შემოწირულობის ხელშეკრულება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული ჩუქების ხელშეკრულების ერთ-ერთი სახეა და გრანტებისა და ქველმოქმედური დაფინანსების სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს. ჩუქების ხელშეკრულებით მჩუქებელი უსასყიდლოდ გადასცემს დასაჩუქრებულს ქონებას საკუთრებად მისი თანხმობით. გრანტული ურთიერთობის განსაკუთრებულობა სწორედ ისაა, რომ მხარეებს შეუძლიათ დაადგინონ, რომ ჩუქების ხელშეკრულების ნამდვილობა დამოკიდებულია ამა თუ იმ პირობის შესრულებაზე ან განსაზღვრული მიზნის მიღწევაზე, და ეს მიზანი შეიძლება საერთო-სასარგებლოც იყოს — ასეთი ჩუქება სწორედ შეწირულობად იწოდება. გრანტის მიმღები ორგანიზაციისთვის ეს ნიშნავს, რომ მიღებული ქონება შეზღუდული დანიშნულებით გამოიყენება, ხოლო დონორისთვის — რომ ხელშეკრულებისგან უარის თქმისა და ქონების გამოთხოვის გზები კოდექსით დადგენილ საფუძვლებს შემოიფარგლება. ამ ნორმების ზუსტი ცოდნა როგორც დონორს, ისე მიმღებ ორგანიზაციას აცილებს უთანხმოებას თანხის დანიშნულებისა და გამოყენების შესახებ. გრანტული დაფინანსების მიმღები ორგანიზაციები დონორთან ურთიერთობის გაფორმებისას სწორედ ამ ნორმებს ეყრდნობიან, რადგან შეწირულობის სამართლებრივი ბუნება ჩუქების ზოგადი წესებით შემოიფარგლება.
პირობითი დანიშნულება და მოთხოვნის უფლება
შეწირულობის მოდელში მჩუქებელი ქონებას განსაზღვრული მიზნის ფარგლებში გადასცემს მიმღებს. კოდექსით, პირობის შესრულება, გარდა მჩუქებლისა, შეუძლია მოითხოვოს იმ პირმაც, ვის ინტერესებშიც იგი იქნა დათქმული — ეს ნიშნავს, რომ თუ შემოწირულობა განსაზღვრულია კონკრეტული სასარგებლო მიზნისთვის, ამ მიზნის ინტერესებში მყოფ პირსაც შეუძლია პირობის შესრულების მოთხოვნა. თუ დასაჩუქრებული დათქმულ პირობას არ შეასრულებს, მაშინ მჩუქებელს შეუძლია უარი თქვას ხელშეკრულებაზე. გრანტის ხელშეკრულების შემუშავებისას ამ ნორმებიდან გამომდინარე მიზნის, პირობებისა და შესრულების მექანიზმის ზუსტად ფორმულირება გადამწყვეტია: როცა ქონება კონკრეტული სასარგებლო მიზნით გადაიცემა, ხელშეკრულებაში უნდა ჩაიწეროს, ვინ, რომელი პირობა და რომელ ვადაში უნდა შეასრულოს.
ხელშეკრულების დადების მომენტი და ფორმა
ჩუქების ხელშეკრულების დადების მომენტი ქონების სახეობაზეა დამოკიდებული: მოძრავ ნივთზე ჩუქების ხელშეკრულება დადებულად ითვლება ქონების გადაცემის მომენტიდან, ხოლო უძრავ ნივთზე — ხელშეკრულებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მომენტიდან. საჩუქრის დაპირება კი წარმოშობს ჩუქების ვალდებულებას მხოლოდ მაშინ, თუ იგი წერილობითი ფორმითაა დადებული — ზეპირი დაპირება სამართლებრივ ვალდებულებას არ ქმნის. აქედან გამომდინარე, გრანტის გაცემის ყოველი ეტაპი — დაპირება, გადაცემა და რეგისტრაცია — სხვადასხვა სამართლებრივ შედეგთან არის დაკავშირებული, და ამ განსხვავების უგულებელყოფა ხშირად სადავო გარემოებად იქცევა.