ზემოქმედება მოწმეზე – მუხლი 372 და პროცესის მონაწილეთა დაცვა
საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლი 372 იცავს სისხლის სამართლის პროცესის მონაწილეებს – გამოსაკითხ პირს, მოწმეს, დაზარალებულს, ექსპერტსა და თარჯიმანს – მათ წინააღმდეგ მიმართული უკანონო ზემოქმედებისაგან. ეს ნორმა პროცესის გულადსახელოვნებას იცავს: ჩვენება, დასკვნა ან თარგმანი უნდა იყოს თავისუფალი, და ვინც ამ თავისუფლებას ზღუდავს – დაყოლიებით, მოსყიდვით თუ იძულებით – პასუხს აგებს სახელმწიფოს წინაშე. ამავდროულად, ეს ბრალდება ხშირად ერთმანეთთან აღრეულ ფაქტობრივ გარემოებებს ეყრდნობა, და სწორედ ამიტომ ასეთ საქმეში ზუსტი სამართლებრივი ანალიზი გადამწყვეტია. ამ გვერდზე დეტალურად არის განმარტებული მუხლის შინაარსი და სასჯელის ყველა ზომა.
ქმედების შემადგენლობა – ორი ფორმა, ოთხი დონე
მუხლის პირველი ნაწილი განსაზღვრავს პასუხისმგებლობას გამოსაკითხი პირის, მოწმის, დაზარალებულის, ექსპერტის ან თარჯიმნისადმი მიმართვის ან მისი დაყოლიებისათვის – შესაბამისად, ცრუ ინფორმაციის მიწოდებისათვის ან ცრუ ჩვენების მიცემისათვის, ან ყალბი დასკვნის მიცემისათვის, ან ინფორმაციის მიწოდებაზე ან ჩვენების მიცემაზე უარის თქმისათვის, ანდა არასწორად თარგმნისათვის, ან მის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის, მიცემული ჩვენების ან დასკვნის შეცვლისათვის. მეორე ნაწილი უფრო მკაცრია: იმავე პირთა მოსყიდვა ან იძულება იმავე მიზნებით, თუ ამას ერთვის მისთვის ანდა მისი ახლო ნათესავისთვის ნებისმიერი სახის ქონებრივი სარგებლის შეთავაზება ან მოკვლის, ძალადობის, ქონების დაზიანების ან განადგურების ანდა სხვა მუქარა. მესამე ნაწილი შეეხება მეორე ნაწილის ქმედებას, ჩადენილს ძალადობით, ხოლო მეოთხე ნაწილი – იმავე ქმედებას, რომელიც საშიშია სიცოცხლისათვის ან ჯანმრთელობისათვის. ამ სტრუქტურიდან ნათლდება დაცვის მთავარი ამოცანაც: პირველ რიგში უნდა დადგინდეს, იყო თუ არა ზემოქმედება საერთოდ; შემდეგ – რომელ ფორმაში განხორციელდა ის, მიმართვასა და დაყოლიებაში თუ მოსყიდვასა და იძულებაში; და ბოლოს – თანხლებდა თუ არა მას ძალადობა ან სიცოცხლისათვის და ჯანმრთელობისათვის საშიშროება. თითოეული საფეხური ცალკე მტკიცებულებებს ეყრდნობა, და რომელიმე საფეხურის ჩავარდნა ბრალდების კონსტრუქციას მთლიანად ცვლის.

