სერვისის არსი: დეპოზიტი, როგორც კანონით გათვალისწინებული სანოტარო მოქმედება
„სანოტარო საქმის შესახებ“ საქართველოს კანონის მუხლი 38 ადგენს ნოტარიუსის მიერ შესასრულებელ სანოტარო მოქმედებათა სრულ სიას, და დეპოზიტი ამ სიაში პირდაპირ არის ჩამოთვლილი: ნოტარიუსი დეპოზიტში იღებს ფულს, ფასიან ქაღალდებსა და ფასეულობებს. ეს გადამწყვეტი დეტალია: ღირებულების ნოტარიუსთან დაბინავება არ არის ცალკეული ნოტარიუსის ან ადგილობრივი პრაქტიკის სურვილის საკითხი — ის კანონით გათვალისწინებული, ფორმალურად განსაზღვრული სანოტარო მოქმედებაა. Legal.ge-ის გუნდი ამ გზას თავიდან ბოლომდე გაგიტარებთ: შევაფასებთ, რამდენად შეესაბამება დეპოზიტი თქვენს სიტუაციას, დავგეგმავთ დეპოზიტში შესატანი ქონების გაფორმებას და მოვამზადებთ საჭირო დოკუმენტაციას.
პრაქტიკულად დეპოზიტი მაშინ გამოიყენება, როცა ფულის ან სხვა ღირებულების გადაცემა უნდა მოხდეს ფორმალური და დამოუკიდებელი წესით — მაგალითად, გარიგებიდან გამომდინარე ვალდებულებების შესრულების უზრუნველსაყოფად. დეპოზიტში მიღებული ღირებულების შემდგომი გაცემისა და დაბრუნების წესს კანონმდებლობის სხვა ნორმები ადგენენ — ამ დეტალებს თქვენს კონკრეტულ შემთხვევაზე ჩვენ კონსულტაციაზე წინასწარ ვამოწმებთ და ცალ-ცალკე გიხსნით, რომ არაფერი დარჩეს გაურკვეველი.
რას იღებს ნოტარიუსი დეპოზიტში (მუხლი 38)
კანონი სამ კატეგორიას ასახელებს და სამივე პირდაპირ მუხლის ტექსტშია ჩამოთვლილი: ფული, ფასიანი ქაღალდები და ფასეულობები. ეს ფორმულირება ფართოა და სხვადასხვა ტიპის ქონებას მოიცავს — თუმცა კონკრეტული ნივთის, თანხის ან ქაღალდის დეპოზიტში მიღების შესაძლებლობას ნოტარიუსი თითოეულ შემთხვევაში ცალკე ადგენს. სწორედ ამიტომ პირველი ნაბიჯი ჩვენთან შეფასებაა: ვადგენთ, ერთვის თუ არა თქვენი ღირებულება კანონით დადგენილ კატეგორიებს, და მხოლოდ ამის შემდეგ ვგეგმავთ შემდგომ ნაბიჯებს.
დეპოზიტის ღირებულება იმაშია, რომ ქონების მიღება და შენახვა სანოტარო წესით ფიქსირდება: მიღების ფაქტი, შემადგენლობა და საფუძვლები ოფიციალურად აისახება. ეს მხარეთა შორის არასებრივ კამათს ამცირებს და პროცედურას გამჭვირვალე ხდის — როგორც გადამცემისთვის, ისე მიმღებისთვის.
დოკუმენტების შენახვა და სხვა მოქმედებები, რომლებიც დეპოზიტს ავსებს (მუხლი 38)
გარდა დეპოზიტში მიღებისა, იგივე მუხლი ადგენს, რომ ნოტარიუსი შესანახად იღებს დოკუმენტებს — ეს ორი მოქმედება პრაქტიკაში ხშირად ერთად მუშაობს: ფული ან ქაღალდები დეპოზიტშია, ხოლო მათი საფუძვლები დოკუმენტები სანოტარო შენახვაში. მუხლი 38 ასევე განსაზღვრავს, რომ ამ კანონით გათვალისწინებული სანოტარო მოქმედებების გარდა ნოტარიუსი ასრულებს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა სანოტარო მოქმედებებსაც. სრული სიიდან ამოვრჩევთ იმას, რაც დეპოზიტის კონტექსტში ყველაზე ხშირად გვხვდება:
- გასცემს საკუთრების უფლების მოწმობას;
- გასცემს მემკვიდრეობის უფლების მოწმობას;
- იღებს ზომებს სამემკვიდრეო ქონების დასაცავად;
- ამოწმებს დოკუმენტის ასლისა და ამონაწერის სისწორეს დედანთან;
- ამოწმებს დოკუმენტზე ხელმოწერის ნამდვილობას;
- გასცემს სააღსრულებო ფურცელს;
- ასრულებს თამასუქის პროტესტს და საზღვაო პროტესტს.
ეს სია კონტექსტს ქმნის: დეპოზიტი იშვიათად არის იზოლირებული ნაბიჯი. მაგალითად, სამემკვიდრეო ქონების დაცვის ზომები ან სააღსრულებო ფურცლის გაცემა ხშირად სწორედ დეპოზიტში არსებულ ან დეპოზიტის გავლით გადაცემულ ღირებულებებს უკავშირდება. ჩვენი ამოცანაა ამ მოქმედებების სწორი თანმიმდევრობის დაგეგმვა, რომ თითოეული ვიზიტი მაქსიმალურად შედეგიანი იყოს.
კონსულტაცია, პროექტები და სააღსრულებო ფურცელი (მუხლი 38)
მუხლი 38 კონსულტაციურ ფუნქციასაც ადგენს: სანოტარო მოქმედებებთან დაკავშირებით ნოტარიუსი სამართლებრივ კონსულტაციას უწევს პირებს და მათი თხოვნით ადგენს დოკუმენტების პროექტებს; ნოტარიუსი უფლებამოსილია დაინტერესებულ პირს გაუწიოს სამართლებრივი კონსულტაცია იმ შემთხვევაშიც კი, რომელიც არ არის დაკავშირებული სანოტარო მოქმედების შესრულებასთან. ანუ დეპოზიტამდე და მის შემდეგ პროფესიული შეფასების შესაძლებლობა თავად კანონშია ჩადებული — და Legal.ge-ზე სწორედ ამას ვიყენებთ, რომ თქვენი გადაწყვეტილება სრული ინფორმაციით მიიღოთ.
ამავე მუხლით ნოტარიუსი გასცემს სააღსრულებო ფურცელს ფულადი თანხის დავალიანების გადახდევინების ვადადამდგარი მოთხოვნის, ქონებაზე უფლების გადაცემის, აგრეთვე დაგირავებულ ან იპოთეკით დატვირთულ ქონებაზე იძულებითი აღსრულების მიქცევის მოთხოვნის საფუძველზე — თუ ამაზე არსებობს მხარეთა შეთანხმება და ნოტარიუსის მიერ სანოტარო აქტში წერილობით არის განმარტებული სააღსრულებო ფურცლის გაცემის სამართლებრივი შედეგები. კანონი ნოტარიუსს ნივთის საჯაროდ შეთავაზების უფლებასაც ანიჭებს, რომელიც ელექტრონული აუქციონის ან სხვა ელექტრონული საშუალებებით ხორციელდება — ამ ფორმებს იუსტიციის მინისტრი განსაზღვრავს.
დეპოზიტის საფასური: დადგენილი წესი
დეპოზიტში მიღების საფასური სანოტარო საფასურების შესახებ კანონმდებლობით არის დადგენილი და დოკუმენტურად კვალდაკვალ შემოწმდება: საფასური შესაბამისი ტარიფული ნორმის მეოთხედს შეადგენს და მინიმუმ 4 ლარია თვეში. ფულის დეპოზიტში მიღების შემთხვევაში განსაკუთრებული წესი მოქმედებს — საფასურად ითვლება დეპოზიტის თანხაზე დაგროვებული ნამატი. ეს ნიშნავს, რომ დეპოზიტის შენახვის თვეებზე საფასურის დაგროვება წინასწარ გათვლადია, და ჩვენ კონსულტაციაზე ზუსტ გაანგარიშებას გავაკეთებთ თქვენი თანხისა და ვადის მიხედვით.
ხშირად დასმული კითხვები
რას იღებს ნოტარიუსი დეპოზიტში?
მუხლი 38 პირდაპირ ადგენს: ნოტარიუსი დეპოზიტში იღებს ფულს, ფასიან ქაღალდებსა და ფასეულობებს. კონკრეტული ქონების მიღების შესაძლებლობას თითოეულ შემთხვევაში ნოტარიუსი ცალკე ადგენს — ეს შეფასება ჩვენ წინასწარ ვატარებთ.
რა არის დეპოზიტის საფასური?
სანოტარო საფასურების შესახებ კანონმდებლობით საფასური ტარიფული ნორმის მეოთხედია და მინიმუმ 4 ლარი შეადგენს თვეში; ფულადი დეპოზიტის შემთხვევაში საფასურად დეპოზიტზე დაგროვებული ნამატი რჩება. თქვენ შემთხვევაზე ზუსტ თანხას კონსულტაციაზე გითვლით.
შეიძლება თუ არა დეპოზიტთან ერთად დოკუმენტების ჩაბარება?
დიახ — ნოტარიუსი შესანახად იღებს დოკუმენტებს. პრაქტიკაში ეს ორი მოქმედება ხშირად ერთად გამოიყენება: ღირებულება დეპოზიტშია, საფუძვლები კი სანოტარო შენახვაში.
ვინ ადგენს დეპოზიტიდან გაცემის წესს?
ეს კანონმდებლობის სხვა ნორმებით არის დარეგულირებული. თქვენ შემთხვევაში კონკრეტულ პირობებს ჩვენ კონსულტაციაზე ვამოწმებთ და დეპოზიტის გაფორმებამდე განვმარტავთ თითოეულ ნაბიჯს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე: შევაფასებთ თქვენს სიტუაციას და დავადგენთ, არის თუ არა დეპოზიტი სწორი ინსტრუმენტი თქვენი ფულის, ფასიანი ქაღალდების ან ფასეულობებისთვის; მოვამზადებთ დოკუმენტაციას, დავგეგმავთ შესანახად გადასაცემ დოკუმენტებს და საჭიროების შემთხვევაში დავაკავშირებთ დეპოზიტს სხვა სანოტარო მოქმედებებთან. ღირებულების ნოტარიუსთან დაბინავება ზუსტად გათვლილი ნაბიჯია — ეს ნაბიჯი ჩვენ ერთად გავაკეთებთ.