სერვისის შესახებ
მედიატორის სტატუსი საქართველოში არა თვითგამოცხადებით, არამედ კანონით დადგენილი სერტიფიცირებისა და რეგისტრაციის სისტემით იძენს ძალას: „მედიაციის შესახებ“ კანონის მუხლები 2, 14 და 18 განსაზღვრავს, ვინ შეიძლება იყოს მედიატორი, რა ტრენინგსა და სერტიფიკატს მოითხოვს მედიატორთა ერთიანი რეესტრი, როგორ მუშაობს მედიატორთა ასოციაციის თვითრეგულირება და როგორ ჩამოყალიბდა ეს სისტემა გარდამავალ პერიოდში. ეს გვერდი ამ ჩარჩოს აწყობს მათთვის, ვინც მედიატორობას გეგმავს, კვალიფიკაციას ამოწმებს ან მედიაციის თაობაზე შეთანხმებაში მედიატორის შერჩევის პირობებს აფორმებს.
ვინ არის მედიატორი და რა არის ერთიანი რეესტრი
მუხლი 2 ტერმინს ზუსტად განმარტავს: მედიატორი არის მედიატორთა ერთიან რეესტრში რეგისტრირებული ფიზიკური პირი, რომელიც აკმაყოფილებს კანონით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და თანახმაა წარმართოს მედიაცია — მისი სტატუსისა და არჩევის ან დანიშვნის წესის მიუხედავად. მედიატორთა ერთიანი რეესტრი კი საქართველოს მედიატორთა ასოციაციის მიერ წარმოებული ასოციაციის წევრთა საერთო სიაა. მუხლი 14 ამ სისტემას ინსტიტუციურ საფუძველს აძლევს: ასოციაცია არის კანონის საფუძველზე შექმნილი, წევრობაზე დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც ახორციელებს მედიატორთა თვითრეგულირებას, და მისი წევრები სწორედ ერთიან რეესტრში რეგისტრირებული მედიატორები არიან.
რეგისტრაციის პირობები და სერტიფიცირების პროგრამა
მუხლი 14 რეგისტრაციის კარს მკაფიოდ აღწერს: ერთიან რეესტრში შეიძლება რეგისტრირებულ იქნეს ქმედუნარიანი ფიზიკური პირი, რომელიც არ არის ნასამართლევი, რომელსაც მედიატორთა სერტიფიცირების პროგრამის შესაბამისად გავლილი აქვს მედიაციის/მედიატორის ტრენინგი და რომელიც ფლობს მედიატორთა ასოციაციის მიერ გაცემულ სერტიფიკატს. სერტიფიცირების პროგრამა უნდა ადგენდეს ტრენინგის მინიმალურ სტანდარტებს, განსაზღვრავდეს მის შინაარსსა და ხანგრძლივობას, ტრენერთა კვალიფიკაციას და ტრენინგის გავლის შედეგად მიღებული ცოდნის შემოწმების წესს; პროგრამას ამტკიცებს ასოციაცია. ასოციაციის თანხმობით ტრენინგის ორგანიზებისა და ჩატარების უფლება აქვს იმ დაწესებულებას ან ორგანიზაციას, რომლის შეთავაზებული სტანდარტი პროგრამის პირობებს აკმაყოფილებს; ასოციაცია განსაზღვრავს იმ საერთაშორისო პროგრამების ჩამონათვალსაც, რომლების ტრენინგებიც ამ პირობებს აკმაყოფილებს.
რეესტრის მონაცემები და ასოციაციის თვითრეგულირება
რეესტრი ქვეყნდება ასოციაციის ვებგვერდზე და მოიცავს სულ მცირე მედიატორის სახელ-გვარს, დაბადების წელს, კვალიფიკაციას ან/და აკადემიურ სტატუსს და რეესტრში რეგისტრაციის თარიღს — ანუ მხარეს შეუძლია შეამოწმოს მედიატორის სტატუსი საჯაროდ. ასოციაციის უმაღლესი ორგანოა რეესტრში რეგისტრირებული მედიატორებისგან შემდგარი საერთო კრება, რომლის ფუნქციებშიც შედის წესდების დამტკიცება, თავმჯდომარის არჩევა, აღმასრულებელი საბჭოსა და ეთიკის კომისიის წევრების ჩამოყალიბება, სერტიფიცირების პროგრამისა და მედიატორთა განგრძობადი პროფესიული განვითარების სისტემის დამტკიცება, ეთიკის ერთიანი სტანდარტისა და დისციპლინური საქმის წარმოების დებულების დამტკიცება, აღმასრულებელი საბჭოს ყოველწლიური ანგარიშის მოსმენა და საწევროს დაწესება. ამ ფუნქციებით ასოციაცია მთელ პროფესიას — შესვლის კარიდან პასუხისმგებლობამდე — თვითრეგულირების პრინციპით მართავს.
გარდამავალი პერიოდი: როგორ ჩამოყალიბდა რეესტრი
მუხლი 18 ასახავს სისტემის ჩამოყალიბების გრაფიკს. საქართველოს იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ 2019 წლის 1 ოქტომბრამდე უზრუნველყო რეესტრის ფორმის დამტკიცება; 2019 წლის 1 დეკემბრამდე — რეესტრში იმ ქმედუნარიანი, ნასამართლევი პირის რეგისტრაცია, რომელსაც არანაკლებ 40-საათიანი მედიაციის/მედიატორის ტრენინგის გავლის დამადასტურებელი დოკუმენტი ჰქონდა და კანონის ამოქმედებამდე ბოლო 2 წლის განმავლობაში სულ მცირე 1 სასამართლო მედიაცია ჰქონდა წარმართული. 2019 წლის 15 დეკემბრამდე უნდა ჩატარებულიყო რეესტრში რეგისტრირებულ პირთა პირველი კრება, რომელიც უფლებამოსილია წევრთა ნახევარი მაინც რომ ესწრებოდეს და გადაწყვეტილებას დამსწრეთა უმრავლესობით იღებს; ვერმიღებული გადაწყვეტილებების შემთხვევაში უმაღლესი საბჭო პირველი კრებიდან 10 დღის ვადაში მომდევნო კრებას იწვევს. 2020 წლის 1 იანვრამდე დაწყებული მედიაცია კი ძველი წესით უნდა დასრულებულიყო.
ხშირად დასმული კითხვები
მედიატორის სერტიფიცირებასა და ერთიან რეესტრთან დაკავშირებით ეს კითხვები ისმის როგორც მომავალი მედიატორებისგან, ისე მხარეებისგან.
რა სჭირდება ფიზიკურ პირს რეესტრში მოსახვედრად?
ქმედუნარიანობა, ნასამართლევ პირად არ ყოფნა, სერტიფიცირების პროგრამის შესაბამისად გავლილი მედიაციის/მედიატორის ტრენინგი და მედიატორთა ასოციაციის სერტიფიკატი. სწორედ ამ ოთხმა პირობამ აწყობს მედიატორად რეგისტრაციის საფუძველი.
სად შეიძლება მედიატორის ტრენინგის გავლა?
ასოციაციის თანხმობით ტრენინგის ორგანიზების და ჩატარების უფლება აქვს იმ დაწესებულებას ან ორგანიზაციას, რომლის შეთავაზებული სტანდარტიც სერტიფიცირების პროგრამის პირობებს აკმაყოფილებს; ასოციაცია ასევე განსაზღვრავს შესაბამის საერთაშორისო პროგრამებს.
რა მონაცემებია საჯარო რეესტრში?
მედიატორის სახელ-გვარი, დაბადების წელი, კვალიფიკაცია ან/და აკადემიური სტატუსი და რეგისტრაციის თარიღი — ეს მონაცემები ასოციაციის ვებგვერდზე ქვეყნდება და მხარეს მედიატორის სტატუსის შემოწმების საშუალებას აძლევს.
რა როლი ჰქონდა იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს სისტემის ჩამოყალიბებაში?
გარდამავალი დებულებებით უმაღლესმა საბჭომ დაამტკიცა რეესტრის ფორმა, უზრუნველყო პირთა რეგისტრაცია და პირველი კრების ჩატარება — ასოციაციის თვითრეგულირების სისტემაზე გადასვლამდე.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
თუ მედიატორის კარიერას გეგმავთ, ჩვენ განვუმარტავთ სერტიფიცირებისა და რეგისტრაციის საფეხურებს, შევაფასებთ თქვენს შესაბამისობას კანონის მოთხოვნებთან და დაგეგმავთ ანაზღაურებად ტრენინგამდე გზას. თუ მხარე ხართ და მედიატორს ირჩევთ, დაგეხმარებით რეესტრის მონაცემების სწორ ინტერპრეტაციაში, კვალიფიკაციურ კრიტერიუმებთან შედარებაში და მედიაციის თაობაზე შეთანხმებაში მედიატორის შერჩევის პირობების ჩამოყალიბებაში. მიმართეთ — და მიიღეთ კონკრეტული რჩევა თქვენი სიტუაციისთვის.