საადმირალო სამართალი, რომელიც ხშირად საზღვაო სამართლის სინონიმად გამოიყენება, ვიწრო გაგებით მოიცავს ნაოსნობასთან, გემების შეჯახებასთან, ზღვაზე გადარჩენასთან და საზღვაო პრივილეგიებთან დაკავშირებულ საკითხებს. ეს არის სამართლის ერთ-ერთი უძველესი დარგი, რომელიც არეგულირებს ურთიერთობებს კერძო პირებსა და კომპანიებს შორის, რომლებიც ოპერირებენ ღია ზღვასა და ტერიტორიულ წყლებში. საქართველო, როგორც საზღვაო სახელმწიფო, აქტიურად არის ჩართული საერთაშორისო საადმირალო ურთიერთობებში. საადმირალო სამართალი მოიცავს როგორც სახელშეკრულებო (მაგ. ბუქსირება, ლოცმანობა), ისე დელიქტურ (ზიანის მიყენება) ურთიერთობებს, სადაც გადამწყვეტია სპეციალიზებული ცოდნა საზღვაო ინციდენტების გამოძიებისა და პასუხისმგებლობის გადანაწილების კუთხით.
რას მოიცავს საადმირალო სამართლის მომსახურება?
ამ კატეგორიის მომსახურება ფოკუსირებულია ნაოსნობასთან დაკავშირებულ სპეციფიკურ ინციდენტებსა და ოპერაციებზე:
- შეჯახება (Collision): ორი ან მეტი გემის შეჯახებისას პასუხისმგებლობის განსაზღვრა COLREG-ის (ზღვაზე შეჯახების თავიდან აცილების საერთაშორისო წესები) მიხედვით და ზიანის ანაზღაურება.
- გადარჩენა (Salvage): ზღვაზე განსაცდელში მყოფი გემის ან ტვირთის გადარჩენის ოპერაციების სამართლებრივი უზრუნველყოფა და გადარჩენის ჯილდოს (Salvage Reward) ოდენობის განსაზღვრა (მაგ. Lloyd's Open Form-ის გამოყენებით).
- საერთო ავარია (General Average): რთული პროცედურა, როდესაც გემის გადასარჩენად გაღებული მსხვერპლი (მაგ. ტვირთის გადაყრა) პროპორციულად ნაწილდება ყველა მხარეს შორის.
- ბუქსირება და ლოცმანობა: დავები, რომლებიც წარმოიშობა გემის ბუქსირების ან პორტში შეყვანის/გამოყვანის დროს მომხდარი ინციდენტებიდან.
- გემის დაღუპვა (Wreck Removal): ჩაძირული გემის ამოღებასთან დაკავშირებული ვალდებულებები და ხარჯების ანაზღაურება.
გავრცელებული სიტუაციები და საჭიროებები
საადმირალო სამართლის სპეციალისტების ჩართულობა აუცილებელია კრიზისულ სიტუაციებში:
- შეჯახება პორტში: მანევრირებისას გემი შეეჯახა ნავმისადგომს ან სხვა გემს. საჭიროა სასწრაფო რეაგირება, მტკიცებულებების (VDR მონაცემები, ჟურნალები) დაცვა და ზიანის შეფასება.
- ძრავის გაუმართაობა ზღვაში: გემი დარჩა უმართავი და საჭიროებს ბუქსირებას. კაპიტანმა უნდა გააფორმოს ბუქსირების ხელშეკრულება ისე, რომ არ დააზარალოს გემთმფლობელის ინტერესები "გადარჩენის" (Salvage) პირობებით.
- მეკობრეობა: გემზე თავდასხმა ან გატაცება, რაც მოითხოვს კომპლექსურ მოლაპარაკებებს და სადაზღვევო ანაზღაურებას.
- დაბინძურება: საწვავის დაღვრა ავარიის შედეგად, რაც იწვევს სამოქალაქო პასუხისმგებლობას გარემოსდაცვითი ზიანისთვის.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
საადმირალო ურთიერთობები რეგულირდება საქართველოს საზღვაო კოდექსით, რომელიც დეტალურად აღწერს შეჯახების, გადარჩენისა და საერთო ავარიის წესებს. გარდა ამისა, საქართველო მიერთებულია საერთაშორისო კონვენციებს, როგორიცაა 1910 წლის შეჯახების კონვენცია და 1989 წლის გადარჩენის კონვენცია. ეს საერთაშორისო აქტები უზრუნველყოფს, რომ საქართველოში წარმოშობილი დავები გადაწყდეს გლობალურად აღიარებული სტანდარტებით. საადმირალო საქმეებში ხშირად გამოიყენება იორკ-ანტვერპენის წესები (York-Antwerp Rules) საერთო ავარიის რეგულირებისთვის.
მომსახურების პროცესი
საადმირალო საქმის მართვა მოიცავს:
- ინციდენტის გამოძიება: ფაქტების დადგენა, ექსპერტების და სურვეიერების ჩართვა მიზეზების გამოსაკვლევად.
- უზრუნველყოფა: გემის დაპატიმრება ან საბანკო გარანტიის მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების უზრუნველსაყოფად.
- მოლაპარაკება: დავის მოგვარება სასამართლოს გარეშე, ხშირად P&I კლუბების მონაწილეობით.
- ლიტიგაცია/არბიტრაჟი: საქმის განხილვა სასამართლოში ან საზღვაო არბიტრაჟში (მაგ. ლონდონის LMAA).
რატომ Legal.ge?
საადმირალო სამართალი მოითხოვს არა მხოლოდ იურიდიულ ცოდნას, არამედ საზღვაო საქმის ტექნიკურ გაგებას. Legal.ge გაძლევთ საშუალებას დაუკავშირდეთ ექსპერტებს, რომლებსაც ესმით ნავიგაციის ნიუანსები და შეუძლიათ დაიცვან თქვენი ინტერესები რთულ საზღვაო ინციდენტებში. იპოვეთ კვალიფიციური ადვოკატი Legal.ge-ზე და უზრუნველყავით თქვენი საზღვაო აქტივების დაცვა.
განახლდა: ...