მარეგულირებელ მოთხოვნებთან შესაბამისობა

ციფრული გადახდების რეგულაციები

ვინ არეგულირებს ციფრულ გადახდებს საქართველოში?

საქართველოს ეროვნული ბანკი, რომელიც ატარებს რეგისტრაციას, შემოწმებას, კაპიტალის მოთხოვნების დაწესებას და სანქციებს.

რა სტატუსები არსებობს საგადახდო სისტემებისთვის?

ეროვნული ბანკი სისტემას შეიძლება მიანიჭოს სისტემურად მნიშვნელოვანი ან გამორჩეულად მნიშვნელოვანი საგადახდო სისტემის სტატუსი, კაპიტალისა და აქტივების შესაბამისი მოთხოვნებით.

როგორ წყდება მომხმარებლის დავა პროვაიდერთან?

ეროვნულ ბანკთან არსებული დამოუკიდებელი კომისია დავას განიხილავს უსასყიდლოდ; ინფორმაციის წარუდგენელ მხარეს, მომხმარებლის გარდა, შეიძლება დაეკისროს ჯარიმა.

რა წესი მოქმედებს ვირტუალურ აქტივებზე?

ვირტუალური აქტივი გადახდის კანონიერი საშუალება არ არის; მისით გადახდა აკრძალულია, გარდა ეროვნული ბანკის აქტით განსაზღვრული შემთხვევებისა, ხოლო პროვაიდერები ვალდებულნი არიან გაიარონ რეგისტრაცია.

3 წთ·9 იან 2026

ციფრული გადახდების მარეგულირებელი სახელმწიფო უწყება

საქართველოს ეროვნული ბანკის ძირითადი ამოცანაა ფასების სტაბილურობის უზრუნველყოფა; მან ასევე უნდა უზრუნველყოს საფინანსო სისტემის სტაბილურობა და გამჭვირვალობა. კანონის მე-3 მუხლით განსაზღვრულ ფუნქციებს შორისაა საფინანსო სექტორის ზედამხედველობა და საგადახდო სისტემის უსაფრთხო, მდგრად და ეფექტიან ფუნქციონირებაზე ხელის შეწყობა. სწორედ ეს უფლებამოსილება ქმნის ციფრული გადახდების სარეგულაციო არქიტექტურის საფუძველს: ბანკი განსაზღვრავს წესებს და აწესრიგებს, ვინ მოქმედებს გადახდების ბაზარზე.

კანონის მე-48 მუხლით ეროვნულ ბანკს მინიჭებული აქვს სრული უფლებამოსილება, ზედამხედველობა გაუწიოს კომერციული ბანკების, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების, ვალუტის გადამცვლელი პუნქტების, საგადახდო სისტემის ოპერატორების, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერების, სესხის გამცემი სუბიექტებისა და ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერების საქმიანობას. ბანკი უფლებამოსილია გამოსცეს დადგენილებები, დააწესოს დამატებითი მოთხოვნები და შეზღუდვები, გამოიყენოს სანქციები. მას შეუძლია უარი თქვას რეგისტრაციაზე ან ავტორიზაციაზე, თუ ეს საფრთხეს უქმნის საფინანსო სექტორს, დაარღვევს საერთაშორისო მოთხოვნას ან ხელს უშლის მფლობელობის სტრუქტურის ზედამხედველობას. ფულის გათეთრების აღკვეთის მიზნით ზედამხედველობა რისკზე დამყარებულია. ოფიციალური დოკუმენტის საჯაროდ გავრცელების შემთხვევაში იგი ჩაბარებულად ითვლება გავრცელებიდან მე-15 სამუშაო დღეს.

საგადახდო ოპერატორისა და მომსახურების პროვაიდერის რეგისტრაცია

კანონის მუხლი 48² უშუალებად ეხება ციფრულ გადახდებს: ეროვნული ბანკი საგადახდო სისტემის ოპერატორისა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ზედამხედველობას ახორციელებს რეგისტრაციით, რეგისტრაციის გაუქმებით, შემოწმებით, საწყისი და მიმდინარე კაპიტალის განსაზღვრით, შეზღუდვების დაწესებით და სანქციების დაკისრებით. რეგისტრაციისა და გაუქმების წესები, მათ შორის ფულადი ჯარიმის ოდენობა, განისაზღვრება ეროვნული ბანკის ნორმატიული აქტებით, ხოლო ჯარიმის თანხა მიიმართება სახელმწიფო ბიუჯეტში. ბანკი განსაზღვრავს მნიშვნელოვანი სისტემისა და მნიშვნელოვანი პროვაიდერის სტატუსების მინიჭება-გაუქმების საკითხებს და უფლებამოსილია საგადახდო სისტემას მიანიჭოს სისტემურად მნიშვნელოვანი ან გამორჩეულად მნიშვნელოვანი საგადახდო სისტემის სტატუსი შესაბამისი კაპიტალისა და აქტივების მოთხოვნებით. ადმინისტრატორთა შესაფერისობის კრიტერიუმებიც სამართლებრივი აქტით ისაზღვრება.

კლირინგი, ანგარიშსწორება და საგადახდო სისტემების მართვა

კანონის მე-63 მუხლით ეროვნული ბანკი შეიმუშავებს და გამოსცემს კლირინგის, ანგარიშსწორებისა და საგადახდო სისტემების მარეგულირებელ აქტებს, ორგანიზებას უწევს მათ შექმნა-დანერგვას, მართავს და ადმინისტრირებს, ეხმარება ბანკებს და ზედამხედველობს მოქმედ სისტემებს. ამგვარად, ტექნიკური ინფრასტრუქტურა, რომელზეც ციფრული გადახდები სრულდება, პირდაპირ ექვემდებარება ცენტრალური ბანკის სტანდარტებს.