ლიცენზიის გარეშე სამეწარმეო საქმიანობა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მე-192 მუხლით ისჯება. ეს ნორმა ფარავს იმ ვითარებას, როცა საქმიანობა, რომლისთვისაც რეგისტრაცია, ნებართვა ან ლიცენზიაა საჭირო, მიმდინარეობს ამ საფუძვლების გარეშე ანდა სანებართვო ან სალიცენზიო პირობების დარღვევით — და ამას თან ახლავს მუხლში გათვალისწინებული შედეგი: მნიშვნელოვანი ზიანი ან დიდი ოდენობით შემოსავალი.
ბრალდება შეიძლება ეხებოდეს როგორც საქმის მფლობელს, ისე მის თანამშრომლებს და პარტნიორებს. ამ გვერდზე დეტალურად არის განხილული მე-192 მუხლი: რა პირობები ააშენებს დანაშაულს, როგორია სანქცია და სად მუშაობს დაცვა. ყველა ციფრი აღებულია მხოლოდ ამ მუხლის ტექსტიდან.
ლიცენზიის გარეშე მოქმედება: სად არის სისხლისსამართლებრივი საზღვარი
მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დასჯადია სამეწარმეო საქმიანობა რეგისტრაციის, ნებართვის ან ლიცენზიის გარეშე ანდა სანებართვო ან სალიცენზიო პირობების დარღვევით, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია ან რასაც თან ახლდა დიდი ოდენობით შემოსავლის მიღება. ეს კონსტრუქცია ორმხრივია: ლიცენზიის ან ნებართვის არარსებობა თვითონ საკმარისი არ არის — საჭიროა მუხლში დასახელებული შედეგიც. ანუ სისხლისსამართლებრივი საზღვარი სწორედ ამ მეორე პირობაზე გადის.
მუხლი სამ საფუძველს განასხვავებს: რეგისტრაციას, ნებართვას და ლიცენზიას. მათი არსებობა ან არარსებობა ცალკე ფაქტობრივი საკითხია — და ხშირად საქმე სწორედ აქ იწყებს მერყეობას, რადგან საქმიანობის ნაწილი შეიძლება საერთოდ არ საჭიროებდეს ლიცენზიას, ნაწილი კი საჭიროებდეს. ამ საზღვრის გავლება ბრალდების მოვალეობაა და დაცვა ამას ყოველთვის ამოწმებს.
სანქციები ფიზიკური პირისთვის
მუხლი ორ ნაწილად არის დაყოფილი:
- პირველი ნაწილი — ჯარიმა, ან შინაპატიმრობა ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე, ანდა თავისუფლების აღკვეთა ვადით ერთიდან სამ წლამდე;
- მე-2 ნაწილი — იგივე ქმედება, ჩადენილი ჯგუფურად, არაერთგზის ანდა ასეთი დანაშაულისათვის მსჯავრდებულის მიერ: ჯარიმა, ან თავისუფლების აღკვეთა ვადით სამიდან ხუთ წლამდე.
მე-2 ნაწილის სამივე ნიშანი ცალკე უნდა იყოს დამტკიცებული: ჯგუფურობა გულისხმობს რამდენიმე პირს, არაერთგზისობა — ქმედების განმეორებას, მსჯავრდებულობა კი წარსულ გასამართლებას. რომელიმე მათგანის უსაფუძვლოდ დარიგება ბრალდებას მეორე ნაწილზე ვერ გადაიყვანს.
პირველი ნაწილის ფარგლებშიც კი საქმე მნიშვნელოვნად განსხვავდება იმისდენად, რამდენად სასამართლო შეაფასებს დანაშაულს მსუბუქად: სანქცია ჯარიმიდან იწყება და სამი წლის პატიმრობით მთავრდება. ეს ჩარჩო კი პირდაპირ იმაზეა დამოკიდებული, რამდენად დამტკიცდა ზიანი ან შემოსავალი — და რომელი ნაწილის ნიშნები დგას.