სასაქონლო ნიშნის ძიება და შემოწმება განაცხადამდე
სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციამდე ძიება და შემოწმება იმიტომ არის საჭირო, რომ უარის და ბათილობის წესები ზუსტად წერია კანონში: „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლი აჩამონათვალებს იმ შედარებით საფუძვლებს, რომლებზედაც ნიშანი არ დარეგისტრირდება; მე-11 მუხლი განსაზღვრავს, ვინ არის „უფრო ადრინდელი“ და როგორ ითვლება პრიორიტეტი; ხოლო მე-28 მუხლი ადგენს ბათილობის წესებს — ანუ რა უჯდება განმცხადებელს შეცდომა რეგისტრაციის შემდეგ. სწორად დაგეგმილი შემოწმება სწორედ ამ სამი მუხლის ტექსტიდან იწერება: ძიების დავალება წერს კანონი, და არა ინტუიცია.
რა უნდა გაიაროს ნიშანმა — შედარებითი საფუძვლები, მუხლი 5
მე-5 მუხლის მიხედვით, სასაქონლო ნიშანი არ დარეგისტრირდება, თუ იგი: იმავე საქონლის მიმართ რეგისტრირებული, უფრო ადრინდელი პრიორიტეტის მქონე ნიშნის იდენტურია; მესამე პირის სახელზე რეგისტრირებული, უფრო ადრინდელი პრიორიტეტის მქონე ნიშნის იდენტურია, ხოლო საქონელი იმდენად მსგავსია, რომ აღრევის — მათ შორის ასოცირების შედეგად — შესაძლებლობა ჩნდება; ასეთივე მსგავსების წესი მოქმედებს მსგავსი ნიშნის შემთხვევაშიც; ან რეგისტრაციაზე განაცხადამდე საქართველოში საყოველთაოდ ცნობილი ნიშნის იდენტური ან იმდენად მსგავსია, რომ მასთან აღრევა ჩნდება — ეს წესი სხვადასხვა საქონლის ჩამონათვალზეც ვრცელდება.
ჩამონათვალი ამით არ ამოიწურება: არ დარეგისტრირდება ნიშანი, რომელიც საქართველოში დაცული გეოგრაფიული აღნიშვნის ან ადგილწარმოშობის დასახელების იდენტური ან მსგავსია, შეიცავს მას ან მასთან აღრევას იწვევს — თუ მოითხოვება იდენტური ან მსგავსი საქონლისთვის ან გამოყენებით მისი რეპუტაცია გამოიყენება; რომელიც უფრო ადრინდელი პრიორიტეტის მქონე დაცულ სამრეწველო ნიმუშს იმეორებს; რომელიც კარგი რეპუტაციის მქონე ადრინდელ ნიშანს სხვადასხვა საქონელზეც კი აღრევს ან მას დაუმსახურებელ სარგებელს უქმნის; რომელიც შეიცავს ცნობილი პიროვნების სახელს, ფსევდონიმს, ფაქსიმილეს ან პორტრეტს — ამ პიროვნებასთან ან მემკვიდრეებთან შეუთანხმებლად; და რომელიც შეიცავს საქართველოს ისტორიული ძეგლის დასახელებას ან გამოსახულებას — კულტურის სამინისტროს თანხმობის გარეშე. ანუ ძიება უნდა მოიცავლდეს არა მხოლოდ ნიშნების რეესტრს, არამედ ცნობილ ნიშნებს, გეოგრაფიულ აღნიშვნებს, სამრეწველო ნიმუშებს, საფირმო სახელწოდებებს და პიროვნების უფლებებს.
ვინ არის უფრო ადრინდელი — პრიორიტეტი, მუხლი 11
შედარებითი საფუძვლების გამოყენება პრიორიტეტის მეშვეობით ხდება. ნიშნის პრიორიტეტი დგინდება განაცხადის საქპატენტში შეტანის თარიღით, თუ ფორმალური ექსპერტიზის საფასური გადაიხდება შეტანიდან არაუგვიანეს 15 კალენდარული დღისა. პრიორიტეტი შეიძლება დადგეს პარიზის კონვენციის მონაწილე სახელმწიფოში პირველი განაცხადის შეტანის თარიღით — საკონვენციო პრიორიტეტი — თუ ამ თარიღიდან საქართველოში განაცხადის შეტანამდე არა უმეტეს 6 თვისა გასულა; ასევე საგამოფენო პრიორიტეტი — ოფიციალურ ან ოფიციალურად აღიარებულ საერთაშორისო გამოფენაზე ექსპონატის წარდგენის პირველი დღით, იმავე 6-თვიანი ვადით. საკონვენციო და საგამოფენო პრიორიტეტი ერთმანეთის ვადას არ აგრძელებს, ხოლო მოთხოვნის შესახებ საქპატენტს ერთი თვის ვადაში უნდა ეცნობოს და დამადასტურებელი საბუთები 3 თვის ვადაში წარდგეს. რამდენიმე ნიშნის ერთი და იმავე პრიორიტეტის შემთხვევაში უპირატესობა ენიჭება იმ ნიშანს, რომლის ფაქტობრივი გამოყენება საქართველოში უფრო ადრე დაიწყო.
შეცდომის ფასი — ბათილობა, მუხლი 28
თუ კონფლიქტური ნიშანი მაინც დარეგისტრირდა, მე-28 მუხლი შეცდომის ფასს განსაზღვრავს: სასამართლო ნიშნის რეგისტრაციას ბათილად ცნობს მესამე პირის მოთხოვნით, თუ რეგისტრაცია კანონის მოთხოვნების დარღვევით განხორციელდა, არაკეთილსინდისიერი განზრახვით განხორციელდა, ან პარიზის კონვენციის მონაწილე სახელმწიფოში ნიშნის მფლობელის წარმომადგენელმა ან აგენტმა დაარეგისტრა ნიშანი თავის სახელზე მფლობელის ნებართვის გარეშე. ბათილობის საფუძვლები ასევეა: ნიშანში ადრე შექმნილი საფირმო სახელწოდების უფლებების არსებობა აღრევით; მესამე პირის საავტორო უფლებების დარღვევა, რომლებიც პრიორიტეტამდეა წარმოშობილი; საყოველთაოდ ცნობილ ნიშანთან იდენტურობა ან მსგავსება; რეპუტაციის მქონე ადრინდელ ნიშანთან დაუმსახურებელი სარგებელი; და ადრე წარმოშობილი უფლებების მქონე განმასხვავებელი სიმბოლოს გამოყენება.
აქ არის ვადების მექანიზმიც: ადრინდელი ნიშნის მფლობელს არ აქვს უფლება მოითხოვოს ბათილად ცნობა იმ საქონლისთვის, რომლისთვისაც სადავო ნიშანი გამოიყენება, თუ სასამართლოს 5 წლის განმავლობაში არ მიმართავს მას შემდეგ, რაც მისთვის ცნობილი გახდა სადავო ნიშნის საქართველოში გამოყენების შესახებ — გარდა არაკეთილსინდისიერი განზრახვით რეგისტრაციისა. თუ ადრინდელი ნიშნის რეგისტრაციის თარიღიდან 5 წელზე მეტია გასული, მოსარჩელე ვალდებულია დაამტკიცოს სადავო ნიშნის განაცხადამდე ბოლო 5 წლის განმავლობაში საკუთარი ნიშნის რეალური გამოყენება. ანუ საძიებო სამუშაის ხარისხი ორივე მხარის პოზიციას წყვეტს: ვინც უკეთეს ფაილს აგროვებს, ის იმალება რისკისგან.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ ნიშნის შემოწმებასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად დასმულ კითხვებს.
რას უნდა მოიცავდეს შემოწმება რეესტრის გარდა?
საყოველთაოდ ცნობილ ნიშნებს, გეოგრაფიულ აღნიშვნებსა და ადგილწარმოშობის დასახელებებს, დაცულ სამრეწველო ნიმუშებს, ცნობილი პიროვნებების სახელებსა და პორტრეტებს და ისტორიულ ძეგლებს — მე-5 მუხლის ყველა შედარებითი საფუძველი.
როგორ ვიგებ, ვინ არის უფრო ადრინდელი?
პრიორიტეტის თარიღით: საქართველოში შეტანის დღით (საფასურის 15 კალენდარულ დღეში გადახდის პირობით), საკონვენციო ან საგამოფენო პრიორიტეტით — 6 თვის ფარგლებში; ერთი და იმავე პრიორიტეტისას გამოყენების დაწყების დრო წყვეტს.
რა მოხდება, თუ კონფლიქტური ნიშანი მაინც დარეგისტრირდა?
შესაძლებელია რეგისტრაციის ბათილად ცნობის სარჩელი სასამართლოში; ადრინდელი უფლების მფლობელს ამისთვის ზოგადად 5 წელი აქვს ნიშნის გამოყენების შესახებ ცოდნიდან, და მის მოთხოვნას საკუთარი ნიშნის რეალური გამოყენების დადასტურებაც სჭირდება.
რატომ არ კმარას მხოლოდ იდენტური ნიშნების ძიება?
იმიტომ, რომ კანონი აღრევას მსგავს ნიშნებზეც ავრცელებს — მათ შორის ასოცირების შედეგად აღრევაზე — და რეპუტაციის მქონე ნიშნების შემთხვევაში სხვადასხვა საქონელზეც კი; ასევე ცნობილი პიროვნებებისა და ძეგლების სახელები ცალკე ბარიერს ქმნის.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ს სპეციალისტები აგებენ შემოწმებას სწორედ კანონის მე-5, მე-11 და მე-28 მუხლებზე: ვაანალიზებთ იდენტურობისა და მსგავსების რისკებს საქონლის ჩამონათვლებთან მიმართებაში, ვაფასებთ პრიორიტეტსა და ცნობილობის არგუმენტებს და თუ კონფლიქტი გამოვლინდა, ვადგენთ უსაფრთხო გზას — ჩამონათვლის შეცვლის, მოლაპარაკების ან ბათილობის სარჩელის მომზადების ჩათვლით. მოგვმართეთ Legal.ge-ის ფორმით.