ოპერაციული რისკის მართვის ქართული ჩარჩო
ოპერაციული რისკის მართვა საქართველოში სავალდებულოა ფინანსური სექტორისთვის, და მისი სტატუტური ჩარჩო საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ ორგანულ კანონშია: ამოცანა, საზედამხედველო ინსტრუმენტარი, სექტორული კონკრეტიზაცია და კრიზისზე მზაობა. ამასთანავე, საერთაშორისი საბანკო ზედამხედველობის ოპერაციული რისკის ჩარჩო არაქართული საერთაშორისო სტანდარტია — ეროვნული ბანკი მის ლოკალიზებულ ზედამხედველობას ახორციელებს; ფინანსური სექტორის გარეთ ოპერაციული რისკი სტატუტურად არ რეგულირდება, და გვერდი სწორედ ფინსუბიექტების კუთხით ატარებს ამ ჩარჩოს.
მანდატი
ეროვნული ბანკის ამოცანაა საფინანსო სექტორის ფინანსური მდგრადობისა და გამჭვირვალობის ხელშეწყობა, მომხმარებელთა და ინვესტორთა უფლებების დაცვა. ამ ამოცანის შესასრულებლად ბანკი ვალდებულია ხელი შეუწყოს საფინანსო სისტემის სტაბილურ და ეფექტიან ფუნქციონირებას, კონკურენტუნარიანი გარემოს ჩამოყალიბებას, სისტემური რისკის კონტროლს, პოტენციური რისკების შემცირებას. ოპერაციული რისკის მართვა ამ მანდატის ოპერაციული გაგრძელებაა: სისტემური რისკის კონტროლი შეუძლებელია ინსტიტუტების შიდა პროცესების, სისტემების და ადამიანური ფაქტორის რისკების ზედამხედველობის გარეშე.
საზედამხედველო ინსტრუმენტარი
ეროვნულ ბანკს მინიჭებული აქვს სრული უფლებამოსილება, ზედამხედველობა გაუწიოს კომერციული ბანკების, მიკრობანკების, საბანკო ჯგუფების, არასაბანკო სადეპოზიტო დაწესებულებების, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების, საბროკერო კომპანიების, საფონდო ბირჟის, ცენტრალური და სპეციალიზებული დეპოზიტარების, აქტივების მმართველი კომპანიების, ანგარიშვალდებული საწარმოების, საპენსიო ფონდების, საინვესტიციო ფონდების, ვალუტის გადამცვლელი პუნქტების, საგადახდო სისტემის ოპერატორებისა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერების, ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერების და სესხის გამცემი სუბიექტების საქმიანობას. საზედამხედველო ფუნქციებისთვის ბანკი გამოსცემს დადგენილებებსა და ბრძანებებს, გასცემს წერილობით მითითებებს, დააწესებს დამატებით მოთხოვნებს და შეზღუდვებს, გამოიყენებს საზედამხედველო ზომებსა და სანქციებს და უფლებამოსილია თავისი კომპეტენციის ფარგლებში მოითხოვოს და მიიღოს ნებისმიერი ინფორმაცია, კონფიდენციალურის ჩათვლით. რეგისტრაციაზე, ლიცენზირებაზე ან მნიშვნელოვანი წილის შეძენაზე უარის თქმაც კეთებია: თუ განაცხადი საფრთხეს უქმნის საფინანსო სექტორის სტაბილურობას, ჯგუფის სტრუქტურა საკმარისად გამჭვირვალე არ არის ან წყაროს შესახებ სრულყოფილი ინფორმაცია არ წარმოუდგენია — ბანკი უარს ამბობს. მიმოწერა ელექტრონული ფორმითაც მიმდინარეობს, და თუ დოკუმენტის ჩაბარება ვერ ხერხდება, ოფიციალური დოკუმენტი საჯაროდ ვრცელდება ბანკის ვებგვერთზე და ჩაბარებულად ითვლება გავრცელებიდან მე-15 სამუშაო დღეს.