შესავალი და სერვისის ზოგადი მიმოხილვა
თანამედროვე სამართლებრივ სივრცეში, სადაც ნებისმიერი დავა ეყრდნობა მტკიცებულებებს, უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭება ფაქტების დროულ და უტყუარ ფიქსაციას. ხშირია შემთხვევები, როდესაც ფიზიკური გარემოება, რომელიც მომავალში შეიძლება გახდეს სასამართლო დავის ან პრეტენზიის საფუძველი, არის დროებითი, ცვალებადი ან მარტივად განადგურებადი. მაგალითად, მეზობლის მიერ მიყენებული წყლის გაჟონვა, შენობის კედელზე გაჩენილი ბზარი სამშენებლო სამუშაოების გამო, ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საქონლის დაზიანებული მდგომარეობა საწყობში. ასეთ დროს, ვიდრე დაზარალებული დაიწყებს სასამართლო დავას, აუცილებელია ამ გარემოებების იმგვარად ასახვა, რომ შემდგომში მოწინააღმდეგე მხარემ ვერ შეძლოს მათი უარყოფა. სწორედ ამ მიზანს ემსახურება ფაქტობრივი გარემოებების ადგილზე დაფიქსირება და ოქმის შედგენა (კონსტატაცია) — სპეციფიკური სამართლებრივი სერვისი, რომელსაც აღსრულების ეროვნული ბიურო ან უფლებამოსილი კერძო აღმასრულებელი ახორციელებს დაინტერესებული პირის მოთხოვნით.
კონსტატაცია არის სახელმწიფოს მიერ დელეგირებული ფუნქცია, რომელიც უზრუნველყოფს ფაქტების ობიექტურ, მიუკერძოებელ და სამართლებრივად უნაკლო ფიქსაციას. შედგენილ ოქმს აქვს უმაღლესი მტკიცებულებითი ძალა (საჯარო დოკუმენტის სტატუსი), რაც ნიშნავს, რომ სასამართლო მას იღებს როგორც უდავო ფაქტს, თუ საწინააღმდეგო არ დამტკიცდა. ეს სერვისი იცავს მოქალაქეებისა და ბიზნესის ინტერესებს, უზოგავს მათ დროს და ამარტივებს ზიანის ანაზღაურების პროცესს.