შესავალი: კრიპტო-ბირჟის რეგისტრაციის პროცესი საქართველოში
კრიპტო-ბირჟის ლიცენზირება (რაც სამართლებრივად რეგისტრაციას გულისხმობს) არის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალპროფილური იურიდიული სერვისი ფინტექ სექტორში. საქართველო იზიდავს კრიპტო ინვესტორებს თავისი ლიბერალური საგადასახადო რეჟიმით, თუმცა კრიპტო-ბირჟის გახსნა მოითხოვს მკაცრი მარეგულირებელი მოთხოვნების დაკმაყოფილებას. ეროვნული ბანკი ახორციელებს ზედამხედველობას ნებისმიერ პლატფორმაზე, რომელიც ახდენს ვირტუალური აქტივების კონვერტაციას ან სავაჭრო პლატფორმის ადმინისტრირებას. ეს სერვისი გულისხმობს კრიპტო-ბირჟის დაფუძნების სრულ სამართლებრივ მხარდაჭერას: კომპანიის რეგისტრაციიდან დაწყებული, ეროვნული ბანკიდან VASP-ის ავტორიზაციის მიღებით დასრულებული.
არალიცენზირებული კრიპტო-ბირჟის ოპერირება საქართველოში უკანონოა და ექვემდებარება მკაცრ სანქციებს. ინვესტორებისთვის, რომლებსაც სურთ გლობალური ან ლოკალური სავაჭრო პლატფორმის შექმნა, კრიტიკულად მნიშვნელოვანია გამოცდილი იურისტების გუნდის ჩართულობა, რომლებიც უზრუნველყოფენ შესაბამისობას საერთაშორისო სტანდარტებთან (FATF, AML) და ქართულ კანონმდებლობასთან.
რას მოიცავს კრიპტო-ბირჟის ლიცენზირების სერვისი
ეს არის კომპლექსური მომსახურება, რომელიც რამდენიმე თვეს გრძელდება და მოიცავს:
- კორპორაციული სტრუქტურირება: სპეციალურად ბირჟისთვის განკუთვნილი იურიდიული პირის დაფუძნება, სადამფუძნებლო შეთანხმების (Shareholders' Agreement) მომზადება.
- Fit & Proper ტესტირება: დირექტორებისა და ბენეფიციარი მესაკუთრეების მომზადება ეროვნული ბანკის შემოწმებისთვის (ნასამართლეობის არქონა, კვალიფიკაცია, რეპუტაცია).
- AML/CFT სისტემის გამართვა: ფულის გათეთრების აღკვეთის შიდა კონტროლის სისტემის დანერგვა, რისკების შეფასების მატრიცის შექმნა.
- საოპერაციო დოკუმენტაცია: მომხმარებელთან ხელშეკრულების (Terms of Use), კონფიდენციალურობის პოლიტიკისა და რისკების გამჟღავნების დოკუმენტების მომზადება.
- IT აუდიტის მხარდაჭერა: ტექნიკურ გუნდთან მუშაობა კიბერუსაფრთხოების სტანდარტების დასაკმაყოფილებლად (რაც რეგისტრაციის წინაპირობაა).
- წარმომადგენლობა ეროვნულ ბანკში: სარეგისტრაციო განაცხადის შეტანა, კომუნიკაცია რეგულატორთან და კითხვებზე პასუხის გაცემა.
გავრცელებული სიტუაციები და სცენარები
კრიპტო-ბირჟის ლიცენზირება აქტუალურია შემდეგი ტიპის პროექტებისთვის:
- ცენტრალიზებული ბირჟა (CEX): პლატფორმა, რომელიც ინახავს მომხმარებლის თანხებს (Custodial) და სთავაზობს სავაჭრო წყვილებს (მაგ. BTC/GEL, ETH/USD).
- P2P პლატფორმა: მარკეტპლეისი, სადაც მომხმარებლები ერთმანეთს უცვლიან კრიპტოვალუტას, ხოლო პლატფორმა მოქმედებს როგორც ესქრო (Escrow) აგენტი.
- ბროკერული სერვისი: კომპანია, რომელიც კლიენტების დავალებით ყიდულობს კრიპტოს დიდ საერთაშორისო ბირჟებზე (Liquidity Providers) და ყიდის საკომისიოს სანაცვლოდ.
- კრიპტო-გადახდის აგრეგატორი: სისტემა, რომელიც ბიზნესებს საშუალებას აძლევს მიიღონ გადახდები და ავტომატურად დააკონვერტირონ ისინი.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
კრიპტო-ბირჟის საქმიანობა პირდაპირ რეგულირდება საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანებით VASP-ების რეგისტრაციის შესახებ. ეს ნორმატიული აქტი ადგენს, რომ ბირჟის ადმინისტრატორები უნდა იყვნენ შესაფერისი და კეთილსინდისიერი პირები. გარდა ამისა, „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ კანონი აკისრებს ბირჟებს ანგარიშვალდებულებას ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის წინაშე. ასევე მნიშვნელოვანია „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონი, რადგან ბირჟები ამუშავებენ მომხმარებელთა სენსიტიურ მონაცემებს (KYC).
მომსახურების მიღების პროცესი
ბირჟის ლიცენზირება რთული და მრავალეტაპიანი პროცესია:
- მოსამზადებელი ეტაპი: ბიზნეს გეგმის შედგენა და კაპიტალის დადასტურება.
- კორპორაციული ეტაპი: კომპანიის დაფუძნება და ოფისის დაქირავება/მოწყობა.
- დოკუმენტაციის ეტაპი: პოლიტიკებისა და პროცედურების პაკეტის მომზადება (200-300 გვერდი).
- რეგისტრაციის ეტაპი: განაცხადის შეტანა და ეროვნული ბანკის შემოწმებების გავლა.
- პოსტ-რეგისტრაცია: სატესტო რეჟიმში გაშვება და საბანკო ანგარიშების გახსნა (რაც ხშირად ყველაზე რთული ნაწილია).
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
კრიპტო-ბირჟის გახსნა არ არის მხოლოდ პროგრამული კოდის დაწერა; ეს არის ფინანსური ინსტიტუტის შექმნა. Legal.ge გთავაზობთ წვდომას საუკეთესო იურისტებზე, რომლებსაც აქვთ პრაქტიკული გამოცდილება VASP ავტორიზაციის მოპოვებაში. ჩვენი სპეციალისტები დაგეხმარებიან არა მხოლოდ „ლიცენზიაში“, არამედ მდგრადი და კანონიერი ბიზნესის აშენებაში.
განახლდა: ...