ჟენევის კონვენციები და ქართული სისხლის სამართალი
ჟენევის კონვენციები საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის ცენტრალური ინსტრუმენტია, და მათი დაცვა ეროვნულ დონეზე სისხლის სამართლის იმპლემენტაციით ხდება. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი შეიცავს შესაბამის ნორმებს: გენოციდი, დანაშაული ადამიანურობის წინააღმდეგ და საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის ნორმების განზრახ დარღვევა შეიარაღებული კონფლიქტის დროს. ეს შემადგენლობები ქმნიან იმ ბირთვს, რომლითაც საერთაშორისო სამართლის ნორმები ეროვნულ სასამართლოში გამოიყენება.
გენოციდი განისაზღვრება როგორც შეთანხმებული გეგმის განსახორციელებლად ჩადენილი ქმედება ეროვნული, ეთნიკური, რასობრივი, რელიგიური ან სხვა ნიშნით გაერთიანებული ჯგუფის მთლიანად ან ნაწილობრივ მოსასპობად — მკვლელობით, ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანებით, მძიმე საცხოვრებელი პირობების განზრახ შექმნით, შობადობის ძალით შემცირებით ან ბავშვის იძულებით გადაცემით. სანქცია — თავისუფლების აღკვეთა თორმეტიდან ოც წლამდე ან უვადო.
დანაშაული ადამიანურობის წინააღმდეგ
დანაშაული ადამიანურობის წინააღმდეგ არის ნებისმიერი ქმედება, ჩადენილი სამოქალაქო მოსახლეობაზე ან პირებზე ფართომასშტაბიანი ან სისტემატური თავდასხმის ფარგლებში: მკვლელობა, მასობრივი განადგურება, ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანება, დეპორტაცია, თავისუფლების უკანონო აღკვეთა, წამება, გაუპატიურება, სქესობრივ მორჩილებაში ყოლა, პროსტიტუციის იძულება, იძულებით ორსულობა, ძალადობითი სტერილიზაცია, დევნა პოლიტიკური, რასობრივი, ეროვნული, ეთნიკური, კულტურული, რელიგიური, სქესობრივი ან სხვა ნიშნით, აპარტეიდი და სხვა არაჰუმანური ქმედებები. სანქცია იგივე დიაპაზონშია — თორმეტიდან ოც წლამდე ან უვადო.
ჰუმანიტარული სამართლის ნორმების დარღვევა
ცალკე ჯგუფი შეადგენს საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის ნორმების განზრახ დარღვევას სახელმწიფოთაშორის ან შიდასახელმწიფოებრივ შეიარაღებულ კონფლიქტში: სამოქალაქო მოსახლეობაზე თავდასხმა; განურჩეველი თავდასხმა, როცა ცნობილია, რომ გამოიწვევს მსხვერპლს; ზედიზედ მოქმედება შეწყვეტილ მოწინააღმდეგეზე; დაცვითი ნიშნების — წითელი ჯვრის, წითელი ნახევარმთვარის, წითელი კრისტალის — არასათანადო გამოყენება; ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მოსახლეობის გადაყვანა ან დეპორტაცია; ტყვეების რეპატრიაციის უსაფუძვლო შეფერხება; აპარტეიდი; კულტურულ მემკვიდრეობაზე თავდასხმა.
ცალკე ნორმა შეეხება დაკავებულ პირებზე სამედიცინო პროცედურებს: ჯანმრთელობისთვის საფრთხის შექმნით ან დასახიჩრებით ისეთი პროცედურის ჩატარება, რომელსაც არ მოითხოვს პირის ჯანმრთელობის მდგომარეობა და რომელიც საყოველთაოდ აღიარებულ სამედიცინო ნორმებს არ შეესაბამება — თუნდაც ამ პირის თანხმობით. დანარჩენი დარღვევები — მაროდიორობა, მოქალაქეთა გამოყენება ოპერაციებისგან დასაცავად, გადაჭარბებულ ზიანს მომისამართლე მეთოდები — ცალკე შემადგენლობით დევს.