სიჩქარის გადაჭარბება საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევათა შორის ყველაზე ხშირად ფიქსირდება, ხოლო მისი ჯარიმები ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-125 მუხლით განისაზღვრება. საჩივრის მომზადებამდე აუცილებელია ზუსტად ვიცოდეთ, რომელი ნაწილით არის გამოტანილი დადგენილება და რა ოდენობა ეკისრება პირს, რადგან 2026 წლის 1 მაისს ამოქმედებულმა ცვლილებებმა ჯარიმის რამდენიმე ზომა შეცვალა. ჩვენი ამოცანაა, თქვენი საქმის ფაქტებზე დაყრდნობით განვსაზღვროთ დარღვევის შესაბამისი კვალიფიკაცია, შევაფასოთ ფიქსაციის სისწორე და დროულად აღვადგინოთ გასაჩივრების უფლება.
ჯარიმის ზომები მე-125 მუხლით — მოქმედი რედაქცია
მოძრაობის დადგენილი სიჩქარის გადაჭარბება 15 კმ/სთ-ზე მეტი სიჩქარით, მაგრამ არაუმეტეს 40 კმ/სთ-ისა, 2026 წლის 1 მაისიდან 100 ლარის ჯარიმით ისჯება — ამავე ნაწილში ადრე 50 ლარი იყო გათვალისწინებული, ამიტომ ძველი თანხის ასახვა საჩივარში უკვე შეცდომაა. 40 კმ/სთ-ზე მეტი გადაჭარბება უფრო მკაცრად ფასდება: მას 300 ლარის ჯარიმა მოჰყვება.
განსაკუთრებული წესი ვრცელდება იმ მძღოლებზე, რომლებიც ახორციელებენ მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში რეგულარულ სამგზავრო გადაყვანას, საქალაქთაშორისო რეგულარულ გადაყვანას ან საერთაშორისო ხელშეკრულებებით დადგენილ საერთაშორისო რეგულარულ სამგზავრო გადაყვანას — ასეთ შემთხვევებში ჯარიმა 400 ლარს შეადგენს. დარღვევის შედეგების გამოწვევისას სანქცია იზრდება:
- საავარიო ვითარების შექმნის შემთხვევაში — 400 ლარის ჯარიმა;
- სატრანსპორტო საშუალების, ტვირთის, გზის, საგზაო თუ სხვა ნაგებობის, სხვა ქონების ან ადამიანის სხეულის მსუბუქი დაზიანებისას — 600 ლარის ჯარიმა.
გადაუხდელი ჯარიმის ფასიც კანონშია ჩაწერილი: ნებაყოფლობითი აღსრულებისთვის განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ პირს დაერიცხება საურავი დაკისრებული ჯარიმის ორმაგი ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 500 ლარისა, ხოლო დადგენილ ვადაში ჯარიმის ან საურავის გადაუხდელობისას ჯარიმა შეიცვლება სატრანსპორტო საშუალების მართვის უფლების 6 თვით შეჩერებით. ამიტომ საჩივრის გეგმაში ყოველთვის შედის გადახდისა და საურავის ვადების კონტროლიც — წინააღმდეგ შემთხვევაში სადავო ჯარიმა აღსრულების საფეხურზე გადაიზრდება.
ავტომატური ფიქსაცია და საშუალო სიჩქარე
სიჩქარის გადაჭარბების მნიშვნელოვანი ნაწილი ავტომატური ვიდეოტექნიკური საშუალებებით ფიქსირდება. კოდექსი პირდაპირ ადგენს, რომ გადაჭარბებად ითვლება აგრეთვე საგზაო მონაკვეთზე დამონტაჟებულ ავტომატურ ვიდეოტექნიკურ საშუალებებს შორის მანძილზე მოძრაობის დადგენილი სიჩქარის გადაჭარბება, რომელსაც მოწყობილობა ავტომატურ რეჟიმში, გავლილი მანძილისა და დროის შეფარდებით გამოითვლის — ეს საშუალო სიჩქარის კონტროლის მექანიზმია. თუ შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფლებამოსილმა პირმა დარღვევის ფაქტზე ადგილზე საჯარიმო ქვითარი არ გამოწერა და ფაქტი ვიდეოფირზე ან ფოტოფირზე დაფიქსირდა, ჯარიმა გადაიხდება ამ კოდექსის სხვა მუხლებით დადგენილი წესით. გამოწვევის ლოგიკაში ეს ნიშნავს, რომ ავტომატური ფიქსაციის შედეგად გამოტანილი დადგენილებაც იმავადი გზით გასაჩივრდება, რომელითაც ჯარიმის შესახებ ნებისმიერი დადგენილება.
საზომი ტექნიკა და პროცედურული დაცვა
პრაქტიკაში ხშირად ისმის კითხვა კამერის კალიბრაციაზე. მე-125 მუხლი ავტომატური ვიდეოტექნიკური საშუალებების კალიბრაციის, მოწმობის ან მეტროლოგიური კონტროლის კონკრეტულ მოთხოვნებს არ შეიცავს — ეს საკითხები კანონქვემდებარე აქტების სფეროა და მათ მოწმობაზე დაყრდნობით ვმოქმედებთ. პატიოსანი დაცვა ამიტომ არ არის ერთი მზა „კალიბრაციის არგუმენტი“: ჯერ უნდა დადგინდეს, რა მოწყობილობამ დააფიქსირა ფაქტი, რომელი ნაწილით არის დარღვევა კვალიფიცირებული და ეთანხმება თუ არა ჩანაწერი დარღვევის დროსა და ადგილს. ჩვენ სწორედ ამ დოკუმენტურ ჯაჭვს ვაანალიზებთ და საჩივარში მხოლოდ იმას ვწერთ, რაც საქმის მასალებიდან გამოდის.
გასაჩივრების უფლება და ფორუმი
ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე მიღებული დადგენილების გასაჩივრების უფლება აქვს პირს, რომლის მიმართაც არის გამოტანილი დადგენილება, დაზარალებულს და ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის შემდგენ პირს. ჯარიმის სახით ადმინისტრაციული სახდელის დადების შესახებ ორგანოს დადგენილება საჩივრდება ზემდგომ ორგანოში (ზემდგომ თანამდებობის პირთან), რომლის გადაწყვეტილებაც საჩივრდება სასამართლოში; არსებობს სასამართლოებრივი გზაც — დადგენილების რაიონულ (საქალაქო) სასამართლოში გასაჩივრების შემთხვევაში საჩივარი უშუალოდ სასამართლოში შეიტანება.
საჩივარი შეტანილი უნდა იქნეს იმ ორგანოში (თანამდებობის პირთან), რომელმაც გამოიტანა დადგენილება, და 3 დღის ვადაში საქმესთან ერთად გადაეგზავნება განმხილველ ორგანოს. ორი პროცესული დეტალი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია: დადგენილების გასაჩივრებისას სახელმწიფო ბაჟი არ გადახდება, თუმცა გასაჩივრება თავისთავად არ აჩერებს დადგენილების აღსრულებას — ამიტომ საჭიროა გადახდის ვადების და საჩივრის სტრატეგიის ერთად დაგეგმვა.
ვადები და მათი აღდგენა
დადგენილების გასაჩივრების ვადა 10 დღეა — მისი მხარისთვის ჩაბარებიდან. ვადის საპატიო მიზეზით გაცდენისას ის შეიძლება აღიდგინოს იმ პირის განცხადებით, რომლის მიმართაც მიღებულია დადგენილება. სწორედ ვადების აღდგენაა ხშირად საქმის პირველი ეტაპი: თუ ქვითარი გვიან მოგვიწიათ ან ჩაბარების თარიღი საერთოდ არ დაფიქსირდა, საჩივრის დასაშვებობისთვის ბრძოლა თარიღების აღდგენით იწყება. ჩვენ ვადგენთ ჩაბარების რეალურ მომენტს დოკუმენტებზე დაყრდნობით და ვარჩევთ საჩივრის შეტანის ოპტიმალურ ფორუმსა და ფორმატს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ — სიჩქარის გადაჭარბების ჯარიმებთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად დასმული კითხვები და მოკლე პასუხები.
რამდენია ჯარიმა 15-40 კმ/სთ გადაჭარბებისთვის?
2026 წლის 1 მაისიდან — 100 ლარი. ამ დიაპაზონისთვის ადრე 50 ლარი იყო გათვალისწინებული, ამიტომ ძველი ოდენობით დარიცხვა უკვე შეცდომაა. 40 კმ/სთ-ზე მეტი გადაჭარბება 300 ლარით ისჯება.
საშუალო სიჩქარის კამერის შედეგსაც შეიძლება გაესაჩივროს?
დიახ — კოდექსი პირდაპირ ადგენს, რომ ორ ავტომატურ ვიდეოტექნიკურ საშუალებას შორის მანძილზე საშუალო სიჩქარით გადაჭარბებაც შესაბამისი ნაწილებით გათვალისწინებულ დარღვევად ითვლება, და ასეთ დადგენილებასაც ზოგადი წესით გასაჩივრება მოჰყვება.
რა მოხდება, თუ ჯარიმას ვადაში არ გადავიხდი?
ვადის გასვლის შემდეგ დაერიცხება საურავი ჯარიმის ორმაგი ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 500 ლარისა; მისი გადაუხდელობისას ჯარიმა იცვლება მართვის უფლების 6 თვით შეჩერებით.
აკავებს თუ არა საჩივარი ჯარიმის აღსრულებას?
არა — დადგენილების გასაჩივრება მის აღსრულებას არ აჩერებს. სახელმწიფო ბაჟი გასაჩივრებისას არ იხდება.
რა ვადაში შეიძლება გასაჩივრება?
დადგენილების მხარისთვის ჩაბარებიდან 10 დღეში; საპატიო მიზეზის არსებობისას ვადა განცხადებით აღდგება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ზე ჩვენ ვაანალიზებთ ფიქსაციის მასალებს, ვადგენთ დარღვევის ზუსტ კვალიფიკაციას მოქმედი რედაქციით, ვიცავთ ვადებს და ვამზადებთ საჩივარს ზემდგომ ორგანოში ან სასამართლოში — ჯარიმის გასაუქმებლად, ოდენობის შესამცირებლად ან მართვის უფლების შეჩერებად სანქციასთან დაკავშირებული რისკების ასაცილებლად. არ გირჩევთ იმას, რაც კანონს არ ეყრდნობა — დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე და მიიღეთ ზუსტი შეფასება.