ინციდენტებზე რეაგირების გეგმის შექმნა

კიბერინციდენტებზე რეაგირების გეგმის შექმნა და სამართლებრივი მართვა

თანამედროვე ციფრულ გარემოში კიბერშეტევა გარდაუვალი საფრთხეა ნებისმიერი ორგანიზაციისთვის. კიბერინციდენტებზე რეაგირების გეგმა (Incident Response Plan - IRP) არ არის უბრალოდ ტექნიკური ინსტრუქცია; ეს არის კრიტიკული სამართლებრივი დოკუმენტი, რომელიც განსაზღვრავს კომპანიის მოქმედებებს კრიზისულ სიტუაციაში. სწორად შედგენილი IRP უზრუნველყოფს, რომ ინციდენტის დროს (მაგალითად, მონაცემთა გაჟონვა, Ransomware შეტევა) ორგანიზაციამ შეასრულოს კანონით დაკისრებული ვალდებულებები, მინიმუმამდე დაიყვანოს ფინანსური ზარალი და თავიდან აიცილოს სამართლებრივი პასუხისმგებლობა. გეგმის არარსებობა ან მისი არაეფექტურობა ხშირად ხდება მარეგულირებლის მიერ მაღალი ჯარიმების დაკისრების და კლიენტთა მხრიდან სასამართლო დავების საფუძველი.

კიბერინციდენტებზე რეაგირების გეგმის შემუშავების სერვისი მოიცავს კომპლექსურ მიდგომას, რომელიც აერთიანებს იურიდიულ, ტექნიკურ და მმართველობით ასპექტებს. ჩვენი სპეციალისტები გთავაზობენ:

• სამართლებრივი რისკების შეფასებას: ორგანიზაციის საქმიანობის ანალიზს და იმ საკანონმდებლო მოთხოვნების იდენტიფიცირებას (მაგ. GDPR, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონი), რომლებიც უნდა აისახოს გეგმაში.
• ინციდენტების კლასიფიკაციას: სამართლებრივი კრიტერიუმების შემუშავებას იმის განსასაზღვრად, თუ რომელი ინციდენტი საჭიროებს მარეგულირებლის სავალდებულო შეტყობინებას და რომელი — მხოლოდ შიდა რეაგირებას.
• საკომუნიკაციო სტრატეგიის გაწერას: იურიდიულად გამართული ტექსტების და პროცედურების მომზადებას კლიენტების, პარტნიორების, მედიისა და სამართალდამცავი ორგანოების ინფორმირებისთვის.
• მტკიცებულებების შეგროვების პროტოკოლს: პროცედურების გაწერას ციფრული მტკიცებულებების (ლოგები, ფაილები) იმგვარად შესაგროვებლად, რომ ისინი დასაშვები იყოს სასამართლოში.
• სიმულაციურ სავარჯიშოებს (Tabletop Exercises): გეგმის ეფექტურობის ტესტირებას რეალურთან მიახლოებულ სცენარებში და სამართლებრივი ხარვეზების აღმოფხვრას.
• თანამშრომელთა როლების გადანაწილებას: კონკრეტული პასუხისმგებლობების განსაზღვრას (ვინ უკავშირდება იურისტს, ვინ — პოლიციას), რათა კრიზისის დროს გამოირიცხოს ქაოსი.

პრაქტიკაში ხშირად ვხვდებით სიტუაციას, როდესაც კომპანიას აქვს ტექნიკური აღდგენის გეგმა, მაგრამ არ აქვს სამართლებრივი რეაგირების გეგმა. მაგალითად, მონაცემთა გაჟონვისას IT დეპარტამენტი აქრობს ინციდენტს, მაგრამ კომპანია აგვიანებს კანონით დადგენილ 72-საათიან ვადაში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის ინფორმირებას. ეს იწვევს ჯარიმას. მეორე გავრცელებული შეცდომაა კლიენტებისთვის ნაადრევი ან არასწორი ინფორმაციის მიწოდება, რაც შემდგომში გამოიყენება კომპანიის წინააღმდეგ სასამართლოში ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით. ასევე, თუ IRP არ ითვალისწინებს მტკიცებულებების დაცვის წესებს, კომპანია ვერ შეძლებს დამნაშავის წინააღმდეგ სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყებას.

საქართველოში კიბერინციდენტებზე რეაგირებას არეგულირებს "ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ" კანონი (კრიტიკული სუბიექტებისთვის) და "პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ" კანონი (ყველა ორგანიზაციისთვის, ვინც ამუშავებს მონაცემებს). კანონმდებლობა მკაცრად განსაზღვრავს შეტყობინების ვადებს და ფორმას. გარდა ამისა, სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი ადგენს მტკიცებულებების მოპოვების სტანდარტებს, რაც ასევე უნდა იყოს გათვალისწინებული გეგმაში.

იურისტთან მუშაობის პროცესი იწყება არსებული პროცედურების აუდიტით. შემდეგ, იურისტი მჭიდროდ თანამშრომლობს IT და უსაფრთხოების გუნდებთან, რათა შექმნას "ცოცხალი" დოკუმენტი, რომელიც რეალურად იმუშავებს კრიზისის დროს. საბოლოო ეტაპი არის გეგმის დამტკიცება მენეჯმენტის მიერ და თანამშრომლების ტრენინგი. იურისტი ასევე უზრუნველყოფს გეგმის პერიოდულ განახლებას საკანონმდებლო ცვლილებების შესაბამისად.

Legal.ge არის პლატფორმა, სადაც შეგიძლიათ იპოვოთ კვალიფიციური იურისტები და კიბერსამართლის ექსპერტები. კიბერშეტევა "თუ" კი არა, "როდის" მოხდება — ეს არის საკითხავი. მომზადებული შეხვდით კრიზისს პროფესიონალურად შედგენილი რეაგირების გეგმით. დაიცავით თქვენი ბიზნესი და რეპუტაცია ჩვენი სპეციალისტების დახმარებით.