მშობლის გეგმა და ბავშვთან დაკავშირებული საკითხების მოწესრიგება მედიაციის გზით საქართველოში ეფუძნება „მედიაციის შესახებ“ საქართველოს კანონს. ბავშვის ინტერესების დაცვის თვალსაზრისით ამ კანონიდან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მუხლი 10, რომელიც კონფიდენციალურობის დაცვის ვალდებულებას და მის გამონაკლისებს ადგენს, და მუხლი 12, რომელიც კერძო მედიაციის დროს მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის დენას აჩერებს. ამ გვერდზე განვმარტავთ, როგორ მოქმედებს ეს ნორმები მშობლების მიერ მედიაციაში მოლაპარაკებების დროს და რას უნდა ელოდოს თქვენ, თუ ბავშვთან ურთიერთობის, რჩენის ან შენახვის საკითხებს მედიატორის მონაწილეობით წყვეტთ.
კონფიდენციალურობის ვალდებულება და ბავშვის ინტერესები (მუხლი 10)
მუხლი 10 ადგენს, რომ მედიაციის პროცესი კონფიდენციალურია. კონფიდენციალურია ასევე ინფორმაცია, რომელიც ცნობილი გახდა მედიაციის პროცესის მიმდინარეობისას ან არსებითად გამომდინარეობს მედიაციის პროცესიდან. მედიაციის მონაწილეებს ამ ინფორმაციის გამოყენება სასამართლო ან საარბიტრაჟო განხილვის დროს, ისევე როგორც დავის განხილვის ნებისმიერი სხვა საშუალებით, არ შეუძლიათ. მედიატორს უფლება არ აქვს, მხარეს მიაწოდოს მეორე მხარის მიერ ინდივიდუალური კომუნიკაციის დროს გამჟღავნებული ინფორმაცია, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მედიატორს მეორე მხარისგან მიღებული აქვს აშკარა თანხმობა ამ ინფორმაციის მიწოდებაზე. კონფიდენციალურობის დაცვის ვალდებულება მოქმედებს მედიაციის დასრულების შემდეგაც, თუ მხარეებსა და მედიატორს შორის დადებული წერილობითი შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
ბავშვის ინტერესებისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს მუხლის მე-4 პუნქტს: კონფიდენციალურობის დაცვის ვალდებულება არ გამოიყენება მაშინ, როდესაც აუცილებელია პირის სიცოცხლის ან ჯანმრთელობის დაცვა, თავისუფლების უზრუნველყოფა ანდა არასრულწლოვნის საუკეთესო ინტერესების დაცვა. ასეთ შემთხვევაში ინფორმაციის გამჟღავნება დასაშვებია მხოლოდ კანონიერი მიზნის ადეკვატური და პროპორციული მოცულობით, ისე, რომ მაქსიმალურად იყოს დაცული აღნიშნული ინფორმაცია მესამე პირისგან. ეს ნიშნავს, რომ მშობლის გეგმის განხილვისას მიღებული ინფორმაცია მხოლოდ მაშინ შეიძლება გამჟღავნდეს, როდესაც ეს ბავშვის საუკეთესო ინტერესების დაცვისთვის აუცილებელია.
მშობლის გეგმა — პრაქტიკული ფორმა მორიგების შიგნით
„მშობლის გეგმა“ ქართულ კანონმდებლობაში ცალკე სტატუტურ ინსტიტუტად არ არის განმარტებული — „მედიაციის შესახებ“ კანონი ამ ტერმინს არ იყენებს და მშობლის გეგმის სპეციალურ წესებს არ ადგენს. პრაქტიკაში მშობლის გეგმა არის შეთანხმების ისეთი სტრუქტურა, რომელშიც მშობლები წინასწარ თანხმდებიან ბავშვთან ურთიერთობის, რჩენის, შენახვის, განათლებისა და ჯანმრთელობის საკითხებზე. მედიაცია მხარეებს საშუალებას აძლევს, საკუთარი გადაწყვეტილებით ჩამოაყალიბონ შეთანხმების ასეთი შინაარსი — კანონი მორიგების დეტალებს მხარეთა თვითგამორკვევას უტოვებს. ამასთან, ოჯახური დავების სასამართლო მედიაციაზე გადაგზავნის წესი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით არის დადგენილი და მასში ცალკე კატეგორიებია გამორიცხული — მაგალითად, შვილად აყვანასთან და მშობლის უფლებების შეზღუდვასთან დაკავშირებული საქმეები სასამართლო მედიაციას არ ექვემდებარება. ამიტომ, სანამ მედიაციას დაიწყებთ, მნიშვნელოვანია გაირკვეს, ექვემდებარება თუ არა თქვენი დავა ამ წესს.