სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებები და მათთან ბრძოლა
სასამართლოს მიერ სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების — მათ შორის ქონებაზე ყადაღის დადების — გამოყენება ხშირად ბიზნესისთვის ყველაზე მგრძნობიარე საკითხია: ანგარიშები იბლოკება, ქონება გასაღებას ვეღარ ექვემდებარება, ხოლო მოპასუხე იძულებულია აქტიურად იმოქმედოს. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ამ ღონისძიებებს მკაფიო წესებს აწესრიგებს — განაცხადის მოთხოვნებიდან გასაჩივრების ვადებამდე და ზარალის ანაზღაურებამდე. ამ გვერდზე ვხსნით, როგორ მუშაობს ეს მექანიზმი და სად არის მოპასუხის დაცვის გასაღებები.
როგორ გამოიყენება ღონისძიება
მოსარჩელე მიმართავს სასამართლოს სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადებით, რომელშიც მითითებული უნდა იყოს გარემოებები, რომლებთა გამოც ღონისძიების გამოუყენებლობა გააძნელებს ან შეუძლებელს გახდის გადაწყვეტილების აღსრულებას ან მოსარჩელეს მიადგება გამოუსწორებელ ზიანს. სასამართლოს განჩინება ემყარება ვარაუდს, რომ სარჩელი შეიძლება დაკმაყოფილდეს — ეს მსჯელობა საბოლოო გადაწყვეტილებას არ წინასწარწყვეტს. უძრავ ქონებაზე ყადაღის მოთხოვნისას განცხადებას უნდა დაერთოს საჯარო რეესტრის ცნობა ან მოპასუხის საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი; ხარვეზის შემთხვევაში სასამართლო ვადას აძლევს, მისი შეუვსებლობა კი განცხადებას განუხილველად ტოვებს. თვით ღონისძიებები მრავალფეროვანია: ყადაღის დადება ქონებაზე, ფასიან ქაღალდებსა თუ ფულად სახსრებზე; მოპასუხისათვის გარკვეული მოქმედების შესრულების აკრძალვა; სხვა პირებისთვის ქონების გადაცემის აკრძალვა; ქონების რეალიზაციის შეჩერება; სადავო ადმინისტრაციული აქტის მოქმედების შეჩერება და სხვა. აუცილებლობის შემთხვევაში დაიშვება რამდენიმე ღონისძიება ერთდროულად.
გასაჩივრება და შეჩერება
სარჩელის უზრუნველყოფაზე უარის თქმის, ღონისძიების გაუქმების, ერთი სახის მეორით შეცვლის, საგნის შეცვლის ან ყადაღადადებული ქონების გამიჯვნაზე თანხმობის შესახებ განჩინებაზე საჩივრის შეტანა შეიძლება. გასაჩივრების ვადა 5 დღეა, ეს ვადა გაგრძელებას არ ექვემდებარება და მისი დენა იწყება განჩინების მხარისთვის გადაცემიდან. მნიშვნელოვანია: გაუქმების ან შეცვლის შესახებ განჩინებაზე საჩივრის შეტანა აჩერებს მის აღსრულებას — სწორედ აქ არის მოპასუხის ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტიანი ინსტრუმენტი. ამასთან, კანონი ზღუდავს ღონისძიებების გავრცელებას ცალკეულ ფინანსურ სფეროებზე, ხოლო ეროვნული ბანკის მიმართვის საფუძველზე კომერციული ბანკის მიმართ გამოყენებული ღონისძიებები ჩერდება რეზოლუციის რეჟიმში, განსაზღვრული ვადით, რომელიც 90 დღეს არ აღემატება; მოსამართლე განჩინებას გამოიტანს მიმართვიდან 1 დღის განმავლობაში.