რას მოიცავს სახელფასო დავალიანებისა და ზეგანაკვეთურის დავა
სახელფასო დავალიანებასა და ზეგანაკვეთურზე დავა საქართველოს შრომის კოდექსით მარტივად აღრიცხვადი მოთხოვნებით იწყება: რამდენი, რომელი პერიოდისთვის და რომელი განაკვეთით არის გადასახდელი. შრომის ანაზღაურება არის ძირითადი ან მინიმალური ანაზღაურება, ხელფასი ან ნებისმიერი სხვა ანაზღაურება, რომელიც ფულადი ფორმით ან ნატურით გადაიხდევნება და რომელსაც დასაქმებული დამსაქმებლისგან სამუშაოს შესრულების სანაცვლოდ იღებს. მისი ფორმა და ოდენობა შრომითი ხელშეკრულებით განისაზღვრება, ხოლო გაცემა — არანაკლებ თვეში ერთხელ უნდა ხდებოდეს. ეს ნიშნავს, რომ ხელფასის თვეებით გადავადება ან მისი ნაწილობრივ გადახდა ყოველთვის კანონდარღვევაა, დამოუკიდებლად იმისა, რა მიზეზებს ასახელებს დამსაქმებელი.
დავალიანების ძირითადი სამართლებრივი ლევერი კანონით დადგენილი პროცენტია: დამსაქმებელი ვალდებულია ნებისმიერი ანაზღაურებისა თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისთვის დასაქმებულს გადაუხადოს დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტი. ეს წესი ყოველი დაგვიანებული დღისთვის გროვდება და სასამართლოში ან შემათანხმებელ პროცედურაში დამოუკიდებელ მოთხოვნად ფორმულირდება. გამონაკლისი მხოლოდ ერთია — ეს არ ვრცელდება კანონით გათვალისწინებულ იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებაზე.
ზეგანაკვეთური სამუშაო — როდის და როგორ უნდა ანაზღაურდეს
ზეგანაკვეთურია მხარეთა შეთანხმებით სამუშაოს შესრულება დროის იმ მონაკვეთში, რომლის ხანგრძლივობაც აღემატება ნორმირებულ სამუშაო დროს. ის ანაზღაურდება შრომის ანაზღაურების საათობრივი განაკვეთის გაზრდილი ოდენობით, თანხის ოდენობა მხარეთა შეთანხმებით განისაზღვრება, და გადახდა უნდა მოხდეს ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულების შემდეგ პირველ ყოველთვიურ ანაზღაურებასთან ერთად. არასრულწლოვნის ზეგანაკვეთური სამუშაო სამუშაო დღეში ჯამურად არ უნდა აღემატებოდეს 2 საათს, ხოლო სამუშაო კვირაში — 4 საათს.
წესები ორ მნიშვნელოვან დეტალსაც განსაზღვრავს: დამსაქმებელი ვალდებულია ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესახებ დასაქმებულს 1 კვირამდე ადრე წერილობით შეატყობინოს, თუ ეს ობიექტური საჭიროებიდან გამომდინარე შეუძლებელი არ არის; მხარეებს შეუძლიათ შეთანხმდნენ ანაზღაურების ნაცვლად პროპორციული დამატებითი დასვენების დროის მიცემაზე, რომელიც უნდა გამოიყენოს ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულებიდან არაუგვიანეს 4 კვირისა. სტიქიური უბედურების თავიდან ასაცილებლად ან შედეგების ლიკვიდაციისთვის შესრულებული სამუშაო ანაზღაურდება ზეგანაკვეთურის გარეშე, საწარმოო ავარიის შემთხვევაში კი — ზეგანაკვეთური ანაზღაურებით. ორსულობის, მშობიარობის, ბავშვის მოვლისა და სხვა დაცულ სიტუაციებში მყოფ პირთა ზეგანაკვეთურ სამუშაოზე დასაქმება მათი თანხმობის გარეშე აკრძალულია.