კრიპტო-ბირჟის მოქმედება საქართველოში: რას ითხოვს კანონი
კრიპტოვალუტის ბირჟის გახსნა საქართველოში სავალდებულოა არა ცალკე „საბირჟო ლიცენზიის“ კანონით, არამედ ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების პრევენციის შესახებ კანონის რეჟიმით: ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერი პირდაპირ არის შესული ანგარიშვალდებულ პირთა სიაში, და ეს სტატუსი ბირჟას ავალდებულებს კლიენტების იდენტიფიკაციის, გადაცემების თანხლებისა და შიდა კონტროლის სრულ კომპლექტს. ამ გვერდზე განვმარტავთ, რომელი ცნებები მუშაობს ამ რეჟიმში, რას ითხოვს კანონი კლიენტზე და როგორ უნდა ააგოს ბირჟამ თავისი პროცესები.
ეს გვერდი სწორედ ბირჟის ოპერატორს ეძღვნება. რეგისტრაციის თვით ციკლისთვის — რომელიც პროვაიდერის ყველა კატეგორიას ეხება — იხილეთ ჩვენი VASP ლიცენზიის მოპოვების სპეციალური გვერდი.
ბირჟა როგორც ანგარიშვალდებული პირი
კანონი ანგარიშვალდებულ პირთა სიაში ფინანსურ ინსტიტუტთა ჯგუფში პირდაპირ ასახელებს ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერს. ანუ ბირჟა, რომელიც კლიენტებს ახდენს ვირტუალურ აქტივებზე მომსახურებას, ერთდროულად ხდება სახელმწიფოსთვის ანგარიშვალდებული პირი — ის ვალდებულია აღასრულოს კანონით დადგენილი პრევენციული ღონისძიებები თავისი კლიენტების მიმართ. ეს სტატუსი არ არის ფორმალობა: კანონი კრძალავს საქმიანი ურთიერთობის დამყარებას ან გაგრძელებას და ერთჯერადი გარიგების დადებას ან შესრულებას, თუ ანგარიშვალდებული პირი ვერ ახორციელებს დადგენილ ღონისძიებებს, და ასეთ შემთხვევაში მან უნდა შეისწავლოს ანგარიშგების წარდგენის საფუძვლის არსებობა.
ძირითადი ცნებები, რომლებითაც ბირჟა მუშაობს
კანონის განმარტებები ბირჟის ყოველდღიურ ოპერაციებს აწესრიგებს. ანგარიში არის კლიენტის ფულადი სახსრების, ფასიანი ქაღალდების, ელექტრონული ფულის ან კონვერტირებადი ვირტუალური აქტივის აღრიცხვის უნიკალური საშუალება კომერციულ ბანკში, საბროკერო კომპანიასთან, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან ან ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერთან. იდენტიფიკაცია არის პირის შესახებ ისეთი მონაცემების მოპოვება, რომლებიც მის მოკვლევას და სხვა პირისგან გამორჩევას შესაძლებელს ხდის; ვერიფიკაცია — ისეთი ინფორმაციის მოპოვება, რომელიც ანგარიშვალდებულ პირს საშუალებას აძლევს გადაამოწმოს მოპოვებული საიდენტიფიკაციო მონაცემების სიზუსტე, ხოლო ბენეფიციარი მესაკუთრის შემთხვევაში — დარწმუნდეს, რომ მისთვის ცნობილია მისი ვინაობა. კლიენტი არის პირი, რომელიც ანგარიშვალდებულ პირთან საქმიან ურთიერთობას ამყარებს ან მასთან დებს ერთჯერად გარიგებას მომსახურებით სარგებლობის მიზნით. საეჭვო გარიგება არის გარიგება, რომლის მიმართაც არსებობს საფუძვლიანი ეჭვი, რომ ის მომზადდა ან შესრულდა უკანონოდ მოპოვებული ქონების საფუძველზე, ფულის გათეთრების მიზნით ან უკავშირდება ტერორიზმის დაფინანსებას.