სერვისის შესახებ
პერსონალურ მონაცემთა დაცვის აუდიტი არის ის სამუშაო, რომელიც ორგანიზაციას შემოწმებამდე აყენებს ფეხზე. საქართველოში მონაცემთა დაცვის სფეროში ზედამხედველობას ახორციელებს სახელმწიფო აუდიტის სამსახური — ეს არის მოქმედი კანონმდებლობით განსაზღვრული უფლებამოსილი ორგანო, რომელსაც შეუძლია თქვენი შემოწმება როგორც საკუთარი ინიციატივით, ისე დაინტერესებული პირის განცხადების საფუძველზე, და შემოწმების განხორციელების შესახებ გადაწყვეტილებას გენერალური აუდიტორი იღებს. შემოწმება კი არა არის ფორმალობა: მის შედეგად შეიძლება დაივალდებოს დარღვევების გამოსწორება, დამუშავების შეწყვეტა, მონაცემთა დაბლოკვა, წაშლა, განადგურება ან დეპერსონალიზაცია, აგრეთვე ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა. ჩვენი სერვისი აწყობილია სწორედ ამ რეალობაზე: ვამზადებთ ორგანიზაციას იმავე წერტილებზე შემოწმებით, რომლებსაც სახელმწიფო აუდიტის სამსახური უყურადებს.
რას ამოწმებს სახელმწიფო აუდიტის სამსახური
კანონი ზუსტად განსაზღვრავს შემოწმების შინაარსს. შემოწმება გულისხმობს მონაცემთა დამუშავების პრინციპების დაცვისა და მონაცემთა დამუშავების კანონიერი საფუძვლების არსებობის დადგენას; მონაცემთა უსაფრთხოების დაცვისთვის განხორციელებული ორგანიზაციული და ტექნიკური ღონისძიებებისა და პროცედურების კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შემოწმებას; მონაცემთა სხვა სახელმწიფოსა და საერთაშორისო ორგანიზაციისთვის გადაცემის კანონიერების შემოწმებას; და მონაცემთა დაცვისთვის დადგენილი წესებისა და მოთხოვნების დაცვის შემოწმებას. შემოწმებისას სამსახურს შეუძლია ნებისმიერი დაწესებულებისგან, ფიზიკური პირისგან ან იურიდიული პირისგან გამოითხოვოს დოკუმენტი ან ინფორმაცია — მათ შორის სახელმწიფო, საგადასახადო, საბანკო, კომერციული ან პროფესიული საიდუმლოებების შემცველი — და შევიდეს ნებისმიერ დაწესებულებაში, გაეცნოს ნებისმიერ დოკუმენტს, მიუხედავად შენახვის ფორმისა.
მონაცემების მიწოდების ვადები
შემოწმებას თან ახლავს მკაცრი ვადები. მონაცემთა დამუშავებასთან დაკავშირებული აღრიცხვის ინფორმაცია შესაბამისი მოთხოვნისთანავე, დაუყოვნებლივ, მაგრამ არაუგვიანეს 3 სამუშაო დღისა უნდა მიეწოდოს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს. ხოლო თუ მოთხოვნილი მასალის მოძიება სხვა დაწესებულებაში ან სტრუქტურულ ერთეულში ხდება, ან ინფორმაცია მნიშვნელოვალი მოცულობისაა, დამუშავებისთვის პასუხისმგებელი პირი ან დამუშავებაზე უფლებამოსილი პირი ვალდებულია მასალა მიაწოდოს დაუყოვნებლივ, არაუგვიანეს 10 სამუშაო დღისა. დასაბუთებული მიმართვის საფუძველზე ეს ვადა შესაძლებელია გაგრძელდეს, მაგრამ არაუმეტეს 10 სამუშაო დღით. აუდიტის მომზადებისას ჩვენ სწორედ ამას ვამოწმებთ: შეძლებს თუ არა თქვენი ორგანიზაცია ამ ვადებში დოკუმენტების შეგროვებას, თუ აღრიცხვა ასე აწყობილი არ არის, რომ მოთხოვნისას სწრაფად იქნეს წარდგენილი.
რას მოითხოვს აღრიცხვა და უსაფრთხოება
შემოწმების საგანია ის დოკუმენტური საფუძველიც, რომელიც ორგანიზაციას უნდა ჰქონდეს. მონაცემთა დამუშავებასთან დაკავშირებული ინფორმაციის აღრიცხვა წერილობით ან ელექტრონულად უნდა არსებობდეს და მოიცავდეს: დამუშავებისთვის პასუხისმგებელი პირის, სპეციალური წარმომადგენლის, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ოფიცრის ვინაობასა და საკონტაქტო ინფორმაციას, დამუშავების მიზნებს, მონაცემთა სუბიექტებისა და კატეგორიების შესახებ ცნობებს, მონაცემთა მიმღებთა კატეგორიებს, სხვა სახელმწიფოსთვის გადაცემისა და ამ გადაცემის სათანადო გარანტიების შესახებ ინფორმაციას, შენახვის ვადებს ან მათი განსაზღვრის კრიტერიუმებს, უსაფრთხოების ორგანიზაციულ-ტექნიკური ზომების აღწერას და ინციდენტების შესახებ ცნობებს. ამასთან, უსაფრთხოების თვალსაზრისით კანონი მოითხოვს შესაძლო და თანამდევ საფრთხეებზე პროპორციული ღონისძიებების არსებობას — ფსევდონიმიზაციის, წვდომის აღრიცხვის, კონფიდენციალურობის, მთლიანობისა და ხელმისაწვდომობის მექანიზმების ჩათვლით — და მათი ეფექტიანობის პერიოდულ შეფასებას.
რა ღონისძიებების გამოყენება შეუძლია სამსახურს
თუ სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დარღვევას გამოავლენს, ის უფლებამოსილია გამოიყენოს ერთი ან ერთდროულად რამდენიმე ღონისძიება: მოითხოვოს დარღვევისა და ნაკლოვანებების მის მიერ მითითებული ფორმით და ვადაში გამოსწორება; მოითხოვოს დამუშავების დროებით ან სამუდამოდ შეწყვეტა, თუ უსაფრთხოების ღონისძიებები არ შეესაბამება მოთხოვნებს; მოითხოვოს დამუშავების შეწყვეტა, მონაცემთა დაბლოკვა, წაშლა, განადგურება ან დეპერსონალიზაცია, თუ დამუშავება კანონდარღვევით ხორციელდება; მოითხოვოს სხვა სახელმწიფოსთვის ან საერთაშორისო ორგანიზაციასთვის გადაცემის შეწყვეტა; წერილობით მისცეს რჩევები უმნიშვნელო დარღვევის შემთხვევაში; ან დააკისროს ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა. მოთხოვნები დადგენილ ვადაში უნდა შესრულდეს და ამის შესახებ სამსახურს უნდა ეცნობოს; უსასრულო შეუსრულებლობის შემთხვევაში სამსახური სასამართლოს, სამართალდამცავ ორგანოს ან სფეროს რეგულატორს მიმართავს. სამსახურის გადაწყვეტილება სავალდებულოა და მხოლოდ სასამართლოში გასაჩივრდება.
ხელის შეშლის ჯარიმები
კანონი შემოწმებაში ხელის შეშლისთვის და ინფორმაციის მიწოდების წესის დარღვევისთვის ან ცრუ ინფორმაციის მიწოდებისთვის ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას აწესებს. ინფორმაციის ან/და დოკუმენტის წარდგენის წესის დარღვევა ან ცრუ ინფორმაციის მიწოდება იწვევს გაფრთხილებას ან ჯარიმას: იმ პირებისთვის, რომლებთაც წლიური ბრუნვა 500 000 ლარს არ აღემატება — 1 000 ლარი, ხოლო იმ იურიდიულ პირებისთვის, რომელთა ბრუნვა 500 000 ლარს აღემატება — 2 000 ლარი. იმავე ქმედების გამეორება ერთი წლის განმავლობაში ჯარიმას ზრდის შესაბამისად 3 000 და 5 000 ლარამდე. შემოწმების უფლების განხორციელებაში ნებისმიერი სახით ხელის შეშლა ჯარიმდება 2 000 ლარამდე ან, დიდი ბრუნვის შემთხვევაში, 4 000 ლარამდე, ხოლო გამეორებისას — შესაბამისად 4 000 და 6 000 ლარამდე. ეს ის ფასია, რომელიც მოუმზადებელი ორგანიზაციისთვის ერთადერთი შეცდომითაც კი შეიძლება დადგეს.
როგორ დაგეხმარებით
ჩვენი აუდიტი მიზნად ისახავს, რომ ზემოაღნიშნული ყველა საკითხი შემოწმებამდე იყოს გაწონასწორებული: გადავამოწმებთ დამუშავების პრინციპებსა და საფუძნლებს, უსაფრთხოების ზომებს და საერთაშორისო გადაცემებს; შევაფასებთ აღრიცხვის სრულყოფილებას და წარდგენის სისწრაფეს; გამოვავლენთ ნაკლოვანებებს და მოგცემთ გამოსწორების გეგმას ზუსტი ვადებით. თუ შემოწმება უკვე დაწყებულია, დაგეხმარებით მასალების სათანადო მომზადებასა და ვადებში მიწოდებაში, აგრეთვე სამსახურის მოთხოვნებზე სწორ რეაგირებაში. მიმართეთ — და მიიღეთ კონკრეტული შეფასება იმისა, სად დგას თქვენი ორგანიზაცია მოსალოდნელ შემოწმებასთან მიმართებით.