წევრობაზე დაფუძნებული არასამთავრობო ორგანიზაციის სტრუქტურის ჩამოყალიბება არის კრიტიკული მნიშვნელობის პროცესი ისეთი გაერთიანებებისთვის, როგორებიცაა პროფესიული ასოციაციები, სპორტული ფედერაციები, კლუბები და სათემო ორგანიზაციები. საქართველოს კანონმდებლობა იძლევა საშუალებას, არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი (ა(ა)იპ) იყოს წევრობაზე დაფუძნებული, სადაც უმაღლესი მმართველი ორგანო არის წევრთა საერთო კრება. ასეთი სტრუქტურის სწორად გაწერა აუცილებელია დემოკრატიული მმართველობის, გამჭვირვალობისა და ორგანიზაციის მდგრადობის უზრუნველსაყოფად. წევრობის სტრუქტურა განსაზღვრავს არა მხოლოდ იმას, თუ ვინ იღებს გადაწყვეტილებებს, არამედ იმასაც, თუ როგორ ნაწილდება პასუხისმგებლობები, როგორ ხდება ფინანსური შენატანების (საწევროების) მართვა და რა უფლებები აქვთ რიგით წევრებს ორგანიზაციის მართვაში. არასწორად სტრუქტურირებულმა წევრობამ შეიძლება გამოიწვიოს მმართველობითი კრიზისი, სასამართლო დავები და ორგანიზაციის პარალიზება.
აღნიშნული მომსახურება მოიცავს წევრობის პოლიტიკისა და იურიდიული მექანიზმების სრულყოფილ შემუშავებას. კვალიფიციური იურისტები გთავაზობენ:
- წევრობის სხვადასხვა კატეგორიის (სრული, ასოცირებული, საპატიო) განსაზღვრას და თითოეული კატეგორიისთვის შესაბამისი უფლება-მოვალეობების გაწერას წესდებაში;
- წევრად მიღებისა და გარიცხვის გამჭვირვალე პროცედურების შემუშავებას, რაც გამორიცხავს დისკრიმინაციას და უზრუნველყოფს სამართლიანობას;
- საწევრო შენატანების სტრუქტურის სამართლებრივ რეგულირებას და გადაუხდელობის შემთხვევაში სანქციების მექანიზმების დანერგვას;
- საერთო კრების ჩატარების რეგლამენტის შექმნას (ქვორუმი, ხმის მიცემის წესი, დელეგირება);
- წევრთა რეესტრის წარმოების წესის განსაზღვრას პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სტანდარტების შესაბამისად;
- კონფლიქტების მოგვარების შიდა მექანიზმების შექმნას წევრებსა და მმართველ ორგანოს შორის.
წევრობის სტრუქტურის გამართვა აუცილებელია მრავალ რეალურ სცენარში. მაგალითად, ბიზნეს ასოციაცია გეგმავს ლობირებას საკანონმდებლო დონეზე და სჭირდება ძლიერი მანდატი წევრებისგან — ამისთვის აუცილებელია ხმის მიცემის მკაფიო სისტემა. მეორე მაგალითია ახალგაზრდული ორგანიზაცია, რომელსაც სურს შემოიღოს „უმცროსი წევრის“ სტატუსი არასრულწლოვნებისთვის, რაც მოითხოვს სპეციფიკურ სამართლებრივ მიდგომას მშობლების თანხმობასთან დაკავშირებით. ასევე ხშირია შემთხვევა, როდესაც საერთაშორისო ქსელის ადგილობრივი ფილიალი ვალდებულია დანერგოს გლობალური წევრობის სტანდარტები, რომლებიც უნდა ადაპტირდეს ქართულ კანონმდებლობასთან. გარდა ამისა, სპორტული კლუბებისთვის კრიტიკულია საწევრო გადასახადების იურიდიულად სწორი გაფორმება, რათა თავიდან იქნეს აცილებული საგადასახადო პრობლემები.
საქართველოში წევრობაზე დაფუძნებული ორგანიზაციების საქმიანობა რეგულირდება „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით“. კოდექსი ადგენს, რომ ა(ა)იპ-ის წესდება უნდა განსაზღვრავდეს წევრად მიღების, გასვლისა და გარიცხვის წესებს. მნიშვნელოვანია, რომ წესდება არ ზღუდავდეს პირის უფლებას, ნებისმიერ დროს გავიდეს გაერთიანებიდან. ასევე რელევანტურია „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონი, რადგან წევრთა ბაზების წარმოება მოითხოვს მონაცემთა დაცვის მაღალ სტანდარტს. საგადასახადო კუთხით, „საქართველოს საგადასახადო კოდექსი“ ათავისუფლებს საწევრო შენატანებს მოგების გადასახადისგან (და დღგ-სგან), თუ ეს გათვალისწინებულია წესდებით და თანხა ხმარდება ორგანიზაციის მიზნებს.
პროცესი იწყება ორგანიზაციის მიზნების ანალიზით: როგორი ტიპის წევრობა სჭირდება ორგანიზაციას? მასობრივი თუ ელიტური? ამის შემდეგ იურისტი ამზადებს წესდების ცვლილებებს ან ახალ რედაქციას, სადაც დეტალურად გაიწერება წევრობის ინსტიტუტი. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა კრების ჩატარების პროცედურებს — როგორ ხდება მოწვევა, დღის წესრიგის დამტკიცება და გადაწყვეტილების მიღება. იურისტი ასევე ეხმარება ორგანიზაციას შეიმუშაოს „წევრობის დებულება“, რომელიც არის შიდა დოკუმენტი და არ საჭიროებს საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას, თუმცა სავალდებულოა შესასრულებლად. Legal.ge-ზე სპეციალისტის დახმარებით თქვენ შექმნით ისეთ სტრუქტურას, რომელიც ხელს შეუწყობს წევრების აქტიურ ჩართულობას და დაიცავს ორგანიზაციას შიდა რყევებისგან.
Legal.ge არის პლატფორმა, სადაც შეგიძლიათ იპოვოთ კორპორატიული მმართველობის ექსპერტები არასამთავრობო სექტორისთვის. სწორად აგებული წევრობის სტრუქტურა არის ორგანიზაციის სიცოცხლისუნარიანობის გარანტი. ჩვენი სპეციალისტები დაგეხმარებიან ბალანსის დაცვაში დემოკრატიულ პრინციპებსა და მმართველობის ეფექტურობას შორის. მოაწესრიგეთ თქვენი ორგანიზაციის შიდა სტრუქტურა Legal.ge-სთან ერთად.
განახლდა: ...