დოკუმენტების განადგურება, როგორც მონაცემთა დამუშავების სახე
დოკუმენტების განადგურება ხშირად აღიქმება, როგორც უბრალო ტექნიკური ოპერაცია — ქაღალდის შრეიფერში გატარება ან ფაილის წაშლა. ქართული სამართლით ეს ასე არ არის: „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლით განსაზღვრული დამუშავების ცნება პირდაპირ მოიცავს წაშლას და განადგურებას, ისევე როგორც შეგროვებას, შენახვას, შეცვლას, გამოყენებას და გამჟღავნებას. ამიტომ განადგურება სრულფასოვანი დამუშავებაა: ის უნდა იყოს კანონიერი, დაგეგმილი და დოკუმენტირებული.
ამავე მუხლში განსაზღვრულია დეპერსონალიზაციის ცნებაც — მონაცემთა ისეთი დამუშავება, რომლის შედეგადაც მათი მიკავშირება კონკრეტულ პირთან შეუძლებელი ხდება. დეპერსონალიზაცია განადგურების ალტერნატივას წარმოადგენს იმ შემთხვევებში, როდესაც მონაცემთა ანონიმური სახე კვლავ საჭიროა სტატისტიკისთვის ან ანალიტიკისთვის, მაგრამ პიროვნებასთან კავშირი — არა.
როდის ხდება განადგურება სავალდებულო
კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისი ქვეპუნქტი შენახვის ვადის შეზღუდვის პრინციპს აწესრიგებს: მონაცემები შეიძლება შენახულ იქნეს მხოლოდ იმ ვადით, რომელიც აუცილებელია შესაბამისი ლეგიტიმური მიზნის მისაღწევად. მიზნის მიღწევის შემდეგ ისინი უნდა წაიშალოს, განადგურდეს ან დეპერსონალიზებული ფორმით შეინახოს — გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც დამუშავება განსაზღვრულია კანონით ან კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით და შენახვა აუცილებელი და პროპორციული ზომაა.
ეს ნიშნავს, რომ განადგურების გეგმა მიზნებიდან იწყება: თითოეული დოკუმენტის კატეგორიისთვის უნდა იყოს ცნობილი, რომელი მიზანს ის ემსახურება, როდის ითქმის ეს მიზანი მიღწეულად და რა ხდება შემდეგ — წაშლა, განადგურება თუ დეპერსონალიზაცია. კანონიერი შენახვის ვადის გასვლის შემდეგ დოკუმენტის შენახვა აღარ არის ნეიტრალური ქმედება: ის პრინციპის დარღვევაა.
სუბიექტის მოთხოვნა და ვადები
მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, მონაცემთა სუბიექტს უფლება აქვს, დამუშავებისთვის პასუხისმგებელ პირს მოსთხოვოს მის შესახებ მონაცემთა დამუშავების, მათ შორის პროფაილინგის, შეწყვეტა, წაშლა ან განადგურება. ამ მოთხოვნაზე პასუხის ვადა მკაფიოა: არაუგვიანეს 10 სამუშაო დღისა უნდა შეწყდეს დამუშავება ან მონაცემები წაიშალოს ან განადგურდეს, ან სუბიექტს ეცნობოს უარის საფუძველი და განემარტოს გასაჩივრების წესი.
განადგურების პროცესი აქაც არ სცილდება ორგანიზაციის საზღვრებს. მე-16 მუხლის შესაბამისი პუნქტების მიხედვით, დამუშავებისთვის პასუხისმგებელი პირი ვალდებულია დამუშავების შეწყვეტის ან მონაცემთა წაშლის ან განადგურების შესახებ შეატყობინოს ყველა მონაცემთა მიმღებს და ყველა იმ პირს, რომლებსაც თავად გადასცა მონაცემები — გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს შეუძლებელია პირთა სიმრავლის ან არაპროპორციული დანახარჯების გამო. ინფორმაციის მიღების შემდეგ ეს პირები ვალდებული არიან შეწყვიტონ დამუშავება და წაშალონ ან გაანადგურონ თავიანთი ასლები.

