რა არის მონაცემთა შენახვის პოლიტიკა და რატომ არის საჭირო
მონაცემთა შენახვის პოლიტიკა არის შიდა დოკუმენტი, რომელიც თითოეული მონაცემთა კატეგორიისთვის განსაზღვრავს, რამდენ ხნის განმავლობაში ინახება მონაცემები, რა კრიტერიუმით განისაზღვრება ეს ვადა და რა ხდება ვადის ამოწურვის შემდეგ. ეს არ არის ადმინისტრაციული ფორმალობა: „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონი შენახვის ვადის შეზღუდვას დამუშავების პრინციპებს შორის აყალიბებს, და პოლიტიკა ზუსტად ის ინსტრუმენტია, რომლითაც ორგანიზაცია ამ პრინციპის შესრულებას აჩვენებს.
სხვა გვერდებისგან განსხვავებით, აქ საქმე გვაქვს სწორედ პოლიტიკის დოკუმენტთან — და არა კანონით ნაკისრი შენახვის შემთხვევებთან, ფიზიკურ განადგურებასთან ან შენახვაზე კონსულტაციასთან. პოლიტიკა აერთიანებს ყველა ამ ელემენტს ერთ მართვის ჩარჩოში.
სამართლებრივი საფუძველი: შენახვის ვადის შეზღუდვის პრინციპი
კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისი ქვეპუნქტი აწესებს: მონაცემები შეიძლება შენახულ იქნეს მხოლოდ იმ ვადით, რომელიც აუცილებელია შესაბამისი ლეგიტიმური მიზნის მისაღწევად. მიზნის მიღწევის შემდეგ ისინი უნდა წაიშალოს, განადგურდეს ან დეპერსონალიზებული ფორმით შეინახოს. გამონაკლისი მხოლოდ ერთია: თუ დამუშავება განსაზღვრულია კანონით ან კანონის შესაბამისად გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით და შენახვა აუცილებელი და პროპორციული ზომაა დემოკრატიულ საზოგადოებაში აღმატებული ინტერესების დასაცავად.
ეს პრინციპი პოლიტიკის ყველა შემდგომ ელემენტს საზღვრავს: ვადა მიზნიდან გამოიყვანება და არა ჩვევიდან, მოსაზრებიდან ან ტექნიკური კომფორტიდან. „შეიძლება ჯერ არ წავშალოთ“ — ეს ფრაზა პოლიტიკაში არ უნდა არსებობდეს, თუ მას კანონიერი საფუძველი არ აქვს.
სუბიექტისთვის გასაგები ვადები: ინფორმირების მოთხოვნა
პოლიტიკა ვალდებულია გარედანაც ჩანდეს. კანონის მე-13 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისი ქვეპუნქტის მიხედვით, მონაცემთა სუბიექტს უფლება აქვს დამუშავებისთვის პასუხისმგებელ პირს უსასყიდლოდ მოსთხოვოს ინფორმაცია მონაცემთა შენახვის ვადის შესახებ, ხოლო თუ კონკრეტული ვადის განსაზღვრა შეუძლებელია — ვადის განსაზღვრის კრიტერიუმების შესახებ. ეს ნიშნავს, რომ „გაურკვეველი შენახვა“ პოლიტიკაში კანონიერი არ არის: ან კონკრეტული ვადა უნდა იყოს მითითებული, ან მკაფიო კრიტერიუმი, რომლითაც ის ითვლება.
მე-13 მუხლის მე-2 პუნქტი ამ ინფორმაციის მიწოდების ვადასაც აწესებს: სუბიექტი მოთხოვნიდან არაუგვიანეს 10 სამუშაო დღისა იღებს პასუხს, და ეს ვადა განსაკუთრებულ შემთხვევებში, სათანადო დასაბუთებით, შეიძლება გაგრძელდეს არაუმეტეს კიდევ 10 სამუშაო დღით, რის შესახებაც სუბიექტს დაუყოვნებლივ ეცნობება. პოლიტიკაში ამ ორი ვადის პროცედურა წინასწარ უნდა იყოს გათვალისწინებული.

