კრიპტოვალუტის დაბეგვრის საგადასახადო ჩარჩო
კრიპტოვალუტის დაბეგვრა საქართველოში ზოგადი საშემოსავლო გადასახადის ნორმებით ხდება: საგადასახადო კოდექსი კრიპტოვალუტისთვის განსაკუთრებულ განაკვეთს არ იძლევა, ამიტომ გადამხდელი, დაბეგვრის ობიექტი და განაკვეთი ზოგადი წესებით განისაზღვრება. გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი და არარეზიდენტი ფიზიკური პირი, რომელიც შემოსავალს იღებს საქართველოში არსებული წყაროდან (მუხლი 79); დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი — სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და გამოქვითვებს შორის (მუხლი 80); ხოლო ზოგადი განაკვეთია 20 პროცენტი (მუხლი 81).
კრიპტოაქტივებით ოპერაციების შედეგად მიღებული ნამეტი ქონების რეალიზაციის ზოგად მოდელს ერგება: კოდექსი ასეთ აქტივებს ქონების რეალიზაციის შემოსავლების ჩამონათვალში აყენებს, ამიტომ გაყიდვის ან გაცვლის დროს წარმოიშობა ნამეტი, რომელიც სწორედ ამ ზოგადი ნორმებით იბეგრება. რეზიდენტისთვის ეს ნიშნავს წლიურ გაერთიანებას სხვა შემოსავლებთან ერთად და გამოქვითვების ჩამოჭრას; არარეზიდენტისთვის — საქართველოს წყაროს კავშირის შემოწმებას.
ვინ არის გადამხდელი და რა იბეგრება
მუხლი 79-ის თანახმად, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი და არარეზიდენტი ფიზიკური პირი, რომელიც შემოსავალს საქართველოში არსებული წყაროდან იღებს. რეზიდენტის დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი — კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის კოდექსით გათვალისწინებულ გამოქვითვებს შორის სხვაობა. არარეზიდენტისთვის, ვისაც საქმიანობა მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით აქვს, ობიექტი ანალოგიურად განისაზღვრება მუდმივ დაწესებულებასთან დაკავშირებული შემოსავლებით.
ქონების რეალიზაციის შემთხვევაში კოდექსი ცალკე წესს აწესებს: არარეზიდენტი ფიზიკური პირი, რომელიც შემოსავალს ქონების რეალიზაციით იღებს, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია კალენდარული წლის განმავლობაში საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული ერთობლივი შემოსავლიდან, რომელიც მცირდება ამ შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული გამოქვითვებით. ქონების რეალიზაციით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება, სხვათა შორის, კოდექსით განსაზღვრული აქტივების მიწოდებით მიღებული ნამეტი და სხვა ქონების რეალიზაციით მიღებული ნამეტი — სწორედ ამ კატეგორიებში ხვდება კრიპტოაქტივებით ვაჭრობის შედეგი.
განაკვეთი — 20 პროცენტი
ფიზიკური პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 20 პროცენტით, თუ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული (მუხლი 81). ეს ზოგადი განაკვეთი ვრცელდება კრიპტოვალუტიდან მიღებულ ნამეტზეც, ვინაიდან კრიპტოსპეციფიური შეღავათა კოდექსს არ აქვს. კოდექსში არსებული შეღავათიანი განაკვეთები სხვა — კონკრეტულად განსაზღვრულ — ობიექტებზეა მიბმული და კრიპტოვალუტას არ ეხება; ამიტომ კრიპტონამეტის დაგეგმვისას სწორედ 20 პროცენტიანი ზოგადი მოდელით უნდა აღიწეროს ვალდებულება.


