სერვისის არსი: ლეგალიზაცია, როგორც აპოსტილის ალტერნატივა
როცა უცხოური დოკუმენტი საქართველოში სანოტარო მოქმედებისთვის ან სხვა ოფიციალური გამოყენებისთვის გჭირდებათ, მისი საზღვრისგადამკვეთი ძალა უნდა დასტურდებოდეს. „სანოტარო საქმის შესახებ“ საქართველოს კანონის მუხლი 55 კლებად ფორმულირებს: სხვა სახელმწიფოში გაცემულ დოკუმენტს ნოტარიუსი მიიღებს, თუ ის ლეგალიზებულია ან დამოწმებულია აპოსტილით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. რომელი გზა ვრცელდება კონკრეტულ ქვეყანაზე, კანონმდებლობა განსაზღვრავს — და სადაც აპოსტილის მექანიზმი არ ვრცელდება, გზა საკონსულო ლეგალიზაციის ჯაჭვია. სწორედ ამ ჯაჭვის დაგეგმვას და გატარებას ასრულებს Legal.ge-ის გუნდი.
ამ გვერდის სერვისი ორივე მიმართულებას აერთიანებს: საქართველოს საზღვარგარეთ გამოცემული დოკუმენტის მომზადებას ქართულ მხარესთან გამოსაყენებლად და იმ წესების გამოყენებას, რომლებიც კონსულობებსა და დიპლომატიურ წარმომადგენლობებს სანოტარო მოქმედებების შესრულების უფლებას აძლევს. ორივე მიმართულება ერთ საერთო კანონს ეყრდნობა და ქვემოთ ზუსტად არის აღწერილი.
კონსულის სანოტარო უფლებამოსილება (მუხლი 42)
მუხლი 42 ადგენს: სანოტარო მოქმედებები, ნოტარიუსის გარდა, შეიძლება შეასრულონ საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობებისა და საკონსულო დაწესებულებების სათანადოდ უფლებამოსილმა თანამდებოდების პირებმა. ისინი ხელმძღვანელობენ ამ დაწესებულებების საქმიანობის მომწესრიგებელი სამართლებრივი აქტებით და ამ კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნებით — ანუ სტანდარტი იგივეა, რაც ნოტარიუსისთვის, დამატებითი საკონსულო წესებით.
გადამწყვეტი ტექნიკური პირობა კანონში პირდაპირ წერია: საკონსულო დაწესებულებებისა და დიპლომატიური წარმომადგენლობების უფლებამოსილ თანამდებოდების პირებს სანოტარო მოქმედებების შესრულების უფლებამოსილება ენიჭებათ მხოლოდ ელექტრონული სანოტარო რეესტრის ხელმისაწვდომობის შემთხვევაში. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ საზღვარგარეთ გაფორმებისას აუცილებელია წინასწარ დადგინდეს რეესტრთან წვდომის შესაძლებლობა — ეს ფაქტორი ჩვენ ჯაჭვის დაგეგმვისას პირველ რიგში ვამოწმებთ.
ნოტარიუსი და უცხოური დოკუმენტი (მუხლი 55)
ქართული მხარის კარიბჭე მუხლი 55-ია: სხვა სახელმწიფოში გაცემულ დოკუმენტს ნოტარიუსი მიიღებს, თუ ის ლეგალიზებულია ან დამოწმებულია აპოსტილით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ეს წესი არ იძლევა არჩევანს „გამოტოვების“ შესახებ: უცხოური დოკუმენტი ან ლეგალიზაციას საჭიროებს, ან აპოსტილს — და რომელიც უნდა იყოს თქვენ შემთხვევაში, წინასწარ დგინდება. ჩვენ ვადგენთ თითოეული დოკუმენტის სტატუსს და ვგეგმავთ ზუსტ ნაბიჯებს, რომ არც ზედმეტი ფორმალობა დაგიჯდეთ და არც დეფიციტური პაკეტი.
საგარეო საქმეთა სამინისტროს ლეგალიზაცია: ვადა და შესატანი
საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ გამოქვეყნებული ოფიციალური ინფორმაციით, ლეგალიზაცია განხორციელდება არა უმეტეს 5 სამუშაო დღეში, და შესატანი შეადგენს 15 აშშ დოლარს ერთ დოკუმენტზე; ეს წესი დადგენილია მინისტრის 2010 წლის №60 ბრძანებით. მოცემული პარამეტრები დადგენილი ნორმატიული საფუძვლიდან მოდის და მისი მიმდინარე რედაქცია გამოყენებამდე შემოწმებას საჭიროებს — ეს შემოწმება ჩვენ ვატარებთ თითოეულ დავალებაზე, რომ გეგმა რეალურ ვადებზე იყოს აგებული.
ჯაჭვის პრაქტიკული მხარე: რას ვამოწმებთ წინასწარ
ლეგალიზაციის ჯაჭვში თითოეული დოკუმენტის გზა მისი გამცემი ქვეყნისა და ორგანოს მიხედვით განისაზღვრება — რომელი უწყება ადასტურებს დოკუმენტს გამცემ სახელმწიფოში, სად რომელი საკონსულო დაწესებულება და შემდეგ სამინისტრო როგორ ამოწმებს ამ დადასტურებას, ოფიციალური წყაროებიდან დგინდება. ჩვენ წინასწარ ვადგენთ ამ თანმიმდევრობას, ვამოწმებთ თარგმნის მოთხოვნებს და ვაბმივებთ ჯაჭვს მუხლი 42-ის პირობასთან — ელექტრონული სანოტარო რეესტრის ხელმისაწვდომობასთან. შედეგად თქვენ ღებულობთ ნაბიჯნარს, სადაც თითოეულ წერტილზე წინასწარ არის ცნობილი, რა ხდება და რატომ.
ცალკე განვიხილავთ იმ შემთხვევებსაც, როცა დოკუმენტი საქართველოდან უცხოეთში გამოიყენება: ამ დროს ჯაჭვი საპირისპირო მიმართულებით მუშაობს, და გამოყენების ქვეყნის მოთხოვნები ოფიციალური წყაროებიდანვე დგინდება. ორივე მიმართულებაზე პასუხისმგებლობა ერთია: პაკეტი უნდა იყოს სრული პირველივე მცდელობაზე, რადგან თითოეული ხარვეზი ვადებს აყოვნებს.
ხშირად დასმული კითხვები
როდის სჭირდება დოკუმენტს აპოსტილი და როდის ლეგალიზაცია?
მუხლი 55 მოითხოვს, რომ სხვა სახელმწიფოში გაცემული დოკუმენტი ლეგალიზებული ან აპოსტილით დამოწმებული იყოს, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. კონკრეტული გზა დოკუმენტის ქვეყნის მიხედვით დგინდება — ეს ჩვენ წინასწარ ვადგენთ.
შეუძლია თუ არა კონსულს სანოტარო მოქმედების შესრულება?
დიახ, მუხლი 42-ით — საზღვარგარეთ, საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობებისა და საკონსულო დაწესებულებების სათანადოდ უფლებამოსილ თანამდებოდების პირებს შეუძლიათ, და მხოლოდ ელექტრონული სანოტარო რეესტრის ხელმისაწვდომობის შემთხვევაში.
რამდენ დროში და რა ღირს სამინისტროს ლეგალიზაცია?
საგარეო საქმეთა სამინისტროს გამოქვეყნებული ინფორმაციით — არა უმეტეს 5 სამუშაო დღე, შესატანი 15 აშშ დოლარი ერთ დოკუმენტზე; წესი მინისტრის 2010 წლის №60 ბრძანებით არის დადგენილი. მიმდინარე პირობებს დავალების მიღებისას ვადასტურებთ.
მიიღებს თუ არა ნოტარიუსი არალეგალიზებულ უცხოურ დოკუმენტს?
არა — მუხლი 55 მიიღებს მხოლოდ ლეგალიზებულ ან აპოსტილით დამოწმებულ დოკუმენტს, კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამიტომ პაკეტის მომზადება ლეგალიზაციის/აპოსტილის სტატუსის შემოწმებით იწყება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე: შევაფასებთ თქვენს უცხოურ დოკუმენტებს, დავადგენთ საჭირო გზას — აპოსტილი თუ საკონსულო ლეგალიზაციის ჯაჭვი — და წინასწარ გადავამოწმებთ თითოეულ ნაბიჯს, კონსულობების სანოტარო უფლებამოსილების პირობების ჩათვლით; მოვამზადებთ დოკუმენტაციას და ვადების ზუსტ გეგმას გადაგცემთ. უცხოური დოკუმენტის ქართულ სისტემაში შესვლა ერთი სწორად დაგეგმილი ჯაჭვის საკითხია — ეს ჯაჭვი ჩვენ ვაგებთ.