მედიაციის პრინციპები
მედიაციის შესახებ კანონის მიხედვით, მედიაცია ეფუძნება მხარეთა ნებაყოფლობითობის (გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა), თვითგამორკვევის, კეთილსინდისიერებისა და თანასწორობის, კონფიდენციალურობის დაცვის, მედიატორის დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობის პრინციპებს. მედიაციის პროცესის მიმდინარეობისას წარმოშობილი საკითხები, რომლებიც კანონით არ არის მოწესრიგებული, ამ პრინციპების საფუძველზე უნდა გადაწყდეს. ბავშვის მეურვეობის დავებში ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია: მშობლები თავად აყალიბებენ შეთანხმებას, რომელიც ბავშვის ინტერესებს უნდა ეხმიანებოდეს, ხოლო მედიატორი მხოლოდ პროცესს წარმართავს და გადაწყვეტილებას არ აკისრებს. კონფიდენციალურობის პრინციპი მშობლებს საშუალებას აძლევს გულახდილად ისაუბრონ ბავშვთან ყოფნის გრაფიკსა და აღზრდის ხარჯებზე, რაც სასამართლო პროცესში ხშირად შეუძლებელია.
მედიატორის არჩევა და კვალიფიკაცია
მედიაცია შეიძლება ერთდროულად ერთმა ან რამდენიმე მედიატორმა წარმართოს. მედიატორის არჩევაზე თანხმდებიან მხარეები, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. სასამართლო მედიაციის დროს მხარეები მედიატორს ირჩევენ სასამართლოს მიერ მედიატორთა ერთიანი რეესტრის საფუძველზე შედგენილი სიიდან, მისი საქმიანობის არეალის გათვალისწინებით; მედიატორთა ასოციაციას შეუძლია დამატებითი მოთხოვნებიც განსაზღვროს — ასაკი, სტაჟი ან/და უმაღლესი განათლება. თუ სიის შეთავაზებიდან 3 დღის განმავლობაში მხარეები ვერ შეთანხმდებიან, ასოციაციის უფლებამოსილი პირი სასამართლოს მიმართვის მიღებიდან 3 დღის ვადაში მედიატორად ნიშნავს რეესტრში რეგისტრირებულ მომდევნო პირს. მედიატორის შერჩევისას შეიძლება გაითვალისწინოს კვალიფიკაციური კრიტერიუმები: მედიაციის ან მოლაპარაკების სხვა პროცესის წარმართვის გამოცდილება, სასამართლო წარმოებაში ან დავის ალტერნატიულ გადაწყვეტაში მონაწილეობის გამოცდილება, დავის შინაარსის შესაბამის სამართლებრივ საკითხებზე მუშაობა, მედიაციის აღიარებული ორგანიზაციის აკრედიტაცია, მედიატორისთვის დამატებითი მოთხოვნები შეიძლება განისაზღვროს იმ შემთხვევისთვისაც, როდესაც მედიატორი მხარეთა შეთანხმების გარეშე ინიშნება.
მედიაციის დაწყება და ეფექტი
მედიაციის დაწყების წინაპირობაა მედიაციის თაობაზე შეთანხმება ანდა კანონით გათვალისწინებული საფუძვლით ან მხარეთა შუამდგომლობით სასამართლოს ან სხვა უფლებამოსილი ორგანოს მიერ საქმის მედიატორისთვის გადაცემა. მედიაცია დაწყებულად მიიჩნევა მედიატორისთვის მიმართვის ან საქმის გადაცემის მომენტიდან, ხოლო მხარის მოთხოვნით მედიატორი გასცემს დაწყების დამადასტურებელ დოკუმენტს. თუ შეთანხმებით მხარეები თანხმდებიან განსაზღვრულ ვადამდე სასამართლოს ან არბიტრაჟს არ მიმართონ, დავა არ განიხილება ამ პირობების შესრულებამდე, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მოსარჩელე ადასტურებს, რომ განხილვის გარეშე მას გამოუსწორებელი ზიანი მიადგება. მოპასუხემ შეთანხმების შესახებ განცხადება შესაგებლის წარდგენის ვადის გასვლამდე უნდა გააკეთოს. მხარეს უფლება აქვს მედიაციის ნებისმიერ ეტაპზე უარი თქვას მონაწილეობაზე.
მედიაციის დასრულება
მედიაცია დასრულებულად მიიჩნევა: თუ მხარეები წერილობით შეთანხმდნენ დავის ურთიერთშეთანხმებით დასრულებაზე — შეთანხმების დღიდან; თუ წერილობით შეთანხმდნენ მედიაციის შეწყვეტაზე — შეთანხმების დღიდან; თუ მხარემ წერილობით უარი განაცხადა მონაწილეობის გაგრძელებაზე — უარის განცხადების დღიდან; თუ ამოიწურა მედიაციისთვის განსაზღვრული ვადა — ამ ვადის ამოწურვის დღიდან; ასევე თუ მხარეებთან კონსულტაციის შემდეგ მედიატორმა განაცხადა, რომ მედიაციის გაგრძელება არაგონივრული და გაუმართლებელია — ამ განცხადების დღიდან. სამედიაციო მორიგებას მხარეები ან მათი წარმომადგენლები შეადგენენ, მედიატორი კი მათ დახმარებას უწევს. მშობლის უფლებათა დავაში მორიგება ხშირად უფრო კონსტრუქციული გამოსავალია, ვიდრე დიდხანს განწყობილი სასამართლო პროცესი. ამასთან, მედიაციის დაწყების დამადასტურებელი დოკუმენტი და მისი შეწყვეტის ან დასრულების მომენტის ფიქსაცია მნიშვნელოვანია შემდგომი სასამართლო განხილვისთვისაც: სწორედ ეს დოკუმენტები ადასტურებს, დაიცვა თუ არა მხარემ შეთანხმებული ვადები და პირობები, რაც სამედიაციო მორიგების აღსრულებისას ხშირად გადამწყვეტი აღმოჩნდება.
ხშირად დასმული კითხვები
ვინ ირჩევს მედიატორს?
მხარეები თანხმდებიან, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. სასამართლო მედიაციისას მედიატორი ირჩევა მედიატორთა ერთიანი რეესტრის საფუძველზე შედგენილი სიიდან; თუ 3 დღეში ვერ შეთანხმდებიან, ასოციაციის მიერ ნიშნავს მომდევნო რეგისტრირებულ პირს.
როდის იწყება მედიაცია?
მედიატორისთვის მიმართვის ან საქმის მედიატორისთვის გადაცემის მომენტიდან. მხარის მოთხოვნით მედიატორი გასცემს დაწყების დამადასტურებელ დოკუმენტს.
შეიძლება თუ არა მედიაციის ნებისმიერ ეტაპზე მიტოვება?
დიახ, მხარეს უფლება აქვს მედიაციის მიმდინარეობის ნებისმიერ ეტაპზე მხარის მიერ სასამართლოსთვის ან არბიტრაჟისთვის მიმართვა არ მიიჩნევა მედიაციის თაობაზე შეთანხმებაზე უარის თქმად ან დაწყებული მედიაციის შეწყვეტად. მშობლებისთვის ეს მნიშვნელოვანი გარანტიაა: მედიაციაში მონაწილეობა მათ სასამართლოში დაცვის უფლებას არ უსპობს.
როგორ სრულდება მედიაცია?
წერილობითი შეთანხმებით — დავის დასრულებაზე ან მედიაციის შეწყვეტაზე; მხარის წერილობითი უარით; ვადის ამოწურვით; ან მედიატორის განცხადებით, რომ გაგრძელება არაგონივრულია.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
თუ ბავშვის მეურვეობის დავაში ხართ ჩართული და გსურთ მედიაციით მოგვარება, მოგვწერეთ ჩვენს საიტზე. Legal.ge-ის სამართლის სპეციალისტები განიხილავენ თქვენს სიტუაციას, დაგეხმარებით მედიატორის არჩევაში, მედიაციის შეთანხმების მომზადებასა და სამედიაციო მორიგების ფორმულირებაში. ბავშვის ინტერესებზე ორიენტირებული შეთანხმება შედეგს დიდხანს ინარჩუნებს. ჩვენ დაგეხმარებით პროცესის თითოეულ ეტაპზე — მედიატორის შერჩევიდან მორიგების შესრულებამდე — დავრწმუნდებით, რომ შეთანხმება კანონის ყველა მოთხოვნას აკმაყოფილებს, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში სასამართლოშიც დავიცავთ თქვენს პოზიციას. დაგვიკავშირდით. ჩვენ შევაფასებთ პროცესის ყოველ ეტაპს და გირჩევთ, რომელი ფორმატი იქნება თქვენი ოჯახისთვის ყველაზე ნაკლებად დამაზიანებელი. ჩვენ განვიხილავთ თქვენს ვითარებას ბავშვის ინტერესების პრიზმით და დავრწმუნდებით, რომ შეთანხმება აღსრულებადი და ბალანსირებულია.