შიდა მოკვლევა შევიწროების ფაქტზე საქართველოში სამართლებრივად ზუსტად განტარირებული პროცესია: რა ფაქტების დადგენა სჭირდება გამოძიებას, ვინ აგებს პასუხს და რა მოჰყვება უქმობას — ეს ყველაფერი შრომის კანონის მეოთხე, მეხუთე, მეშვიდე, 78-ე და 62-ე მუხლებმა განსაზღვრა. უცხოური სასწავლო დაწესებულებებისთვის დამახასიათებელი გამოძიების მოდელები ქართულ სისტემაში არ არსებობს — შიდა მოკვლევის ალგორითმს სრულად აწესრიგებს ქართული შრომის კანონი, და სწორედ მისი მუხლების პირნათლად შესრულება წარმოადგენს დამსაქმებლის თავდაცვას.
რომელი ფაქტების დადგენაა საჭირო
კანონის მეოთხე მუხლი ზუსტად განსაზღვრავს, რა არის ის ქცევა, რომლის ფაქტზეც მოკვლევა ტარდება. სამუშაო ადგილზე შევიწროება, მათ შორის სექსუალური შევიწროება, დისკრიმინაციის ფორმაა: პირის მიმართ დაცული ნიშნით განპირობებული არასასურველი ქცევა, რომელიც მიზნად ისახავს ან იწვევს ღირსების შელახვას და ქმნის დამაშინებელ, მტრულ, დამამცირებელ, ღირსების შემლახველ ან შეურაცხმყოფელ გარემოს. სექსუალური შევიწროება ცალკე არის განსაზღვრული როგორც არასასურველი სექსუალური ხასიათის ქცევა, რომელიც ასეთივე გარემოს შექმნას ისახავს მიზნად ან იწვევს. მოკვლევის ობიექტია ასევე საპასუხო ზომები: აკრძალულია დასაქმებულისთვის ხელშეკრულების შეწყვეტა ან ნებისმიერი უარყოფითი მოპყრობა იმის გამო, რომ მან დისკრიმინაციისგან დასაცავად განცხადებით ან საჩივრით მიმართა შესაბამის ორგანოს ან ითანამშრომლა მასთან. შიდა გამოძიების დასკვნა სწორედ ამ სამი კატეგორიის ფაქტებს უნდა ეყრდნობოდეს.
მოქმედების ფარგლები
კანონის მეხუთე მუხლი განსაზღვრავს, სად ჩაიდინა ქცევა: დისკრიმინაცია აკრძალულია შრომით ურთიერთობასა და წინასახელშეკრულებო ურთიერთობაში — მათ შორის ვაკანსიის განცხადების გამოქვეყნებისას და შერჩევის ეტაპზე. აკრძალვა ვრცელდება შერჩევის კრიტერიუმებზე, დასაქმების პირობებზე, კარიერული წინსვლის ხელმისაწვდომობაზე პროფესიული იერარქიის ყველა საფეხურზე, საქმიანობის სფეროს მიუხედავად, აგრეთვე პროფესიული გადამზადების ყველა ფორმის ხელმისაწვდომობაზე. ეს ნიშნავს, რომ შიდა მოკვლევა ვერ შემოიფარგლება მხოლოდ დასაქმებულებით: კანდიდატთან დაკავშირებული ეპიზოდებიც გამოძიების საგნად იქცევა, თუ მიმდინარე ურთიერთობას ეხება.