სერვისის შესახებ
ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის შესახებ კანონი ანგარიშვალდებულ პირებს არა ცალკეულ ფორმალობას, არამედ მთელ სისტემას ავალდებულებს: შესაბამისობის კონტროლის ინსტიტუტს, რომელიც რისკების შეფასებიდან იწყება, შიდა ინსტრუქციით ფიქსირდება და საეჭვო გარიგებების შესახებ ანგარიშგებით გრძელდება. ჩვენი სერვისი ანგარიშვალდებულ პირებს სწორედ ამ სისტემის ასაწყობად და გასააუდიტოდ ეხმარება — პირველი დღიდან ისე, რომ მოთხოვნები არა ქაღალდზე, არამედ პრაქტიკაში მუშაობდეს.
შესაბამისობის კონტროლის სისტემა და შიდა ინსტრუქცია
კანონის ოცდამეცხრე მუხლის თანახმად, ანგარიშვალდებული პირი ვალდებულია მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად დანერგოს შიდა კონტროლის ისეთი პოლიტიკა, წესები, სისტემები და მექანიზმები, რომლებიც მისი საქმიანობის ხასიათის, მოცულობისა და დაკავშირებული რისკების პროპორციულია. დანერგვისთვის შეიმუშავება შიდა ინსტრუქცია, რომელსაც ამტკიცებს მმართველობის ორგანო ან ხელმძღვანელობითი უფლებამოსილების მქონე პირი. ინსტრუქცია განსაზღვრავს, სხვათა შორის: სისტემის ფუნქციონირებისთვის პასუხისმგებელი პირის ან სტრუქტურული ერთეულის ხელმძღვანელისა და თანამშრომელთა უფლებებს და მოვალეობებს; თანამშრომელთა შერჩევის წესებს; განგრძობითი სწავლების პროგრამას; და დამოუკიდებელი აუდიტის ფუნქციას სისტემის ეფექტიანობის შესამოწმებლად. პასუხისმგებელი პირის თანამდებობა ზედა იერარქიულ დონეს უნდა შეესაბამებოდეს, და სისტემის ეფექტიანობისთვის პასუხისმგებელი უნდა იყოს მმართველობის ორგანოს წევრი ან ხელმძღვანელობითი უფლებამოსილების მქონე პირი — ანუ კომპლაიენსი არაა მეორეხარისხოვანი ადმინისტრაციული საქმე, ის მენეჯმენტის დონეზე დგას.
რისკების შეფასება და მართვა
კანონის მერვე მუხლი სისტემის ინტელექტუალურ ბირთვს ადგენს: ანგარიშვალდებულმა პირმა თავისი საქმიანობის ხასიათისა და მოცულობის გათვალისწინებით უნდა დანერგოს რისკების შეფასებისა და მართვის ეფექტიანი სისტემა და სათანადო პერიოდულობით შეაფასოს და აღრიცხოს საქმიანობასთან დაკავშირებული რისკები — კლიენტისა და ბენეფიციარი მესაკუთრის, მათი საქმიანობისა და იურისდიქციის, პროდუქტისა და გადაცემის საშუალების საფუძველზე. ახალი ტექნოლოგიის, პროდუქტის ან მომსახურების დანერგვამდე რისკები წინასწარ ფასდება. კლიენტის რისკის დონე განისაზღვრება ერთჯერადი გარიგების დადებამდე და ურთიერთობის დამყარებამდე, შემდეგ კი პერიოდულად და არსებითი ცვლილებებისას. ამასთან, შეფასებისას გათვალისწინებულ უნდა იყოს ეროვნული რისკების შეფასება და სამსახურისა და ზედამხედველობის ორგანოს მითითებები — და საზედამხედველო ორგანოს მოთხოვნისას ანგარიშვალდებული პირი უნდა დაასაბუთოს, რომ რისკები სათანადოდ შეაფასა.
ანგარიშგება საეჭვო გარიგებებზე
ოცდამეხუთე მუხლი ანგარიშგების ვალდებულებას აწესებს: ანგარიშვალდებული პირი ვალდებულია ფინანსური მონიტორინგის სამსახურს წარუდგინოს ანგარიშგება საეჭვო გარიგების ან ასეთი გარიგების მომზადების, დადების ან შესრულების მცდელობის შესახებ. სამსახურის უფროსის ნორმატიული აქტით შეიძლება განისაზღვროს გარიგებათა სხვა სახეობებიც, რომლებზეც ანგარიშგება წარდგენილი უნდა იყოს. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ კომპლაიენსის სისტემა უნდა იყოს აწყობილი ისე, რომ საეჭვო გარიგება ვითარების შესწავლის შედეგად გამოვლინდეს და ანგარიშგებად გარდაიქმნას — და არა იმის მოლოდინში, სანამ სამსახური თვითონ მოგიწოდებთ.
ინფორმაციის შენახვა
ოცდამეშვიდე მუხლი შენახვის ვადებს აწესრიგებს: ანგარიშვალდებული პირი ვალდებულია შეინახოს მოპოვებული ინფორმაცია და ჩატარებული ანალიზის შედეგები, კლიენტის ანგარიშთან დაკავშირებული დოკუმენტაცია და კორესპონდენცია საქმიანი ურთიერთობის შეწყვეტიდან ან ერთჯერადი გარიგების დადებიდან 5 წლის განმავლობაში. გარიგებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია ინახება გარიგების მომზადებიდან, დადებიდან ან შესრულებიდან 5 წლის განმავლობაში; წარდგენილი ანგარიშგებაც ინახება 5 წლის განმავლობაში. დასაბუთებული მოთხოვნის საფუძველზე ვადა შეიძლება გაიზარდოს არაუმეტეს კიდევ 5 წლით. ინფორმაცია ინახება ისეთი ფორმით, რომ შესაძლებელი იყოს მისი დაუყოვნებლივ წარდგენა, და ამ მიზნით ანგარიშვალდებული პირი ქმნის მონაცემთა აღრიცხვისა და დამუშავების ელექტრონულ სისტემას — სწორედ ის ტექნიკური საყრდენი, რომლის გარეშეც ვადების დაცვა შეუძლებელია.
ჯგუფის დონეზე კონტროლი
ოცდამეტე მუხლი სათავო საწარმოებს დამატებით ტვირთს აძლევს: მათ ჯგუფის დონეზე უნდა დანერგონ შესაბამისობის კონტროლის სისტემა, რომელიც განსაზღვრავს ჯგუფის წევრებს შორის ინფორმაციის გავრცელების წესებს, პასუხისმგებელი ერთეულისთვის კლიენტებისა და გარიგებების შესახებ ინფორმაციის მიწოდებას და ინფორმაციის კონფიდენციალურობის დაცვის მექანიზმებს. სხვა იურისდიქციაში რეგისტრირებული შვილობილი საწარმო ქართულ მოთხოვნებს მაშინ ასრულებს, თუ ადგილობრივი კანონმდებლობა ნაკლებად მკაცრია — ხოლო თუ იურისდიქცია ზღუდავს ამ შესრულებას, მიიღება დამატებითი ზომები და საზედამხედველო ორგანოს ინფორმაცია დროულად მიეწოდება.
როგორ დაგეხმარებით
ჩვენი სპეციალისტები ააწყობენ ან გადაამოწმებენ თქვენს შესაბამისობის კონტროლის სისტემას ზუსტად ამ ელემენტებზე: შიდა ინსტრუქცია, პასუხისმგებელი პირის განსაზღვრა, რისკების შეფასების დოკუმენტი, ანგარიშგების პროცედურა, შენახვის ვადები და ელექტრონული სისტემის მოთხოვნები. არსებული სისტემის შემთხვევაში ვატარებთ დამოუკიდებელ აუდიტს — ზედამხედველობის ორგანოსთვის წარსადგენად და საკუთარი ხარვეზების აღმოსაჩენად. მიმართეთ — და მიიღეთ კონკრეტული გეგმა თქვენი ორგანიზაციის ზომისა და რისკის პროფილისთვის.
გამოცდილება ცხადყოფს: კარგად მუშაობს ის სისტემა, რომელიც ორგანიზაციის რეალურ პროცესებშია ჩადგმული და არა ცალკე დოკუმენტად არსებობს. ამიტომ ჩვენი მიდგომა ყოველთვის ორი კითხვით იწყება: როგორ მუშაობს თქვენი ბიზნესპროცესი და სად არის მისი სუსტი წერტილები. პასუხებიდან კი იბადება ის ინსტრუქცია, ის რისკების რუკა და ის მონიტორინგის წესი, რომელიც ამ კონკრეტულ ორგანიზაციაში რეალურად გამოიყენება — და ზედამხედველობის ორგანოსთან კომუნიკაციისას სწორედ ეს განსხვავება ჩანს.
ასეთი სისტემა დროსაც ზოგავს: როცა პროცესები და პასუხისმგებლობები წინასწარ არის დაწერილი, შემოწმებისთვის მოსამზადებელი საქმე დღეების ნაცვლად საათებში ჯდება, და თანამშრომლებიც ისე მოქმედებენ, როგორც კანონი მოეთხოვს — არა იმიტომ, რომ ამას ვინმე ითხოვს, არამედ იმიტომ, რომ ეს მათი სამუშაოს ბუნებრივი ნაწილია.