კიბერშეტევის სამართლებრივი კვალდაკვალი და რეაგირება
კიბერშეტევა ორგანიზაციასთან ერთად სამართლებრივ ვალდებულებებსაც ბადებს: ქართული კანონმდებლობა კრიტიკული ინფორმაციული სისტემის სუბიექტებს ავალდებულებს კომპიუტერული ინციდენტის იდენტიფიკაციას, შესაბამის ჯგუფებთან შეტყობინებას და გაცემული მითითებების შესრულებას. „კრიტიკული ინფორმაციული სისტემებისა და კიბერუსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლი სწორედ ამ სამ სვეტს აწესრიგებს: ინციდენტის შესწავლა-აღწერა-რეაგირება, შეტყობინება და სავალდებულო მითითებების შესრულება. ამავე კანონის ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის ნორმა კი ამ ვალდებულებების დარღვევას ჯარიმას უკავშირებს. ქვემოთ განვხილავთ, რა მოეთხოვება თითოეულ კატეგორიის სუბიექტს, ვის ეცნობება ინციდენტი და რა ზომები ემუქრება დამრღვევს.
ინციდენტის იდენტიფიკაცია და ქსელური სენსორი
კანონის მე-10 მუხლის პირველი პუნქტით, კრიტიკული ინფორმაციული სისტემის სუბიექტი ახორციელებს კომპიუტერული ინციდენტის იდენტიფიკაციას, რაც მოიცავს ამ ინციდენტის შესწავლას, აღწერას და მასზე რეაგირებას. ამ მიზნით სუბიექტი იყენებს ქსელურ სენსორს, რომლის კონფიგურირების წესებიც პირველი ან მეორე კატეგორიის სუბიექტისთვის დგინდება ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტოს უფროსის ბრძანებით, მესამე კატეგორიის სუბიექტისთვის — ციფრული მმართველობის სააგენტოს თავმჯდომარის ბრძანებით, ხოლო თავდაცვის სფეროში შემავალი სუბიექტისთვის — საქართველოს თავდაცვის მინისტრის ბრძანებით. კონფიგურაციის წესები უნდა გამორიცხავდეს სუბიექტის კომუნიკაციის შინაარსობრივ მონაცემებზე ხელმისაწვდომობას. პირველი კატეგორიის სუბიექტის ქსელში მიმდინარე ინციდენტის იდენტიფიკაციას ახორციელებს ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტოს კომპიუტერულ ინციდენტებზე დახმარების ჯგუფი ან/და სუბიექტის კომპიუტერული უსაფრთხოების სპეციალისტი — ანუ სახელმწიფო და სუბიექტი ამ ეტაპზე პარალელურად მოქმედებენ.
შეტყობინება — ვის, როდის და როგორ
კომპიუტერული ინციდენტის იდენტიფიკაცის შესახებ დაუყოვნებლივ ეცნობება: პირველი ან მეორე კატეგორიის სუბიექტს — ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტოს კომპიუტერულ ინციდენტებზე დახმარების ჯგუფს, მესამე კატეგორიის სუბიექტს — ციფრული მმართველობის სააგენტოს კომპიუტერულ ინციდენტებზე დახმარების ჯგუფს, ხოლო თავდაცვის სფეროს სუბიექტს — კიბერუსაფრთხოების ბიუროს კომპიუტერულ ინციდენტებზე დახმარების ჯგუფს. ინციდენტის შესახებ ინფორმაციის შენახვისა და დაცვის მიზნით სუბიექტი აუცილებლობის შემთხვევაში ახორციელებს გადაუდებელ ღონისძიებებს. დახმარების ჯგუფი ინციდენტს შეისწავლის, აღწერს და მასზე რეაგირებს, ხოლო შესწავლის შემდეგ სუბიექტს წარუდგენს შესასრულებლად სავალდებულო მითითებებს. მითითება ვერ ითვალისწინებს მეორე ან მესამე კატეგორიის სუბიექტის ქსელურ სენსორზე, ინფორმაციულ აქტივზე, სისტემაზე ან ინფრასტრუქტურაში შემავალ საგანზე წვდომის ვალდებულებას — სუბიექტის ქონება ამ გზით დაუცველი არ რჩება. სუბიექტი ვალდებულია გონივრულ ვადაში უპასუხოს მითითებებს და განხორციელებული ღონისძიებების შესახებ ინფორმაცია შესაბამის ჯგუფს წარუდგინოს.