალურობის უფლებები, რათა თავიდან აიცილოთ შრომითი დავები და ჯარიმები.
რას მოიცავს დასაქმებულთა მონაცემების დაცვის სერვისი?
სერვისი ფარავს HR და IT დეპარტამენტების საქმიანობის სამართლებრივ რეგულირებას:
- მონიტორინგის პოლიტიკის შემუშავება: დოკუმენტის შექმნა, რომელიც განსაზღვრავს, რა ფორმით და რა მიზნით აკვირდება კომპანია თანამშრომელს (ვიდეო, ინტერნეტი, ტელეფონი).
- თანამშრომელთა გაფრთხილების ფორმები: სავალდებულო გაფრთხილების ტექსტების მომზადება, რომელზეც თანამშრომელი აწერს ხელს.
- ბიომეტრიული სისტემების შეფასება: თითის ანაბეჭდის ან FaceID სისტემების დანერგვის კანონიერების შემოწმება და რისკების ანალიზი.
- კანდიდატთა მონაცემების მართვა: რეკრუტინგის პროცესში მიღებული რეზიუმეების შენახვისა და განადგურების წესების გაწერა.
- კონფიდენციალურობა შრომით ხელშეკრულებაში: შრომით კონტრაქტებში მონაცემთა დაცვის მუხლების ინტეგრირება.
- DLP (Data Loss Prevention) სისტემების აუდიტი: ინფორმაციის გაჟონვის პრევენციის პროგრამების (მაგ. მეილების ფილტრაცია) გამოყენების სამართლებრივი ჩარჩო.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
დარღვევები ხშირად ხდება შემდეგ სიტუაციებში:
- ვიდეოთვალთვალი: კამერა იღებს თანამშრომლის სამუშაო მაგიდას ან მონიტორს, რათა მენეჯერმა შეამოწმოს, მუშაობს თუ არა ის. ეს აკრძალულია, თუ არ არსებობს სპეციალური დასაბუთება (მაგ. სალაროსთან მუშაობა).
- აუდიოჩაწერა: ოფისში დამონტაჟებულია მიკროფონები. ხმის ჩაწერა დასაშვებია მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, სადაც უსაფრთხოების ინტერესი ძალიან მაღალია.
- პირადი მეილები: დამსაქმებელი კითხულობს თანამშრომლის კორპორატიულ მეილზე მოსულ პირად წერილს. თანამშრომელს აქვს უფლება ისარგებლოს პრივატულობით სამსახურშიც, თუ წინასწარ არ არის გაფრთხილებული მონიტორინგზე.
- ნასამართლეობის ცნობა: კომპანია ითხოვს ნასამართლეობის ცნობას ისეთ პოზიციაზე, სადაც ეს კანონით არ არის სავალდებულო (მაგ. დამლაგებელი).
სამართლებრივი ჩარჩო: ბალანსი ინტერესებს შორის
საქართველოს ორგანული კანონი „შრომის კოდექსი“ კრძალავს შრომით ურთიერთობაში ადამიანის უფლებების შეზღუდვას. „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონი კი ადგენს, რომ მონაცემთა დამუშავება უნდა იყოს ადეკვატური და პროპორციული. დამსაქმებელმა ყოველთვის უნდა აირჩიოს კონტროლის ის მეთოდი, რომელიც ყველაზე ნაკლებად ზღუდავს თანამშრომლის პირად ცხოვრებას. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურს აქვს მდიდარი პრაქტიკა დამსაქმებლების დაჯარიმების კუთხით, განსაკუთრებით ვიდეოთვალთვალისა და ბიომეტრიის საკითხებში.
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
- აუდიტი: ოფისის დათვალიერება კამერების განლაგების შესამოწმებლად.
- დოკუმენტაციის რევიზია: შრომის შინაგანაწესის განახლება.
- ტექნიკური კონსულტაცია: IT დეპარტამენტთან მუშაობა მონიტორინგის სისტემების კონფიგურაციაზე.
- იმპლემენტაცია: თანამშრომლებისთვის ახალი წესების გაცნობა.
რატომ ავირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
თანამშრომელთა პრივატულობის დარღვევა არა მხოლოდ ჯარიმას, არამედ გუნდში ნდობის დაკარგვას და კადრების გადინებას იწვევს. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი იურისტები დაგეხმარებიან შექმნათ გამჭვირვალე და სამართლიანი სამუშაო გარემო, სადაც დაცულია როგორც ბიზნესის ინტერესები, ისე თითოეული დასაქმებულის ღირსება. იმოქმედეთ კანონიერად და თავიდან აიცილეთ შიდა კონფლიქტები.
განახლდა: ...