კომპენსაციის საფუძვლები და დაზღვევის თანხა
მფლობელთა სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის ფარგლებში სადაზღვევო ორგანიზაცია დაზარალებულს აუნაზღაურებს მიყენებულ ზიანს, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა იგი გამოწვეულია თვით დაზარალებულის განზრახ ქმედობით ან დაუძლეველი ძალის მოქმედების შედეგად. სადაზღვევო თანხის სიდიდე 3750 ლარზე ნაკლები ვერ იქნება.
სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისთვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება პროცენტული წესით: სიკვდილის შემთხვევაში და I ჯგუფის ინვალიდობისას — 100 პროცენტით, II ჯგუფზე — 60, III ჯგუფზე — 30 პროცენტით; სხეულის მძიმე დაზიანებისას — 15, ნაკლებად მძიმესთან — 10, მსუბუქისას — 5 პროცენტით. ანაზღაურება ერთჯერადია და შეესაბამება ტრავმის სიმძიმეს; თუ შემთხვევიდან 1 წლის განმავლობაში დაზარალებული გარდაიცვალა ან დაინვალიდდა, ხდება გადაანგარიშება ადრე გადახდილის ჩათვლით.
მოთხოვნის წარდგენა და გადახდის ორი კვირა
დაზარალებული ვალდებულია მზღვეველს წარუდგინოს მისთვის ცნობილი ყველა არსებითი ინფორმაცია, რომელიც ეხება ზიანის მიყენებასა და მფლობელის ბრალეულობას. თუ მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების თაობაზე პირდაპირ მფლობელს წარედგინა, მან ამის შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა შეატყობინოს მზღვეველს.
მზღვეველი ვალდებულია დაზარალებულს გადაუხადოს კანონით განსაზღვრული თანხა არა უგვიანეს ორი კვირისა ყველა იმ აუცილებელი დოკუმენტის მიღების მომენტიდან, რომლებიც ადასტურებს ზიანის მიყენების ფაქტს. სწორედ ამიტომ დოკუმენტთა ნუსხის სისრულე და მიღების ფიქსაცია წყვეტს, როდის იწყება ეს ვადა — და ეს ყველაზე ხშირად სადავო წერტილია. პასუხისგან თავის არიდება ვადას არ აგრძელებს: ის დოკუმენტების მიღების მომენტიდან ითვლება.
უარი, დაუსაბუთებელი შეჩერება და სასამართლო
თუ საზღაურის გაცემა დაუსაბუთებლად შეჩერდა, მზღვეველი დაზარალებულს უხდის საურავს ყოველი ვადაგადაცილებული დღისთვის გადასახდელი თანხის 0,1 პროცენტის ოდენობით. ამ კანონის გამოყენებისას წარმოშობილი დავა განიხილება სასამართლოს მიერ კანონით დადგენილი წესით.
თუ ზიანის ანაზღაურების თანხა აღემატება კანონით დადგენილ ფარგლებს, დაზარალებულს უფლება აქვს სასამართლოში აღძრას სარჩელი დამატებითი ანაზღაურების შესახებ უშუალოდ იმ მფლობელის მიმართ, რომელმაც ზიანი მიაყენა. ასე ჩნდება ორი ცალკეული მიმართულება — მზღვეველთან დავა ლიმიტამდე და მფლობელთან — ლიმიტის ზემოთ.
მზღვეველთან ურთიერთობის ყველა ნაბიჯი ფიქსირდება დოკუმენტურად: წარდგენილი მასალების ნუსხა, მიღების დადასტურება, კორესპონდენცია. სწორედ ეს კვალი შემდგომ სასამართლოში ამტკიცებს, რომ ვადა დაიწყო და რომ შეჩერება დაუსაბუთებელი იყო — მეხსიერებაზე დაყრდნობილი ამბავი აქ არაფერს წყვეტს.
ბიუროს როლი
კანონით იქმნება საქართველოს სავალდებულო დაზღვევის ბიურო, რომლისგანაც ხორციელდება იმ ზიანის ანაზღაურება, რომელიც გამოწვეულია დაუდგენელი, დაუზღვეველი ან გატაცებული ავტომოტოტრანსპორტით. ბიურო პასუხისმგებელი პირის დადგენის შემთხვევაში უფლებამოსილია გაცემულ თანხას რეგრესული მოთხოვნა წაუყენოს ზიანის მიმყენებელს.
ყველა მზღვეველი, რომელიც სავალდებულო დაზღვევაში მონაწილეობს, ბიუროში შეაქვს სადაზღვევო პრემიის 20 პროცენტი თითოეულ დაზღვეულზე. ზიანის ანაზღაურებისთვის ბიუროში წარდგენილი ცნობები ზიანის დროის, ადგილისა და მიზეზის შესახებ განისაზღვრება ბიუროს დებულებით, და ბიუროზე არ ვრცელდება გადახდის ორი კვირის ზოგადი მოთხოვნა — მისთვის ვადები იმავე დებულებით წესრიგდება.
ბიურო აგრეთვე ახორციელებს საერთაშორისო ავტომოტოდაზღვევის — „მწვანე ბარათის“ — ეროვნული ორგანიზაციის უფლება-მოვალეობებს და კოორდინატორის ფუნქციას ასრულებს ამ საქმიანობაში, ხოლო მისი დებულება პრეზიდენტის მიერ ამტკიცდება. პრაქტიკული თვალსაზრისით ეს ნიშნავს, რომ საზღვარგარეთულ ნომერთან ან უცხოურ პოლისთან დაკავშირებული საკითხებიც ამ სისტემის ფარგლებში წყდება.
რეგრესის რისკი და დაცვის გეგმა
მზღვეველს, რომელმაც დაზარალებულს ზიანი აუნაზღაურა, უფლება აქვს მფლობელს რეგრესის წესით მოთხოვნა წაუყენოს ზიანის განზრახ მიყენებისას, ალკოჰოლური, ტოქსიკური ან ნარკოტიკული სიმთვრალის მდგომარეობაში მართვისას და მართვის უფლების გარეშე მართვისას; მოთხოვნა ერთობა იმ პირებსაც, რომლებიც ავტომოტოტრანსპორტს არაკანონიერად ფლობდნენ.
ჩვენი მუშაობა სამ ეტაპად წარიმართება: დოკუმენტური პაკეტის შედგენა და მიღების ფიქსაცია; გადახდის ორ კვირაში ვადის და საურავის გამოთვლა შეჩერებისას; და უარის ან ნაწილობრივი გადახდის გასაჩივრება სასამართლოში, ბიუროს ჩართვის შესაძლებლობით იმ შემთხვევებში, როცა ავტომობილი დაუდგენელი ან დაუზღვეველია. მოთხოვნა მზღვეველს ეწერება ისე, რომ მისი უარის საფუძვლები წინასწარ იქნეს განმუხტული — დოკუმენტური ნაკლოვანება არასდროს უნდა გახდეს საბაბი.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ — სავალდებულო ავტოდაზღვევის კომპენსაციასთან დაკავშირებული კითხვები.
რა თანხით იზღვევა ზიანი?
სადაზღვევო თანხა 3750 ლარზე ნაკლები ვერ იქნება; სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის ზიანი ანაზღაურდება ტრავმის სიმძიმის პროცენტული წესით.
რამდენ დროში უნდა გადაიხადოს მზღვეველმა?
ყველა აუცილებელი დოკუმენტის მიღებიდან არა უგვიანეს ორი კვირისა; დაუსაბუთებელი შეჩერებისას — საურავი ყოველ დღეს, თანხის 0,1 პროცენტის ოდენობით.
შეიძლება თუ არა ლიმიტის ზემოთ მოთხოვნა?
დიახ — სასამართლოში, სარჩელით უშუალოდ ზიანის მიმყენებელი მფლობელის მიმართ.
როდის გადაიხდის ბიურო?
დაუდგენელი, დაუზღვეველი ან გატაცებული ავტომოტოტრანსპორტით მიყენებულ ზიანზე, ბიუროს დებულებით დადგენილი წესით და ცნობებით.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ს ადვოკატები წარმოგადგენთ კომპენსაციის მოთხოვნის სრულ ციკლში: დოკუმენტური პაკეტი, მზღვეველთან ურთიერთობის ფიქსაცია, საურავის გამოთვლა, უარის გასაჩივრება სასამართლოში და, საჭიროებისას, ბიუროს ჩართვა. დაგვიკავშირდით — თქვენი შემთხვევის დოკუმენტებზე დაყრდნობით ზუსტ გეგმას შევადგენთ Legal.ge-ზე.