DeFi (დეცენტრალიზებული ფინანსები) ეკოსისტემა ხასიათდება მაღალი რისკებით, რომლებიც სცდება მხოლოდ კოდის უსაფრთხოებას. პროექტები დგანან მარეგულირებელი გაურკვევლობის, ფინანსური სტაბილურობისა და ოპერაციული საფრთხეების წინაშე. DeFi რისკების შეფასება (Risk Advisory) არის სტრატეგიული სერვისი, რომელიც ეხმარება დამფუძნებლებსა და ინვესტორებს იდენტიფიცირება გაუკეთონ პოტენციურ საფრთხეებს სანამ ისინი რეალურ პრობლემად იქცევა. საქართველოში, სადაც კრიპტო რეგულაციები ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესშია, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პროაქტიული რისკ-მენეჯმენტი, რათა პროექტი იყოს მდგრადი როგორც სამართლებრივად, ისე ფინანსურად.
რას მოიცავს DeFi რისკების შეფასების სერვისი?
ეს არის მრავალმხრივი კონსალტინგი, რომელიც ფარავს:
- მარეგულირებელი რისკები: შეფასება, თუ რამდენად შეიძლება დაექვემდებაროს პროექტი მომავალ რეგულაციებს (მაგ. MiCA ევროპაში ან მსგავსი ინიციატივები საქართველოში) და როგორ უნდა მოემზადოთ ამისთვის.
- კონტრაგენტის რისკები (Counterparty Risk): სხვა DeFi პროტოკოლებთან (LEGO bricks) ინტეგრაციის რისკების ანალიზი (მაგ. თუ იყენებთ Oracle-ს ან Bridge-ს, რა მოხდება მათი გატეხვის შემთხვევაში).
- ოპერაციული რისკები: ადმინისტრატორის გასაღებების (Admin Keys) მართვის პოლიტიკა და მულტი-სიგ (Multisig) მმართველობის უსაფრთხოება.
- სამართლებრივი პასუხისმგებლობის რისკები: "Rug Pull"-ის ან ჰაკის შემთხვევაში დამფუძნებლების მიმართ სამართლებრივი დევნის ალბათობის შეფასება.
- მომხმარებელთა დაცვის რისკები: ინტერფეისის (UI) გამჭვირვალობა და რისკების შესახებ გაფრთხილებების ადეკვატურობა.
- სანქციების რისკები: პროტოკოლის მიერ სანქცირებულ მისამართებთან (OFAC) ინტერაქციის მონიტორინგი და პრევენცია.
გავრცელებული სიტუაციები
რისკების შეფასება კრიტიკულია შემდეგ სცენარებში:
- როდესაც DeFi პროტოკოლი გეგმავს მასშტაბირებას და დიდი ინსტიტუციური ინვესტორების მოზიდვას, რომლებიც ითხოვენ რისკების დეტალურ რეპორტს.
- როდესაც პროექტი ნერგავს ახალ ფინანსურ პროდუქტს (მაგ. სინთეზურ აქტივებს) და სურს შეაფასოს მისი კანონიერება.
- როდესაც ხდება მმართველობის (Governance) გადაცემა საზოგადოებისთვის და საჭიროა რისკების დაზღვევა ცენტრალიზაციის ბრალდებებისგან.
- როდესაც პროექტი ოპერირებს მაღალი რისკის იურისდიქციებში ან ემსახურება მომხმარებლებს სანქცირებული ქვეყნებიდან.
- კრიზისული სიტუაციების მართვა (Incident Response) — წინასწარი გეგმის მომზადება ჰაკერული შეტევის შემთხვევისთვის.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
რისკების შეფასებისას გათვალისწინებულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი (პასუხისმგებლობა ზიანის მიყენებაზე), კანონი „ფულის გათეთრების აღკვეთის შესახებ“ (სანქცირებული პირების რისკები) და საქართველოს ეროვნული ბანკის რეგულაციები. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა „უხეში გაუფრთხილებლობის“ ცნებას სამოქალაქო სამართალში — თუ დეველოპერმა იცოდა უსაფრთხოების ხარვეზის შესახებ და არ გამოასწორა, ეს ზრდის პასუხისმგებლობის რისკს. ასევე მნიშვნელოვანია საერთაშორისო სანქციების აღსრულების წესები, რომელთაც საქართველო იცავს, რაც ავალდებულებს DeFi პროექტებს, ჰქონდეთ მექანიზმები "შავი სიის" მისამართების დასაბლოკად (თუნდაც Frontend-ის დონეზე).
მომსახურების პროცესი
Legal.ge-ს რისკების მართვის ექსპერტები:
- იდენტიფიკაცია: ატარებენ ინტერვიუებს და სწავლობენ პროექტის არქიტექტურას.
- ანალიზი: აფასებენ თითოეული რისკის მოხდენის ალბათობას და გავლენას (Risk Matrix).
- შერბილება (Mitigation): გთავაზობენ კონკრეტულ ნაბიჯებს რისკების შესამცირებლად (მაგ. იურიდიული სტრუქტურის შეცვლა, დამატებითი აუდიტები, დაზღვევა).
- მონიტორინგი: პერიოდულად ანახლებენ რისკების რუკას კანონმდებლობის ცვლილების შესაბამისად.
რატომ Legal.ge?
მხოლოდ კოდის აუდიტი არ არის საკმარისი პროექტის გადასარჩენად. Legal.ge გაძლევთ წვდომას იურისტებზე, რომლებიც ხედავენ „დიდ სურათს“ — როგორ ურთიერთქმედებს ტექნოლოგია სამართლებრივ და ფინანსურ სამყაროსთან. ჩვენი სპეციალისტები დაგეხმარებიან აიცილოთ თავიდან ისეთი შეცდომები, რომლებმაც შეიძლება გაანადგუროს პროექტის რეპუტაცია და გამოიწვიოს ფინანსური კრახი.
განახლდა: ...