მონაცემთა გაჟონვის მართვა

მონაცემთა გაჟონვაზე რეაგირება

რა არის ინციდენტი მონაცემთა დაცვის კანონმდებლობით?

მონაცემთა უსაფრთხოების დარღვევა, რომელიც იწვევს მონაცემების არამართლზომიერ ან შემთხვევით დაზიანებას, დაკარგვას, უნებართვო გამჟღავნებას, განადგურებას, შეცვლას, მათზე წვდომას, შეგროვებას ან სხვაგვარ უნებართვო დამუშავებას. განმარტება ჰაკერულ შეტევას არ შემოიფარგლება.

რამდენ დროში უნდა შეატყობინონ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს?

ინციდენტის აღმოჩენიდან არაუგვიანეს 72 საათისა, წერილობით ან ელექტრონულად, თუ ნაკლებად სავარაუდოა მნიშვნელოვანი ზიანი ან საფრთხე ძირითადი უფლებებისთვის. შეტყობინება შეიცავს გარემოებებს, მონაცემთა კატეგორიებსა და რაოდენობას, ზიანს, ღონისძიებებს და საკონტაქტო პირს.

როდის ინფორმირებენ მონაცემთა სუბიექტებს?

როდესაც ინციდენტი მაღალი ალბათობით მნიშვნელოვან ზიანს ან საფრთხეს წარმოადგენს — აღმოჩენიდან პირველი შესაძლებლობისთანავე, მარტივ ენაზე. გამონაკლისია დაცული ინტერესების საფრთხე და ის შემთხვევა, როდესაც უსაფრთხოების ზომებმა მნიშვნელოვანი საფრთხე თავიდან აიცილა.

როლის რა ნაწილი აქვს დამუშავებაზე უფლებამოსილ პირს?

ის ვალდებულია ინციდენტის შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობოს დამუშავებისთვის პასუხისმგებელ პირს, რადგან 72 საათიანი ვადით შეტყობინების ვალდებულება სწორედ უკანასკნელს აქვს.

4 წთ·9 იან 2026

რა ითვლება ინციდენტად ქართული კანონმდებლობით

მონაცემთა გაჟონვაზე რეაგირება საქართველოში „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონის ნორმებზეა ამოგებული, და პირველი კითხვა, რომელზეც პასუხი უნდა ვიცოდეთ, არის ინციდენტის განმარტება. კანონის მე-3 მუხლის შესაბამისი ქვეპუნქტი ინციდენტს განსაზღვრავს როგორც მონაცემთა უსაფრთხოების დარღვევას, რომელიც იწვევს მონაცემების არამართლზომიერ ან შემთხვევით დაზიანებას, დაკარგვას, აგრეთვე უნებართვო გამჟღავნებას, განადგურებას, შეცვლას, მათზე წვდომას, მათ შეგროვებას ან სხვაგვარ უნებართვო დამუშავებას. ეს განმარტება ფართოა: ის არ შემოიფარგლება ჰაკერული შეტევით და მოიცავს ისეთ შემთხვევებსაც, როგორიცაა შემთხვევითი წაშლა, არასწორ მისამართზე გაგზავნილი ფაილი ან უნებართვო წვდომა ბაზაზე.

როდესაც ასეთი ფაქტი ხდება, კანონი დამუშავებისთვის პასუხისმგებელ პირს მკაფიო სამართლებრივ ქმედებათა თანმიმდევრობას აწესებს: უსაფრთხოების ზომების ბაზა, ინციდენტის აღრიცხვა, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისთვის შეტყობინება და საჭიროების შემთხვევაში მონაცემთა სუბიექტების ინფორმირება. ქვემოთ თითოეული ეს ეტაპი დეტალურადაა განხილული.

უსაფრთხოების ზომები, როგორც საწყისი პოზიცია

ინციდენტზე რეაგირება იმ ზომების კონტექსტში ფასდება, რომლებიც დაწესებულებას კანონის მე-27 მუხლით აქვს დადგენილი. დამუშავებისთვის პასუხისმგებელი პირი და დამუშავებაზე უფლებამოსილი პირი ვალდებული არიან მიიღონ შესაძლო და თანამდევ საფრთხეების შესაბამისი ორგანიზაციული და ტექნიკური ზომები — მათ შორის მონაცემთა ფსევდონიმიზაცია, მონაცემებზე წვდომის აღრიცხვა და ინფორმაციული უსაფრთხოების მექანიზმები — რომლებიც უზრუნველყოფს დაცვას დაკარგვისგან და უკანონო დამუშავებისგან. ზომების ეფექტიანობა პერიოდულად შეიფასება.

მე-27 მუხლი აგრეთვე მოითხოვს ელექტრონული ფორმით არსებულ მონაცემებთან შესრულებული ყველა მოქმედების აღრიცხვა — ინციდენტების, შეგროვების, შეცვლის, წვდომის, გამჟღავნების, დაკავშირებისა და წაშლის შესახებ. როდესაც ინციდენტი ხდება, სწორედ ეს აღრიცხვა ხდება იმ მტკიცებულებების წყარო, რომლებზედაც შეტყობინება და შიდა ანალიზი იყენებს.

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისთვის შეტყობინება: ვადა და შინაარსი

29-ე მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, დამუშავებისთვის პასუხისმგებელი პირი ვალდებულია აღრიცხოს ინციდენტი, დამდგარი შედეგი და მიღებული ზომები, ხოლო ინციდენტის აღმოჩენიდან არაუგვიანეს 72 საათისა მის შესახებ წერილობით ან ელექტრონულად შეატყობინოს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს. გამონაკლისია მხოლოდ ის შემთხვევა, როდესაც ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ინციდენტი მნიშვნელოვან ზიანს გამოიწვევს ან მნიშვნელოვან საფრთხეს შეუქმნის ადამიანის ძირითად უფლებებსა და თავისუფლებებს.

შეტყობინების შინაარსი კანონით არის განსაზღვრული: ინციდენტის გარემოებები, სახე და დრო; დაზიანებული, გამჟღავნებული ან დაკარგული მონაცემების სავარაუდო კატეგორიები და რაოდენობა, აგრეთვე დაზარალებულ სუბიექტთა სავარაუდო წრე; სავარაუდო ზიანი და განხორციელებული ან დაგეგმილი ღონისძიებები; განზრახვა სუბიექტის ინფორმირების შესახებ; საკონტაქტო პირის მონაცემები. თუ ინფორმაციის ერთად და სრულად მიწოდება შეუძლებელია, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურთან შეთანხმებით შესაძლებელია მისი ეტაპობრივად წარდგენა. თუ დამუშავება ხორციელდება დამუშავებაზე უფლებამოსილი პირის მეშვეობით, ბოლოს ვალდებულია ინციდენტის შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობოს დამუშავებისთვის პასუხისმგებელ პირს.

აღსანიშნავია საჯაროობის ასპექტიც: თუ დამუშავებისთვის პასუხისმგებელი პირი სუბიექტებს ვერ აწვდის ინფორმაციას, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური უფლებამოსილია ინციდენტის შესახებ ინფორმაცია გაასაჯაროოს — გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც გასაჯაროება საფრთხეს შეუქმნის სახელმწიფო უსაფრთხოების, კიბერუსაფრთხოების, გამოძიების ან კანონით დაცულ სხვა ინტერესებს ან როდესაც დაწესებულება გასაჯაროებისგან თავის არიდებას კანონით დადგენილ საფუძველზე ითხოვს.

განახლდა: 14 ოქტ 2026