სახელმწიფო შესყიდვებში მონაწილეობის წესის დარღვევა, კერძოდ კი სატენდერო გარიგებები (Bid Rigging), არის მძიმე ეკონომიკური დანაშაული, რომელიც მიზნად ისახავს კონკურენციის შეზღუდვას და სახელმწიფო სახსრების არამიზნობრივ ხარჯვას. საქართველოში სახელმწიფო შესყიდვები მკაცრად რეგულირდება, და ნებისმიერი წინასწარი შეთანხმება პრეტენდენტებს შორის, რომელიც გავლენას ახდენს ფასზე ან გამარჯვებულის ვინაობაზე, ისჯება კანონით. ბრალდება შეიძლება წაუყენონ როგორც ბიზნესის მფლობელებსა და დირექტორებს, ისე საჯარო მოხელეებს, რომლებიც შესაძლოა ჩართულნი იყვნენ გარიგებაში. ეს დანაშაული ხშირად კვალიფიცირდება როგორც კონკურენციის შეზღუდვა (მუხლი 195-1) ან თაღლითობა, და თან ახლავს მაღალი ჯარიმები და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა.
ასეთ საქმეებზე დაცვა მოითხოვს არა მხოლოდ სისხლის სამართლის, არამედ სახელმწიფო შესყიდვების კანონმდებლობისა და ეკონომიკური პროცესების ღრმა ცოდნას. ადვოკატის ამოცანაა გამიჯნოს კანონიერი ბიზნეს-კოოპერაცია (მაგალითად, კონსორციუმები) უკანონო კარტელური გარიგებისგან.
რას მოიცავს სატენდერო გარიგებების საქმეებზე დაცვის სერვისი?
ეკონომიკურ დანაშაულებზე სპეციალიზებული ადვოკატები გთავაზობენ:
- სატენდერო დოკუმენტაციის აუდიტი: შესყიდვების ელექტრონულ სისტემაში (SPA) ატვირთული დოკუმენტების, ფასწარმოქმნის მექანიზმებისა და კომუნიკაციის ანალიზი.
- შეთქმულების თეორიის გაბათილება: იმის დამტკიცება, რომ კომპანიების ქმედებები (მაგ. მსგავსი ფასები) განპირობებული იყო ბაზრის ობიექტური რეალობით და არა ფარული გარიგებით.
- კონკურენციის სააგენტოსთან ურთიერთობა: ხშირად სისხლის სამართლის საქმეს წინ უძღვის ადმინისტრაციული წარმოება კონკურენციის ეროვნულ სააგენტოში. ადვოკატი იცავს კომპანიის ინტერესებს ამ ეტაპზეც.
- ექსპერტიზა: ფინანსური და ეკონომიკური ექსპერტიზის ჩატარება ზიანის ოდენობის გასაბათილებლად.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
ბრალდებები ხშირად უკავშირდება შემდეგ სქემებს:
- ფარული შეთანხმება ფასებზე: კონკურენტები თანხმდებიან, ვინ რა ფასს შესთავაზებს, რათა წინასწარ განსაზღვრულმა კომპანიამ გაიმარჯვოს.
- ტენდერის ჩაშლა: კომპანიები შეგნებულად არ იღებენ მონაწილეობას ან აკეთებენ მიუღებელ შეთავაზებებს, რათა კონკრეტულმა პირმა მოიგოს (ე.წ. Bid suppression).
- ბაზრის განაწილება: კომპანიები თანხმდებიან, რომ არ გაუწევენ კონკურენციას ერთმანეთს გარკვეულ რეგიონებში ან სფეროებში.
- როტაცია: კომპანიები რიგრიგობით იგებენ ტენდერებს წინასწარი შეთანხმებით.
საქართველოს კანონმდებლობა
ძირითადი რეგულაციებია კანონი „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ და კანონი „კონკურენციის შესახებ“. სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა გათვალისწინებულია სსკ-ის 195-1 მუხლით (სახელმწიფო შესყიდვებში მონაწილეობის წესის დარღვევა) და სხვა ეკონომიკური მუხლებით. კანონი კრძალავს ნებისმიერ შეთანხმებას, რომელიც ზღუდავს კონკურენციას. სასჯელი შეიძლება იყოს ჯარიმა ან თავისუფლების აღკვეთა, ასევე თანამდებობის დაკავების უფლების ჩამორთმევა.
პროცესის მიმდინარეობა და ეტაპები
დაცვის სტრატეგია მოიცავს:
- შიდა მოკვლევა: კომპანიის შიგნით ფაქტების დადგენა და თანამშრომლების გამოკითხვა.
- საგამოძიებო ორგანოებთან კომუნიკაცია: ფინანსურ პოლიციასთან ან პროკურატურასთან თანამშრომლობა.
- სასამართლო: ეკონომიკური არგუმენტების წარდგენა, რომ ქმედება იყო რაციონალური ბიზნეს-გადაწყვეტილება.
რატომ Legal.ge?
სატენდერო დავები მოითხოვს სპეციფიკურ ცოდნას. Legal.ge გაძლევთ საშუალებას იპოვოთ ადვოკატები, რომლებიც სპეციალიზდებიან „თეთრსაყელოიან“ დანაშაულებზე და სახელმწიფო შესყიდვების სამართალზე. ისინი დაგეხმარებიან დაიცვათ თქვენი კომპანიის რეპუტაცია და ფინანსური ინტერესები. იპოვეთ დამცველი Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...