სერვისის შესახებ
წევრობაზე დაფუძნებული ორგანიზაციის სტრუქტურა სამოქალაქო კოდექსით დადგენილ წესებს ემორჩილება და სამი კითხვით იზომება: იურიდიული პირის ცნებიდან დაწყებული, არასამეწარმეო იურიდიული პირის რეგისტრაციის პირობებით დამთავრებული — და ამ წესების ცოდნა პირდაპირ გადადის პრაქტიკაში. წინამდებარე გვერდი განმარტავს იურიდიული პირის ცნებასა და სახეებს (მუხლი 24), არასამეწარმეო იურიდიული პირის რეგისტრაციის პირობებს (მუხლი 29), ხელმძღვანელობისა და წარმომადგენლობის წესებს (მუხლი 35) და არარეგისტრირებული გაერთიანების ბუნებას (მუხლი 39). წევრობაზე დაფუძნებული ფორმის არჩევა იმას ნიშნავს, რომ ორგანიზაციის სიცოცხლე წევრებთან ერთად იზომება: წევრად მიღების და გარიცხვის წესი დოკუმენტებშივე უნდა იყოს გაწერილი, სხვაგვარად სტრუქტურა პრაქტიკაში დაურეგულირებელი რჩება. კარგად აგებული სტრუქტურა ორგანიზაციას შიდა დავებისგანაც იცავს: როცა წევრობის წესი, ორგანოების კომპეტენცია და გადაწყვეტილების პროცედურა წერილობითია, დავა დოკუმენტით წყდება და არა მხარეთა ძალით.
იურიდიული პირის ცნება და სახეები
მუხლი 24-ის თანახმად, იურიდიული პირი არის განსაზღვრული მიზნის მისაღწევად შექმნილი, საკუთარი ქონების მქონე, ორგანიზებული წარმონაქმნი, რომელიც თავისი ქონებით დამოუკიდებლად აგებს პასუხს, საკუთარი სახელით იძენს უფლებებსა და მოვალეობებს, დებს გარიგებებს და შეუძლია სასამართლოში გამოვიდეს მოსარჩელედ და მოპასუხედ. იურიდიული პირი შეიძლება იყოს კორპორაციულად ორგანიზებული, წევრობაზე დაფუძნებული, წევრთა მდგომარეობაზე დამოკიდებული ან დამოუკიდებელი და მისდევდეს ან არ მისდევდეს მეწარმეობას. საჯარო სამართლის იურიდიული პირები და სახელმწიფო-მუნიციპალიტეტი სამოქალაქო ბრუნვაში ისე მონაწილეობენ, როგორც კერძო სამართლის პირები; სამეწარმეო მიზნის მქონე პირი კი მეწარმეთა შესახებ კანონის შესაბამისად ქმნება, არასამეწარმეო — კოდექსით დადგენილი წესით რეგისტრირდება.
რეგისტრაციის პირობები
მუხლი 29 ადგენს: არასამეწარმეო იურიდიული პირის რეგისტრაციის მოთხოვნისას დაინტერესებული პირი მარეგისტრირებელ ორგანოს წარუდგენს პარტნიორთა შეთანხმებას და განცხადებას, რომელიც შეიცავს კანონით დადგენილ სავალდებულო მონაცემებს და სახელმწიფო საფასურის გადახდის დასტურს; ამის შემდეგ იწყება დოკუმენტაციის სამართლებრივი შემოწმება. სადამფუძნებლო დოკუმენტაციაში დამატებით უნდა მიეთითოს: ორგანიზაციის საქმიანობის მიზანი; წევრად მიღების, წევრობიდან გასვლისა და გარიცხვის წესი — თუ პირი წევრობაზე დაფუძნებულია; რეორგანიზაციის ან ლიკვიდაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიმღები ორგანო, მიღების წესი და პროცედურა; ხელმძღვანელი ორგანოს არჩევის წესი და უფლებამოსილების ვადა. რეგისტრაციასთან ერთად ერთიანი ელექტრონული პორტალის ფარგლებში შეიქმნება ორგანიზაციის ელექტრონული მისამართიც, რომელზეც კომუნიკაციის ზოგადი წესები ვრცელდება. ამ მოთხოვნათა ჩამონათვალი სწორედ ის ჩარჩოა, რომლითაც სახელმწიფო ამოწმებს, ესმის თუ არა დამფუძნებლებს საკუთარი ორგანიზაციის მოწყობა: მიზნის, წევრობის წესის, ორგანოების და ვადების გარეშე რეგისტრაცია არ მოქმედებს, და მისი შემდგომ-შევსებაც რთულდება.