ფინანსური სისტემის დანაშაულები

ბაზარზე მანიპულაცია (ფასიანი ქაღალდები) - ადვოკატი

რომელი ქმედებებია მანიპულაციად მიჩნეული?

მცდარი ან შეცდომაში შემყვანი სიგნალის წარმოქმნა, ფასის ხელოვნურ მაჩვენებლამდე მიყვანა, მოტყუებით განხორციელებული გარიგებები, მცდარი ინფორმაციის გავრცელება და ბენჩმარკის მანიპულირება.

ვრცელდება თუ არა აკრძალვა ბირჟის გარეთა გარიგებებზე?

დიახ — აკრძალვა ვრცელდება დაფარულ ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებულ ნებისმიერ გარიგებაზე, დავალებაზე და ურთიერთობაზე, მიუხედავად იმისა, ბირჟაზე ხორციელდება თუ არა.

შეიძლება თუ არა ბანკის მოქმედების გასაჩივრება?

დიახ — სანქცია უნდა შეესაბამებოდეს დარღვევის სერიოზულობასა და რისკს, ხოლო დარღვევის თვითონ არსებობა დასამტკიცებელია; ორივე წერტილი დავის საგანია.

არსებობს თუ არა გამონაკლისები?

დიახ — მაგალითად, მონეტარული ან სავალუტო პოლიტიკის, ოფიციალური კურსის დადგენისა და სახელმწიფო ვალის მართვის ფარგლებში ჩატარებული ოპერაციები, აგრეთვე ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრული სხვა შემთხვევები.

3 წთ·10 იან 2026

ბაზრის მანიპულაცია ფასიანი ქაღალდების ბაზარზე — ბრალდების ანატომია და დაცვა

ბაზრის მანიპულაციის ბრალდება ფასიანი ქაღალდების ბაზრის მოწესრიგების ერთ-ერთი რთული კატეგორიაა: მას ფართო გამოყენება აქვს, მტკიცებულებები კი ხშირად ტექნიკური და ეკონომიკური ანალიზის საფუძველზეა აგებული. ამ გვერდზე განმარტებულია, რომელ ფასიან ქაღალდებზე და პირებზე ვრცელდება აკრძალვა, რა ითვლება მანიპულაციად და რა სანქციების გამოყენება შეუძლია საქართველოს ეროვნულ ბანკს — დაცვის იმ ჭრილში, სადაც თითოეული ელემენტი სადავო ხდება.

მანიპულაციის ბრალდება ორ ფენად იშლება: პირველი — აკრძალვის ფარგლები და მისი საგანი; მეორე — თავად მანიპულაციის ნიშნები. დაცვა ორივე ფენაზე მუშაობს: ხშირად აღმოჩნდება, რომ ქმედება აკრძალვის ფარგლებს გარეთაა ან მანიპულაციის კრიტერიუმებს არ აკმაყოფილებს.

აკრძალვის ფარგლები — რომელი ქაღალდები და პირები

კანონით დადგენილი წესები ვრცელდება შემდეგ ფასიან ქაღალდებსა და ფინანსურ ინსტრუმენტებზე: საჯარო ფასიანი ქაღალდებზე; ფასიან ქაღალდებზე, რომლებთა საჯარო შეთავაზება ან სავაჭროდ დაშვება საფონდო ბირჟაზე მოთხოვნილია ემისიის პროსპექტით; სამთავრობო ფასიან ქაღალდებზე; და სხვა ფასიან ქაღალდებზე ან ფინანსურ ინსტრუმენტებზე, რომლებთა ფასი დამოკიდებულია ამ ქაღალდებზე ან ახდენს მათზე გავლენას. აკრძალვა ვრცელდება ამ ქაღალდებთან დაკავშირებულ ნებისმიერ გარიგებაზე, დავალებაზე და ურთიერთობაზე — იგი ბირჟაზე ხორციელდება თუ არა, და როგორც საქართველოს ტერიტორიაზე, ისე მის ფარგლების გარეთ.

გამონაკლისიც განსაზღვრულია: წესები არ ვრცელდება უფლებამოსილი ორგანოს იმ ქმედებაზე, რომელიც მონეტარული ან სავალუტო პოლიტიკის განხორციელებას, ოფიციალური გაცვლითი კურსის დადგენას ან სახელმწიფო ვალის მართვას უკავშირდება. დაცვისთვის ეს მნიშვნელოვანი გამონაკლისია — სახელმწიფოებრივი ფუნქციების ფარგლებში ჩატარებული ოპერაციები აკრძალვას არ ექვემდებარება. ასევე მნიშვნელოვანია, რომ ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია განსაზღვროს ის ქმედებები, რომლებიც მანიპულაციად არ მიიჩნევა — ეს გამონაკლისები ბრალდების შეფასების აუცილებელი ნაწილია.

განახლდა: 7 ნოე 2026