სპეციალური მინდობილობა ერთი ან რამდენიმე კონკრეტულად დასახელებული მოქმედებისთვის გაიცემა — ავტომობილის გასაყიდად, უძრავი ქონების გარიგებისთვის ან საბანკო ოპერაციისთვის — და სწორედ ეს სიზუსტე არის მისი მთავარი უპირატესობა ფართო მინდობილობასთან შედარებით. ნოტარიუსი გარიგებებს ადასტურებს კანონით დადგენილ შემთხვევებში ან მხარეთა შეთანხმებით, და სპეციალური მინდობილობის სანოტარო დადასტურება სწორედ ამ ჩარჩოში ხორციელდება. ამ გვერდზე განვმარტავთ, როგორ შევადგენთ ავტომობილის, უძრავი ქონებისა და საბანკო სფეროს მინდობილობებს და რა სანოტარო გარანტიები ერთვის მათ დადასტურებისას.
რა არის სპეციალური მინდობილობა და რატომ არის უსაფრთხო
სპეციალური მინდობილობის არსი მდგომარეობს იმაში, რომ რწმუნებულის უფლებამოსილება შემოფარგლულია დოკუმენტში ზუსტად დასახელებული მოქმედებებით: კონკრეტული ავტომობილის გაყიდვით, კონკრეტულ ქონებასთან დაკავშირებული გარიგებით ან დასახელებული საბანკო ოპერაციებით. ასეთი დოკუმენტი ვერ გამოყენებული იქნება სხვა მიზნით, რადგან მისი ფარგლები წაკითხვადი და შემოწმებადია თითოეული მხარისთვის — ეს არის ძირითადი განსხვავება ზოგადი ფორმულირების მქონე მინდობილობებისგან.
ჩვენ ყოველთვის ვიწყებთ იმ კითხვით, რომელი კონკრეტული შედეგი უნდა მიიღოთ მინდობილობით: ამის პასუხიდან გამომდინარეობს ტექსტის სტრუქტურა და მხოლოდ ამის შემდეგ მიდის დოკუმენტი დადასტურებაზე. სანოტარო მოქმედება პირის თხოვნით ნებისმიერი ნოტარიუსის მიერ შესაძლებელია, ამიტომ ადგილმდებარეობა არასოდეს არის პრობლემა — პრობლემა მხოლოდ არასწორად შედგენილი ტექსტია.
ვინაობისა და წარმომადგენლის უფლებამოსილების შემოწმება
სანოტარო მოქმედების შესრულებისას ნოტარიუსი პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტების მიხედვით ადგენს იმ პირების ან მათი წარმომადგენლების ვინაობას, რომლებიც თხოვენ მოქმედების შესრულებას. გარიგების დადასტურების დროს ნოტარიუსი, კანონით დადგენილ შემთხვევაში ან მხარეთა შეთანხმებით, ამოწმებს მონაწილე პირთა უფლებამოსილებასა და ქმედუნარიანობას, ხოლო თუ გარიგება წარმომადგენლის მეშვეობით სრულდება — ამოწმებს ამ წარმომადგენლის უფლებამოსილებასაც.
ეს ნიშნავს, რომ სპეციალური მინდობილობა გარიგების მეორე მხარისთვისაც სანდო დოკუმენტია: წარმომადგენლის უფლებამოსილება ნოტარიუსის მიერ შემოწმებადია. ნოტარიუსს უფლება აქვს გამოითხოვოს სანოტარო მოქმედების შესრულებისთვის აუცილებელი დოკუმენტები დაწესებულებისგან, საწარმოსგან და ორგანიზაციისგან — ჩვენ წინასწარ ვამზადებთ დოკუმენტების იმ ნაკრებს, რომ ეს შემოწმება ერთ ვიზიტში ჩაირთოს.
ხელმოწერის წესი და ხელმისაწვდომობა
კანონით დადგენილ შემთხვევაში გარიგებას ან სხვა დოკუმენტს ხელს აწერენ ნოტარიუსის თანდასწრებით; თუ ხელმოწერას ნოტარიუსი არ დასწრებია, ხელმომწერმა პირადად უნდა დაადასტუროს, რომ ხელმოწერა მისია. სანოტარო დოკუმენტი, რომელიც შეიცავს მონაწილის ნების გამოვლენას, ხელმოწერამდე ნოტარიუსმა უნდა წაუკითხოს ამ პირს — ეს მოქმედება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სპეციალური მინდობილობის შემთხვევაში, სადაც თითოეული პუნქტი ზუსტად უნდა ასახავდეს მინდობილის ნებას.
კანონი ზრუნავს ხელმისაწვდომობაზეც: ყრუ ან მეტყველების უუნარო პირისთვის ნოტარიუსი საჭიროების შემთხვევაში სპეციალისტის დახმარებით ხსნის მოქმედების შინაარსსა და სამართლებრივ შედეგებს, და სპეციალისტი ხელმოწერით ადასტურებს ამის შესახებ; იმ პირის ნაცვლად, რომელსაც ავადმყოფობის, შესაძლებლობის შეზღუდვის ან სხვა მიზეზით ხელმოწერა არ შეუძლია, დოკუმენტს ხელს აწერს სხვა პირი თანამდებობის პირის თანდასწრებით და მიზეზის მითითებით; უსინათლო ან წერა-კითხვის არმცოდნე პირისთვის კი ნოტარიუსი ტექსტს წაუკითხავს და ამის შესახებ დოკუმენტში მიუთითებს.
ავტომობილი, უძრავი ქონება, საბანკო ოპერაციები
ავტომობილის მინდობილობაში ჩავწერთ ტრანსპორტის სახელწოდებასა და საიდენტიფიკაციო მონაცემებს, გასაყიდად გადაცემული უფლებამოსილებების ჩამონათვალს და იმ მოქმედებებს, რომლებიც გარიგების რეგისტრაციასთან არის დაკავშირებული. უძრავი ქონების მინდობილობა შედგენილია კონკრეტული ობიექტის მითითებით და მკაფიო განმარტებით — მიყიდვა, გაქირავება, დაგირავება თუ მხოლოდ დოკუმენტების წარდგენა. საბანკო მინდობილობაში კი განვსაზღვრავთ ოპერაციათა ტიპებს და, საჭიროების შემთხვევაში, თანხების ზღვრებს, რომ დოკუმენტი ვერ გამოყენებული იქნება ჩამონათვალს გარეთ.
სამივე შემთხვევაში პრინციპი ერთია: სპეციალური მინდობილობის ღირებულება ზუსტ ფორმულირებებშია. ჩვენ ვადგენთ ტექსტს ისე, რომ როგორც მიმცემი, ისე გარიგების მეორე მხარე ზუსტად ხედავდნენ, რა არის ნებადართული და რა არა — და ეს დოკუმენტი შემდეგ უპრობლემოდ გაივლის ნოტარიუსის შემოწმებას.
ხშირად დასმული კითხვები სპეციალურ მინდობილობებზე
ქვემოთ — ამ თემაზე ყველაზე ხშირად დასმული კითხვები და მოკლე პასუხები.
შეიძლება თუ არა სპეციალური მინდობილობის გაფორმება ნებისმიერ ნოტარიუსთან?
დიახ — სანოტარო მოქმედება პირის თხოვნით ნებისმიერი ნოტარიუსის მიერ შესრულდება. შეზღუდვა არც ერთი მხარისთვის არ არსებობს.
როგორ მოწმდება პირის ვინაობა და წარმომადგენლის უფლებამოსილება?
ნოტარიუსი ვინაობას ადგენს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტების მიხედვით. წარმომადგენლობით გარიგებისას ის ამოწმებს წარმომადგენლის უფლებამოსილებასაც, ხოლო საჭიროების დროს გამოითხოვს დამატებითი დოკუმენტები.
რა ხდება, თუ პირს დოკუმენტზე ხელმოწერის დამაწერება არ შეუძლია?
ავადმყოფობის, შესაძლებლობის შეზღუდვის ან სხვა მიზეზის გამო ხელმოუწერელ პირს ნაცვლად დოკუმენტს ხელს აწერს სხვა პირი თანამდებობის პირის თანდასწრებით და მიზეზის მითითებით. უსინათლო ან წერა-კითხვის არმცოდნე პირისთვის ნოტარიუსი ტექსტს წაუკითხავს და ამას დოკუმენტში მიუთითებს.
შეიძლება თუ არა ერთ მინდობილობაში რამდენიმე სფეროს მოქმედებების გაერთიანება?
ტექნიკურად შესაძლებელია, მაგრამ არა რეკომენდებული: სპეციალური მინდობილობის ღირებულება ზუსტ შემოფარგლვაშია. სხვადასხვა სფეროსთვის — ავტომობილი, უძრავი ქონება, ბანკი — უმჯობესია ცალკე დოკუმენტები შევადგინოთ.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ზე შევადგენთ ავტომობილის, უძრავი ქონებისა და საბანკო ოპერაციების სპეციალურ მინდობილობებს: ზუსტად ჩავწერთ უფლებამოსილებებს, მოვამზადებთ დოკუმენტების ნაკრებს ნოტარიუსის შემოწმებისთვის და გირჩევთ იმ ფორმულირებებში, რომლებიც მიმცემს იცავს. დაგვიკავშირდით — და თქვენი სპეციალური მინდობილობა იქნება ზუსტი, გამოყენებადი და მართვადი.