კრიპტოვალუტით ანგარიშსწორების რეგულირება

შესავალი: კრიპტოვალუტით ანგარიშსწორების სამართლებრივი რეალობა საქართველოში

საქართველო ბოლო წლებში ჩამოყალიბდა როგორც კრიპტოვალუტების მიმართ ერთ-ერთი ყველაზე მეგობრული იურისდიქცია მსოფლიოში. თუმცა, ბიზნესისა და ფიზიკური პირებისთვის კრიპტოვალუტით ანგარიშსწორება გარკვეულ სამართლებრივ და ფისკალურ გამოწვევებთან არის დაკავშირებული. მიუხედავად იმისა, რომ კრიპტოაქტივების ფლობა და განკარგვა ლეგალურია, საქართველოში კანონიერი გადახდის ერთადერთ საშუალებას ლარი წარმოადგენს. ეს ქმნის სპეციფიკურ გარემოს, სადაც კომპანიებმა, რომლებსაც სურთ მიიღონ გადახდები ვირტუალური აქტივებით (ბიტკოინი, USDT და სხვა), უნდა დაიცვან მკაცრი მარეგულირებელი ჩარჩო, რათა არ დაარღვიონ ეროვნული ბანკის რეგულაციები და საგადასახადო კანონმდებლობა. კრიპტოვალუტით ანგარიშსწორების რეგულირება გულისხმობს იმ სამართლებრივი მექანიზმების გამართვას, რომლებიც ბიზნესს საშუალებას აძლევს, ლეგალურად მოახდინოს კრიპტოაქტივების მიღება, კონვერტაცია და ასახვა ბუღალტრულ ბალანსში.

ეს სერვისი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ელექტრონული კომერციის პლატფორმებისთვის, უძრავი ქონების დეველოპერებისთვის, IT კომპანიებისა და ექსპორტიორებისთვის, რომლებსაც სურთ გააფართოონ გადახდის არხები საერთაშორისო კლიენტებისთვის. პროფესიონალი იურისტის ჩართულობა უზრუნველყოფს, რომ თქვენი გადახდის სისტემა იყოს გამჭვირვალე, დაცული და სრულ შესაბამისობაში საქართველოს კანონმდებლობასთან, თავიდან აცილებთ რა ჯარიმებსა და საბანკო ანგარიშების დაბლოკვის რისკს.

რას მოიცავს კრიპტოვალუტით ანგარიშსწორების რეგულირების სერვისი

აღნიშნული მომსახურება ფარავს ყველა სამართლებრივ და ტექნიკურ-იურიდიულ ასპექტს, რომელიც დაკავშირებულია ბიზნეს საქმიანობაში ვირტუალური აქტივების ინტეგრაციასთან. სპეციალისტები გთავაზობენ შემდეგი სახის დახმარებას:

• საგადახდო სქემის სტრუქტურირება: ისეთი მოდელის შემუშავება, სადაც კლიენტი იხდის კრიპტოვალუტით, ხოლო კომპანია ანგარიშზე იღებს ლარს (ან ვალუტას) ლიცენზირებული პროცესინგის სერვისების გამოყენებით, რითაც დაცულია „ეროვნული ბანკის შესახებ“ ორგანული კანონის მოთხოვნები.
• კონტრაქტების ადაპტაცია: ხელშეკრულებებში სპეციალური პუნქტების (Crypto Clause) ჩამატება, რომლებიც არეგულირებენ კურსთა შორის სხვაობას, კონვერტაციის მომენტს და მხარეთა პასუხისმგებლობას ვოლატილობის შემთხვევაში.
• AML/KYC პოლიტიკის შემუშავება: ფულის გათეთრების აღკვეთის მიზნით, კრიპტო გადახდების მიღებისას პლაიერების (გადამხდელების) იდენტიფიკაციის პროცედურების დანერგვა.
• საგადასახადო კონსულტაცია: კრიპტო ოპერაციების დაბეგვრის საკითხები, დღგ-სგან გათავისუფლების ნიუანსები (სადაც ეს რელევანტურია) და მოგების გადასახადის კალკულაცია კურსთა სხვაობის გათვალისწინებით.
• ბუღალტრული აღრიცხვის მეთოდოლოგია: ვირტუალური აქტივების ასახვა ფინანსურ ანგარიშგებაში საერთაშორისო სტანდარტების (IFRS) მიხედვით.
• საბანკო ურთიერთობები: ბანკებთან კომუნიკაცია ტრანზაქციების წარმომავლობის დასადასტურებლად, რათა თავიდან იქნას აცილებული ოპერაციების შეჩერება.

გავრცელებული სიტუაციები და სცენარები

ბიზნესის პრაქტიკაში ხშირად გვხვდება სიტუაციები, როდესაც კრიპტო გადახდების რეგულირება აუცილებელი ხდება:

• უძრავი ქონების გაყიდვა: დეველოპერულ კომპანიას სურს ბინა მიჰყიდოს უცხოელ ინვესტორს, რომელსაც თანხის გადახდა მხოლოდ USDT-ში შეუძლია. საჭიროა ლეგალური სქემა, რომელიც თანხას ლარში დააკონვერტირებს ყიდვა-გაყიდვის გაფორმებამდე.
• IT აუთსორსინგი: ქართული ტექნოლოგიური კომპანია ემსახურება ამერიკულ სტარტაპს, რომელიც ანაზღაურებას Ethereum-ში იხდის. კომპანიას სჭირდება ამ შემოსავლის ლეგალიზება და დივიდენდების გაცემა.
• ონლაინ მაღაზია: ელ-კომერციის პლატფორმას სურს დაამატოს „გადახდა კრიპტოვალუტით“ ღილაკი, რათა მოიზიდოს ტექნოლოგიურად აქტიური სეგმენტი, თუმცა არ იცის, როგორ გააფორმოს ეს ბუღალტრულად.
• ხელფასები კრიპტოში: საერთაშორისო კომპანიის ფილიალს სურს თანამშრომლებს ბონუსები ვირტუალური აქტივით გადაუხადოს (რაც პირდაპირი ფორმით შრომის კოდექსით შეზღუდულია) და ეძებს ალტერნატიულ ლეგალურ გზებს.

საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები

კრიპტოვალუტით ანგარიშსწორების საკითხები რეგულირდება რამდენიმე ძირითადი საკანონმდებლო აქტით. საქართველოს ორგანული კანონი „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ ადგენს, რომ ქვეყნის ტერიტორიაზე გადახდის ერთადერთი კანონიერი საშუალება არის ლარი, რაც კრძალავს პირდაპირ ანგარიშსწორებას კრიპტოვალუტით (მაგალითად, მაღაზიაში პურის ყიდვა ბიტკოინით პირდაპირ არ შეიძლება, თუ არ მოხდა მყისიერი კონვერტაცია). ამავდროულად, „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონი ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერებს (VASP) ავალდებულებს ტრანზაქციების მონიტორინგს.

საგადასახადო კუთხით მნიშვნელოვანია საქართველოს ფინანსთა მინისტრის №201 საჯარო გადაწყვეტილება, რომელიც განსაზღვრავს ფიზიკური პირების მიერ კრიპტოაქტივების რეალიზაციით მიღებული შემოსავლის დაბეგვრის წესს (უმეტეს შემთხვევაში გათავისუფლებულია საშემოსავლო გადასახადისგან). თუმცა, იურიდიული პირებისთვის მოქმედებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ზოგადი ნორმები მოგების გადასახადთან დაკავშირებით. სამოქალაქო კუთხით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი იძლევა საშუალებას, ვირტუალური აქტივი განხილულ იქნეს როგორც არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე, რაც ბარტერული გარიგებების დადების შესაძლებლობას იძლევა.

მომსახურების მიღების პროცესი

სპეციალისტთან მუშაობა რამდენიმე ეტაპს მოიცავს:

1. პირველადი კონსულტაცია: ბიზნეს მოდელის ანალიზი და მიზნების განსაზღვრა (რა ტიპის კრიპტოს იღებთ, ვინ არიან კლიენტები).
2. სქემის შემუშავება: იურისტი გეგმავს გადახდის ოპტიმალურ სტრუქტურას (მაგ. ლიცენზირებული VASP-ის შუამავლობით).
3. დოკუმენტაციის მომზადება: ხელშეკრულებების, ინვოისების ფორმებისა და შიდა AML პოლიტიკის შედგენა.
4. იმპლემენტაცია: ტექნიკური და იურიდიული გადაწყვეტილებების დანერგვა კომპანიის პროცესებში.
5. საბანკო მხარდაჭერა: საჭიროების შემთხვევაში, ბანკთან კომუნიკაცია სისტემის ვალიდაციისთვის.

რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?

Legal.ge არის წამყვანი პლატფორმა საქართველოში, რომელიც გაკავშირებთ ციფრული სამართლის (FinTech) სფეროში გამოცდილ ადვოკატებთან. ჩვენი ბაზა აერთიანებს სპეციალისტებს, რომლებსაც ღრმად ესმით არა მხოლოდ იურისპრუდენცია, არამედ ბლოკჩეინ ტექნოლოგიების მუშაობის პრინციპები. Legal.ge-ზე სპეციალისტის მოძიებით თქვენ იღებთ გარანტიას, რომ თქვენი კრიპტო ბიზნესი იქნება დაცული, ლეგალური და მდგრადი ცვალებადი რეგულაციების პირობებში.